◄ بازگشت به عصر باجه های عوارضی آزادراه ها؛ تضاد منافع سرمایه گذاران با سیاست های هوشمندسازی حمل و نقل
مطالبه بخش خصوصی برای بازگشت به دریافت نقدی عوارض آزادراه ها، با انتقادات کارشناسان مواجه شد. متخصصان این اقدام را عقبگرد از سیاست های هوشمندسازی، افزایش آلودگی هوا و کاهش شفافیت مالی در شبکه حمل و نقل جاده ای ایران می دانند.
در حالی که ایران در مسیر هوشمندسازی زیرساخت های حمل و نقل گام برمی دارد، درخواست جدید برخی از فعالان بخش خصوصی فعال در حوزه آزادراه ها، موجب انتقاد تعدادی از کارشناسان حمل و نقل شده است.
به گزارش تین نیوز، این فعالان با درخواست توقف اخذ الکترونیکی عوارض و بازگشت به سیستم سنتی دریافت نقدی در باجه ها، تلاش دارند به مشکلات مالی و کسری درآمد ناشی از عوارض معوقه خود پاسخ دهند؛ اما برخی کارشناسان این پیشنهاد را نه تنها یک راهکار، بلکه عقب گرد از سیاست های کلان کشور قلمداد می کنند.
برخی از سرمایه گذاران و بهره برداران آزادراه ها مدعی هستند که تاخیر در تسویه مطالبات و شکاف میان درآمد واقعی و دریافتی، آن ها را ناچار به بازگشت به روش های قدیمی کرده است. با این حال، مخالفان این طرح معتقدند که سامانه «سپاس» و برچسب های الکترونیکی، سال هاست که ستون فقرات درآمدزایی آزادراه های کشور را تشکیل می دهند و نباید به دلیل چالش های مالی، این زیرساخت های استراتژیک کنار گذاشته شوند.
بازگشت به باجه های عوارضی؛ هدر رفتن میلیون ها لیتر سوخت
یکی از کارشناسان حوزه حمل و نقل با انتقاد از این پیشنهاد در شبکه های اجتماعی تاکید کرد: بازگشت به باجه های عوارضی، به معنای هدر رفتن میلیون ها لیتر سوخت و زمان بی وقفه رانندگان است.
او افزود: مطالعات جهانی نشان می دهد ایستگاه های عوارض دستی، علاوه بر ایجاد ترافیک، باعث افزایش آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای می شوند؛ یعنی دقیقاً برعکس هدفی که هوشمندسازی دنبال می کرد.
این کارشناس همچنین به بحث شفافیت مالی اشاره و خاطرنشان کرد: گردش پول نقد در باجه ها، پاشنه آشیل کنترل مالی است و می تواند زمینه تخلف و فرار از عوارض را فراهم کند. در مقابل، سامانه های الکترونیکی با قابلیت گزارش گیری لحظه ای، حسابرسی دقیق و تطبیق درآمد، ابزاری کارآمدتر برای نظارت هستند.
دیدگاه دیگر کارشناسان نیز نشان می دهد که ریشه اصلی این تنش، نه نقص در فناوری، بلکه گره های قراردادی و مالی است. کارشناسان معتقدند راه حل مشکل سرمایه گذاران، اصلاح مدل های پرداخت و تسویه مطالبات است، نه تعطیل کردن سامانه های هوشمند. پافشاری بر بازگشت به روش سنتی، نه تنها مشکل درآمدی آزادراه ها را حل نمی کند، بلکه کشور را از مسیر مدیریت تقاضای سفر و پلاک خوان های هوشمند که از استانداردهای جهانی هستند، دور خواهد کرد.
