◄ ضرورت اصلاح نظام مالیاتی ایران و مالیات بر خانه های گران قیمت/ پندهایی از مالیات بر مسکن در انگلیس (Property Tax)

عباس قربانعلی بیک: به گفته یکی از وزرای اسبق: هر واحد مسکونی در مناطق شهری انگلیس باید مالیات مسکن بدهد و فقط می تواند با شرایطى که قانون تعیین می کند از یک تا صددرصد از مالیات معاف گردد:

1) اگر مالک در واحد مسکونى ساکن است 100 درصد معاف.

2) اگر واحد به معلول (مستند به مدارک) اجاره دهد، 80 درصد.

3) اگر به دانشجو بدهد 60 درصد.

4)  اگر به مردم عادى اجاره دهد 40 درصد معاف.

به این ترتیب لزومى ندارد که مامور دولت دنبال اثبات خالى بودن خانه ها باشد بلکه مالک باید ثابت کند که خانه اش خالى نیست.

سیستم مالیات بر مسکن در بریتانیا چندلایه است و بسته به نوع استفاده از ملک (سکونت، اجاره، خرید یا فروش) قوانین متفاوتی دارد. اصلی ترین مالیاتی که تمام ساکنین با آن مواجه هستند، مالیات شورایی (Council Tax) است. این مالیات توسط شوراهای محلی برای تامین هزینه خدمات عمومی مانند جمع آوری زباله، نگهداری پارک ها و خدمات اضطراری دریافت می شود. مبلغ این مالیات بر اساس ارزش ملک در سال ۱۹۹۱ (برای انگلستان و اسکاتلند) تعیین و در هشت ردیف (Band A تا H) طبقه بندی می شود. برای مثال، خانه ای در ردیف D ممکن است سالانه ۱,۵۰۰ پوند مالیات داشته باشد، اما اگر تنها یک نفر در آن ساکن باشد، ۲5 درصد تخفیف دریافت می کند. هنگام خرید ملک، خریداران موظف به پرداخت تمبر مالیاتی (Stamp Duty Land Tax) هستند. نرخ این مالیات به صورت پلکانی محاسبه می شود و آستانه معافیت برای خریداران عادی ۲۵۰,۰۰۰ پوند است. با این حال، برای خریدارانی که برای اولین بار صاحب خانه می شوند (First-time buyers)، آستانه معافیت به ۴۲۵,۰۰۰ پوند افزایش می یابد، مشروط بر اینکه قیمت کل ملک از ۶۲۵,۰۰۰ پوند تجاوز نکند. بر اساس آخرین آمار دفتر آمار ملی بریتانیا (ONS)، متوسط قیمت یک ملک در انگلستان حدود ۲۹۰,۰۰۰ پوند است. این بدان معناست که بیش از ۷0 درصد از خانه های فروخته شده در کشور قیمتی کمتر از ۴۲۵,۰۰۰ پوند دارند و بنابراین، اکثریت قریب به اتفاق خریداران اولین بار از پرداخت این مالیات معاف هستند.

با این حال، در مناطقی مانند لندن که متوسط قیمت مسکن به بیش از ۵۳۰,۰۰۰ پوند می رسد، حتی خریداران اولین بار نیز ممکن است مشمول پرداخت تمبر مالیاتی شوند. برای افرادی که ملک خود را اجاره می دهند، مالیات بردرآمد اجاره (Income Tax) اعمال می شود. مالکان موظفند درآمد حاصل از اجاره را اعلام کرده و بر اساس نرخ های مالیات بر درآمد (۲0 درصد، ۴0 درصد یا ۴5 درصد) مالیات پرداخت کنند. اما می توانند هزینه های مجاز مانند هزینه های تعمیرات، بیمه و حق المشاوره املاک را از درآمد مشمول مالیات خود کسر کنند. همچنین، اگر ملکی غیر از خانه اصلی خود را بفروشید و از این فروش سودی کسب کنید، مشمول مالیات بر عایدی سرمایه (Capital Gains Tax) خواهید شد. نرخ این مالیات برای افراد عادی ۱8 درصد (برای پایه مالیاتی پایین) و ۲8 درصد (برای پایه مالیاتی بالا) است. فروش خانه اصلی معمولاً با معافیت همراه است. قوانین مالیاتی در بریتانیا برای حمایت از اقشار آسیب پذیر، معافیت ها و تخفیف های ویژه ای برای افراد معلول در نظر گرفته است. اگر ملکی محل سکونت اصلی فرد معلول باشد و دارای امکانات ویژهای مانند اتاق اضافی برای نگهداری تجهیزات پزشکی یا فضای کافی برای رفت وآمد ویلچر باشد، می تواند برای کاهش ردیف مالیاتی (Disabled Band Reduction) درخواست دهد. در این حالت، شورا خانه را به یک ردیف پایین تر منتقل کرده و قبض مالیات شورایی کاهش می یابد. برای مثال، اگر خانه ای در ردیف E باشد، قبض آن مطابق ردیف D محاسبه خواهد شد، اگر خانه در پایین ترین ردیف (A) باشد، ۱۷.۳3 درصد تخفیف تعلق می گیرد (و جهت تغییرات لازم برای تسهیل استفاده معلولان).

افزایش قیمت زمین بیش از 2000 برابری در غرب تهران (1000 متر) در دوره 25 ساله 66 تا 91 (با رشد سالانه 36 درصد) که بیش از 20 برابر رشد قیمت طلا در همین دوره بود، و مقایسه این افزایش قیمت با رشد 364 برابری نقدینگی و تورم 88 برابری در همین مدت، نشان می دهد که مسکن (با نقش بانک ها) عامل اصلی مشکلات معیشتی مردم بوده و راهکار آن مالیات مسکن است.

یک کارشناس: صرف نظر از ترقی بهای دلار، طلا ...، شانس خانه دار شدن که خیر ولی آپارتمان نشینی طبقات پایین و کم درآمد به یک ششم تا یک هفتم تنزل پیدا کرده که عامل اصلی آن ترقی ناباورانه بهای زمین بوده و اقتصاد کشور از آن صدمه دیده است. 

با اصلاح نظام مالیاتی به ویژه مالیات بر ساختمان های گران قیمت ... فاصله طبقاتی نیز کاهش خواهد یافت (یک تیر و هفت نشان).

* مالیات مسکن در انگلیس و پندهای آن تهیه شده با NotebookLM