◄ حمل و نقل عمومی ارزان، ایمن، در دسترس و راحت؛ پیش شرط کاهش ترافیک شهری
کارشناسان حمل و نقل و برنامه ریزی شهری معتقدند رایگان سازی حمل و نقل عمومی، به تنهایی راهکاری برای کاهش ترافیک کلانشهرها نیست و برای جایگزینی خودروی شخصی با سیستم های عمومی، این خدمات باید حتما چهار ویژگی «ارزان بودن، دسترس پذیری، ایمنی و راحتی» را هم زمان دارا باشند تا تغییر رفتار شهروندان محقق شود.
کارشناسان حوزه حمل و نقل و برنامه ریزی شهری معتقدند که رایگان شدن حمل و نقل عمومی، به تنهایی راه حل کاهش ترافیک کلان شهرها نیست و تا زمانی که این خدمات از چهار ویژگی اساسی ارزان بودن، دسترس پذیری، ایمنی و راحتی برخوردار نباشد، نمی توان انتظار داشت شهروندان استفاده از خودروی شخصی را کنار بگذارند.
به گزارش تین نیوز، کارشناسان حمل و نقل شهری در شبکه های اجتماعی تاکید کردند: تجربه بسیاری از شهرهای موفق جهان نشان داده است که شهروندان زمانی به استفاده از مترو، اتوبوس و سایر ناوگان حمل و نقل عمومی روی می آورند که این خدمات بتواند نیازهای روزمره آنان را با کیفیت مناسب پاسخ دهد.
به گفته آنان، در چنین شرایطی، حتی اگر هزینه استفاده از حمل و نقل عمومی اندک باشد، اما دسترسی دشوار، ازدحام بیش از حد یا نبود امنیت و آسایش وجود داشته باشد، انگیزه ای برای تغییر الگوی سفر ایجاد نخواهد شد.
کارشناسان حمل ونقل شهری همچنین خاطرنشان کردند که ارزان بودن به معنای تعیین کرایه ای متناسب با توان اقتصادی شهروندان است. هزینه سفر باید به گونه ای باشد که خانوارها بدون فشار مالی بتوانند از ناوگان عمومی استفاده کنند. با این حال، پایین بودن قیمت بدون ارتقای کیفیت خدمات، تأثیر قابل توجهی بر کاهش استفاده از خودروهای شخصی نخواهد داشت.
از سوی دیگر، قابل دسترس بودن یکی از مهمترین عوامل موفقیت حمل و نقل عمومی است. توسعه خطوط مترو، افزایش تعداد اتوبوس ها، کاهش زمان انتظار در ایستگاه ها و پوشش مناسب مناطق مختلف شهری، از جمله اقداماتی است که دسترسی شهروندان را به این خدمات تسهیل می کند. هرچه زمان رسیدن به مقصد کوتاه تر و خدمات منظم تر باشد، استقبال عمومی نیز افزایش خواهد یافت.
کارشناسان همچنین بر نقش ایمنی در جلب اعتماد شهروندان تاکید و عنوان کردند: استاندارد بودن ناوگان، نگهداری مستمر وسایل نقلیه، رعایت اصول ایمنی در ایستگاه ها و ایجاد امنیت اجتماعی برای مسافران، به ویژه زنان، سالمندان و کودکان، از مهمترین شاخص هایی است که کیفیت حمل ونقل عمومی را ارتقا می دهد.
به گفته آنان، در کنار این موارد، راحتی سفر نیز عاملی تعیین کننده در تغییر رفتار ترافیکی شهروندان است. کاهش ازدحام، استفاده از ناوگان نو، تهویه مناسب، نظافت، امکان دسترسی افراد دارای معلولیت و ارائه خدمات هوشمند مانند اطلاع رسانی زمان حرکت وسایل نقلیه، تجربه سفر را بهبود می بخشد و استفاده از حمل ونقل عمومی را به گزینه ای جذاب تبدیل می کند.
کارشناسان معتقدند سیاست رایگان کردن حمل و نقل عمومی، در صورت نبود این چهار مؤلفه، تنها بخشی از هزینه سفر را حذف می کند و نمی تواند به کاهش پایدار ترافیک، آلودگی هوا و مصرف سوخت منجر شود. از نگاه آنان، سرمایه گذاری در توسعه زیرساخت ها، افزایش کیفیت خدمات و ارتقای رضایت شهروندان، اثربخش تر از تمرکز صرف بر رایگان سازی است.
به باور آنان، زمانی که حمل و نقل عمومی ارزان، قابل دسترس، ایمن و راحت باشد، شهروندان با میل و رغبت خودروی شخصی را کنار خواهند گذاشت. در نتیجه، حجم تردد خودروها کاهش یافته، ترافیک شهری روان تر می شود، آلودگی هوا کاهش می یابد و کیفیت زندگی در شهرها به شکل محسوسی ارتقا پیدا می کند.