◄ برنامه آموزش تکمیلی لوکوموتیوران پایه دو GT26CW، دکنسالت آلمان

سند «برنامه آموزش تکمیلی لوکوموتیوران پایه دو» توسط شرکت دِکنسالت (DE-Consult) آلمان در سال ۱۹۷۵ تهیه شده است. این سند باعنوان یک برنامه آموزشی مدون وفنی برای تربیت لوکوموتیوران پایه دو لوکوموتیوهای دیزل الکتریک مدل GT26CW است. (فروش نفت ایران در اوایل دهه 50 به 6 میلیون بشکه در روز رسید و درآمد نفت ایران 20 برابر شد، باشگاه خبرنگاران، 8358325)

سند اصلی حدود ۵۷ صفحه شماره گذاری شده دارد. مدت دوره ۹ هفته است و به سه فصل اصلی الف، ب و ج تقسیم می شود؛ هر فصل ۳ هفته معادل ۱۸ روز و جمعاً ۵۴ روز آموزشی است. جمع کل زمان در متن سند به صراحت ذکر نشده و جدول ها زمانهای مختلف مانند ۲، ۳، ۶، ۹، ۱۰ و ۱۸ ساعت را نشان می دهند؛ (اگر ۶ ساعت در روز را بگیریم حدود ۳۲۴ ساعت برآورد می شود).

هدف آموزش در آغاز چنین بیان شده است: کارآموز باید با طرز کار لوکوموتیو GT26CW به طور تئوری و عملی آشنا شود، دوره را با موفقیت بگذراند و در امتحان نهایی موفق شود تا بتواند به طور مستقل و با ایمنی کامل لوکوموتیو را براند و همچنین معایب جزئی را بشناسد و رفع کند. سند تأکید می کند که آموزش فقط انتقال اطلاعات فنی نیست، بلکه کارآموز باید به عنوان یک انسان مسئول و وظیفه شناس تربیت شود و روحیه درست کاری و وجدان کاری پیدا کند. در بخش «ادامه آموزش» نیز آمده است که راننده پس از موفقیت در امتحان باید خود را موظف به کسب اطلاعات جدیدتر در مورد تکنولوژی و فناوری لوکوموتیوها بداند، با تجهیزات جدیدی که به لوکوموتیوها اضافه می شود آشنا شود و در دوره های آموزش کوتاه مدت تکمیلی بعدی شرکت کند.

فصل های اصلی سند سه مرحله مشخص دارند.

فصل الف به آموزش پایه و نظری همراه با عملی مقدماتی اختصاص دارد و «مقررات عمومی» نیز در آن گنجانده شده است. در این فصل، مطالب تئوری و عملی با هم انجام می شود و کارآموز با ساختمان لوکوموتیو دیزل الکتریک، موتور دیزل، موتورهای کمکی، سیستم سوخت، روغن و خنک کاری، ژنراتور، الکتروموتورها، تجهیزات هوای فشرده، ترمز، باتری، استارت و دستگاه های ایمنی آشنا می شود. جدول های فصل الف برای هر موضوع، «هدف نهایی آموزشی»، «فهرست کار و تمرین»، محل آموزش، مربی و وقت روزانه را مشخص می کنند.

فصل ب مرحله آموزش عملی روی لوکوموتیو است. در این فصل، مطالبی که در فصل الف به صورت تئوری خوانده شده باید به صورت عملی انجام شود و کارآموز زیر نظر مربی، اختلالات و معایب را روی لوکوموتیو تشخیص دهد و رفع کند. بازدید از شاسی، بوژی، چرخ و محور، ترمز، سیستم خنک کننده، ژنراتور، باتری، مدار استارت، دستگاه تغییر جهت حرکت، کمپرسور هوا، سیستم شن پاش و آماده سازی لوکوموتیو برای حرکت از جمله موضوعات این فصل است.

فصل ج به تمرین رانندگی عملی اختصاص دارد و تحت نظر مربی یا آموزگار راننده دارای مهارت کافی انجام می شود. کارآموز در این مرحله رانندگی با قطار، مانورهای مربوط و رعایت مقررات ایمنی را تمرین می کند. در پایان سند، یک فصل آموزشی «د» نیز برای امتحان نهایی ذکر شده است که شامل امتحان شفاهی/کتبی و عملی در مورد مواد نظری و امتحان عملی در زمینه رفع معایب لوکوموتیو است (عیوب جزئی ولی پرتکرار با ایجاد توسط آموزگار).

سند بر چند اصل آموزشی و ایمنی تأکید دارد. کارآموز در طول دوره مجاز نیست به طور مستقل کار کند و مسئولیت جریان آموزش عملی و علمی بر عهده مربیان است. هر کارآموز باید فهرستی از مواد آموزشی دریافت کند و یک پرونده آموزشی داشته باشد؛ جزوه ها، تمرین ها، بازدیدها، یادداشت ها و گزارش کارها در این پرونده ثبت می شود.

درپایان بخش های آموزشی دوره پایه دو لوکوموتیورانی، امتحان های شفاهی، کتبی و عملی (بر روی لوکوموتیو) برگزار می شود.

همچنین بر پیش بینی خطرات، پیشگیری از سوانح و رعایت نکات ایمنی هنگام کار با تجهیزات برقی، باتری، هوای فشرده و لوکوموتیو تأکید شده است. در بخش های تخصصی، نمونه هایی از اختلالات و رفع آن ها آمده است: اختلال در موتور دیزل و سیستم های سوخت، روغن و خنک کاری؛ اختلال در ژنراتور و ترکشن موتورها؛ نشتی و اختلال در سیستم هوای فشرده و ترمز؛ اشکال در باتری، فیوزها و مدار استارت؛ اختلال در دستگاه تغییر جهت حرکت و دستگاه شن پاش. روش کلی سند برای عیب یابی، استفاده از نقشه های الکتریکی ومکانیکی، شناخت رفتار عادی و غیرعادی سیستم، تمرین عملی زیرنظر مربی و رعایت ایمنی است.