◄ روز جهانی زنان دریانورد/ صنعت کشتیرانی در آزمون برابری جنسیتی
همزمان با گرامیداشت روز جهانی زنان دریانورد در ۱۸ مه ۲۰۲۶، سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) با انتخاب شعار «از سیاست تا عمل: پیشبرد برابری جنسیتی برای برتری دریایی» بار دیگر بر ضرورت عبور از حمایتهای نمادین و حرکت بهسوی اقدامات اجرایی برای تقویت حضور زنان در صنعت دریایی تأکید کرد؛ صنعتی که با وجود پیشرفت های اخیر، همچنان با موانع ساختاری در مسیر اشتغال پایدار و برابر زنان مواجه است.
۱۸ مه ۲۰۲۶؛ روز جهانی زنان دریانورد امسال با شعار «از سیاست تا عمل: پیشبرد برابری جنسیتی برای برتری دریایی» توسط سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) گرامی داشته شد. این رویداد در مقر سازمان بین المللی دریانوردی در لندن برگزار و به صورت زنده از طریق کانال یوتیوب این سازمان پخش شد.
به گزارش تین نیوز، هدف اصلی این روز، افزایش آگاهی جهانی درباره نقش زنان در صنعت دریانوردی و تأکید بر ضرورت جذب، حفظ و اشتغال پایدار زنان در بخش های مختلف صنعت دریایی است؛ رویکردی که با هدف توسعه پایدار شماره ۵ سازمان ملل متحد (SDG 5) یعنی تحقق برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان هم راستا است.
حضور زنان در صنعت دریایی؛ ضرورتی فراتر از یک مطالبه اجتماعی
کارشناسان حوزه حمل ونقل دریایی معتقدند افزایش حضور زنان در صنعت کشتیرانی تنها یک مطالبه اجتماعی نیست، بلکه یک ضرورت اقتصادی و مدیریتی برای آینده این صنعت محسوب می شود. تنوع نیروی انسانی، افزایش کیفیت تصمیم گیری، تقویت نوآوری و بهبود فرهنگ سازمانی از جمله مزایایی است که حضور گسترده تر زنان می تواند برای صنعت دریایی به همراه داشته باشد.
از این منظر، بسیاری از نهادهای بین المللی تأکید دارند که مشارکت زنان باید در تمامی سطوح صنعت دریایی از جمله فعالیت های عملیاتی روی کشتی، مدیریت شرکت های کشتیرانی، آموزش های تخصصی دریایی و فرآیندهای سیاست گذاری گسترش یابد.
چالش های پیش روی زنان دریانورد
با وجود پیشرفت های حاصل شده در سال های اخیر، حضور زنان در صنعت دریانوردی همچنان با موانع ساختاری متعددی مواجه است. سازمان بین المللی دریانوردی و تحلیلگران صنعت کشتیرانی بارها تأکید کرده اند که سهم زنان در مشاغل دریایی، به ویژه در بخش های عملیاتی کشتی ها، هنوز محدود است.
از جمله مهم ترین چالش هایی که در گزارش ها و تحلیل های این حوزه مطرح می شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- محیط کاری سنتاً مردانه در بسیاری از بخش های صنعت دریایی
- محدودیت فرصت های ارتقای شغلی برای زنان
- کمبود زیرساخت های رفاهی مناسب در برخی کشتی ها
- دشواری ایجاد تعادل میان زندگی شخصی و فعالیت دریایی
- تبعیض های شغلی و فرهنگی در محیط های کاری
- کمبود الگوهای زن در سطوح مدیریتی و فرماندهی
- و در برخی موارد، آزار یا فشارهای روانی در محیط کار
کارشناسان معتقدند رفع این موانع تنها با تصویب سیاست های کلی امکان پذیر نیست و نیازمند اقدامات اجرایی مشخص، اصلاح فرهنگ سازمانی، آموزش های تخصصی، تقویت نظام های حمایتی و ایجاد سازوکارهای شفاف گزارش دهی در شرکت های کشتیرانی است.
از سیاست تا عمل؛ مسیر پیش رو
انتخاب شعار «از سیاست تا عمل» برای روز جهانی زنان دریانورد در سال ۲۰۲۶، بازتاب دهنده همین نیاز به تغییرات عملی در صنعت دریایی است. بسیاری از فعالان این حوزه معتقدند که گذار از تعهدات نمادین به اقدامات قابل اندازه گیری و پایدار می تواند مسیر حضور واقعی زنان در این صنعت را هموار کند.
در این چارچوب، برنامه هایی مانند توسعه آموزش های تخصصی دریایی برای زنان، ایجاد محیط های کاری ایمن و برابر، و افزایش حضور زنان در موقعیت های مدیریتی و تصمیم گیری از جمله اقداماتی است که می تواند به تحقق برابری جنسیتی در صنعت دریایی کمک کند.
روز جهانی زنان دریانورد فرصتی برای بازنگری در وضعیت حضور زنان در صنعت دریایی و بررسی مسیر پیش رو برای تحقق برابری حرفه ای در این حوزه است. کارشناسان تأکید دارند که آینده صنعت کشتیرانی، در کنار پیشرفت های فناورانه و اقتصادی، نیازمند بهره گیری از ظرفیت های انسانی متنوع و برابر است.
از این رو، تحقق شعار امسال تنها زمانی ممکن خواهد بود که سیاست های اعلام شده به اقدامات اجرایی ملموس تبدیل شود و حضور زنان در صنعت دریایی از یک هدف نمادین به یک واقعیت پایدار در سطح جهانی بدل گردد.
