بخشش دیرکرد جرایم رانندگی؛ خطایی ضد ارزش یا بن بست ایمنی در ترافیک ایران؟
بخشش دیرکرد جرایم رانندگی نه تنها فرهنگ ترافیک را بهبود نمی دهد، بلکه پیام منفی به متخلفان می فرستد. با توجه به آمار فاجعه بار تلفات جاده ای، تصادفات موتورسواران و نارسایی قوانین، مجلس و پلیس باید با بودجه کافی و قوانین بازدارنده اقدام کنند.
شاید هدف پلیس و نهادهای فرادستی آن از اعلان بخشش! دیر کرد جرائم رانندگی، یک اقدام نمادین برای ایجاد حس خوب در جامعه و تشویق به رعایت قوانین در آینده باشد.
چه این امر و چه هر نیت دیگری پشت آن باشد، آمار رسمی پلیس نشان می دهد که نیت های خیرخواهانه و اصلاحی موثر نبوده است که هیچ! دریغ از سال قبل! هر سال بر تعداد حوادث رانندگی افزوده و میزان تلفات و خسارات نیز بیشتر شده است.
وقتی در شهر کوچک قزوین به نوشته « ولایت» روزنامه استان، در ۵ روز اول مهر ماه فقط ۹ هزار سرعت غیرمجاز ثبت شده است! یعنی فاجعه! حالا شما مقایسه کنید وضعیت رانندگی و آمد و شد خودروها در کلان شهرها!
سه سال پیش اتوبوسی حامل دانش آموزان در سوئد از اردو باز می گشت که نقص فنی باعث برخورد اتوبوس با دیواره تونل و مرگ سه دانش آموز شد. شبکه خبری اروپا (یورونیوز) و بسیاری از شبکه های تلویزیونی و رادیویی و روزنامه های اروپا این حادثه را روزها تیتر یک خود کردند و هر مسئولی را که باید پاسخگو باشد به سین جیم کشیدند. کار به برکناری ها کشید!
در ایران « سالانه بیش از یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تصادف در کشور رخ می دهد که در بسیاری از موارد با کشته و مجروح شدن افراد همراه است.سالیانه تا ١٨ هزار نفر، برابر جمعیت یک شهر کوچک در حوادث رانندگی کشته، و هزاران نفر مجروح می شوند که بسیاری برای همیشه خانه نشین می شوند.
این مرگ ها در ایران عادی شده است، فقط در صفحه حوادث رسانه ها است که آمار را می خوانیم.
ایران با مشکل تخلفات و تلفات بالای رانندگی روبرو است. در چنین شرایطی، بخشیدن دیر کرد! جریمه ها این پیام را به رانندگان خاطی می دهد که تخلفات آن ها خیلی جدی گرفته نمی شود و این می تواند منجر به تکرار تخلف و در نهایت افزایش تصادفات شود. این اقدام می تواند جنبه ضد ارزشی یا حداقل ضد تبلیغی پیدا کند، چون به جای تقویت فرهنگ رانندگی ایمن، آنطور که آمار تصدیق می کند، باعث بی توجهی بیشتر به قوانین می شود.به نظر من، هر دو جنبه را باید در نظر گرفت.
شاید بهتر بود که این بخشش شامل موارد خاصی می شد یا با شروطی همراه بود که تأثیر منفی کمتری روی فرهنگ رانندگی داشته باشد.
در تهران و بویژه در مناطق مرکزی شهر به نظر می رسد که موتورسیکلت سوارها پلیس را به چالش بزرگی کشیده اند. پیاده روهای شهر در تسخیر موتورسیکلت سوارها است و آنها هر کجا بخواند وارد و یا عبور می کنند و چیزی به نام حقوق شهروندی در عبوری امن برای عابران متصور نیستند.شاید دلیل آن نداشتن نیروی کافی پلیس، ابزار و بدتر از همه قوانینی باشد که نهایت امر، کار را با جریمه ای جمع می کند!
نزدیک به پنج میلیون موتورسوار در سطح شهر تهران در آمد و شد هستند که از تعداد خودروسواران پیشی گرفته است. این موتور سوارها هر کاری انجام می دهند. به وقتش تاکسی اند و اگر لازم باشد! وانت هم می شوند و خانم ها هم در میان آن ها روز به روز بیشتر می شوند. موتور سوارهای تهرانی کم ترین ملاحظه را در رانندگی حتی نسبت به سلامت خود ندارند.
سردار موسوی پور رئیس پلیس راهور تهران گفته است : « ۸۰ درصد قربانیان تصادفات موتور تهران، خود موتورسواران هستند و ۴۹ درصد جان باختگان تصادفات شهری تهران نیز موتورسواران هستند ! و بیشتر آن ها کلاه ایمنی ندارند که اگر داشتند، تعداد تلفات کم می شد. » / ایرنا
تنها پیاده روهای تهران نیست که به لطف موتورسیکلت سواران ناامن است، معابر شهر نیز وضعیت مشابه ای دارد «در نیمه اول سال ۱۴۰۵ تعداد ۳۰۴ نفر در تصادفات فوتی جان خود را از دست دادند.» که البته این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که ۳۶۵ نفر بود، کاهش ۱۷ درصدی را نشان می دهد.
چه کار باید کرد؟ سال هاست کارشناسان پلیس و مهندسان ترافیک و متخصصان دانشگاهی راهکارهای خود را ارائه کرده اند. من متخصص نیستم، همان طرح ها را اجرا کنید و مجلس با نگاه وسیع تر به فاجعه انسانی تلفات رانندگی بودجه و ابزارهای لازم را برای پلیس فراهم کند و به علاوه با تصویب قوانین به روز، دست پلیس را برای برخورد قانونی با متخلفان بازتر کند.
یک آمار وزارت بهداشت نیز باید مورد توجه قرار گیرد که گفته است؛ مجموعه ای از علت و علل، سبب آن شده است تا جمعیت قابل توجهی از شهروندان دچار بیماری و تنش های روحی و روانی باشند.در معاینات پزشکی برای صدور و یا تمدید گواهینامه رانندگی، دقت بیشتری باید اعمال شود.
