خلاصه گزارش مطالعاتی جایکا درباره پروژه راه‌ آهن سریع‌ السیر شمال جنوب ویتنام

عباس قربانعلی بیک: بررسی های جایکا نشان می دهد که پروژه راه آهن سریع السیر (HSR) شمال جنوب ویتنام، به طول تقریبی ۱,۵۴۱ کیلومتر که هانوی در شمال را به هوشیمین در جنوب متصل می کند برای رشد اقتصادی ویتنام نه تنها مفید بلکه ضروری است. هدف اصلی این پروژه، ایجاد شبکه حمل و نقل پرسرعت، ایمن و کارآمد برای پاسخگویی به رشد تقاضای سفر و توسعه اقتصادی ویتنام است. 

خلاصه گزارش:

1) این کشور با رشد اقتصادی مستمر حدود 6 تا 7 درصد سالانه، از GDP حدود ۱۱۶ میلیارد دلار در ۲۰۱۰ به بیش از ۲۴۵ میلیارد دلار در ۲۰۱۸ رسیده است. بر اساس پیش بینی ها، با تداوم این روند، GDP ویتنام تا ۲۰۳۰ به حدود ۴۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید که مشابه سطح اقتصادی کشورهای دیگری است که در زمان راه اندازی نخستین خطوط HSR خود قرار داشتند. همچنین سرانه GDP که در ۲۰۱۸ حدود ۲,۵۰۰ دلار بود، تا ۲۰۳۰ به بیش از ۳,۵۰۰ دلار افزایش خواهد یافت که هم تراز با استانداردهای بین المللی برای توسعه شبکه های ریلی سریع السیر است.

2) جمعیت ویتنام: با ۹۶ میلیون نفر در ۲۰۱۹ و نرخ رشد سالانه حدود 1 درصد، همراه با افزایش نرخ شهرنشینی از 30 درصد در ۲۰۱۰ به 37 درصد در ۲۰۲۰، شرایط مناسبی برای توسعه حمل ونقل ریلی سریع ایجاد کرده است. پیش بینی می شود نرخ شهرنشینی تا ۲۰۵۰ به بیش از 50 درصد برسد که به معنای افزایش قابل توجه تقاضای سفرهای بین شهری خواهد بود. تمرکز جمعیت در دو قطب شمالی (هانوی) و جنوبی (هوشیمین) و کریدور مرکزی، الگوی مطلوبی برای ایجاد خط ریلی شمال-جنوب ارائه می دهد (مساحت این کشور 312 هزار کیلومتر مربع است).

3) سوابق مطالعات پروژه: مطالعات اولیه این پروژه توسط آژانس همکاری بین المللی ژاپن (جایکا) از سال ۲۰۱۳ آغاز شد. گزارش حاضر که در اکتبر ۲۰۱۹ منتشر شده، حاصل مطالعات تکمیلی و به روزرسانی داده های اقتصادی-اجتماعی، تقاضای سفر و طراحی فنی پروژه بوده و با همکاری شرکت های مشاور ژاپنی و ویتنامی انجام شده است.

4) نقش جایکا در پروژه: جایکا به عنوان نهاد توسعه ای ژاپن، نقش محوری در تهیه و ارائه مطالعات امکان سنجی، طراحی اولیه، تحلیل اقتصادی-مالی و تدوین سناریوهای اجرایی پروژه ایفا کرده است. این آژانس با بهره گیری از تجربیات موفق شینکانسن ژاپن و دیگر کشورها، استانداردهای فنی، الزامات ایمنی و الگوهای عملیاتی بهینه را برای خط سریع السیر ویتنام پیشنهاد داده است. همچنین، جایکا به بررسی جنبه های قانونی، مالی، سازمانی و اثرات اجتماعی-اقتصادی پروژه پرداخته است.

5) برخی یافته های کلیدی گزارش: استانداردهای فنی پیشنهادی، سرعت طراحی ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت، سرعت عملیاتی ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت، عرض خط ۱,۴۳۵ میلی متر، شعاع حداقل قوس ۶,۰۰۰ متر و سیستم تغذیه برق AC 25 kV. 4) تحلیل تقاضا: پیش بینی می شود پس از تکمیل خط، سهم راه آهن سریع السیر در جابه جایی مسافر بین شهرهای اصلی به حدود 7 تا 8 درصد برسد و سالانه حدود ۱۱۰ میلیون مسافر (معادل حدود ۳۰۰ هزار مسافر در روز) جابه جا کند.

6) سناریوهای توسعه: سناریوی بهینه، ترکیبی از بهبود خطوط موجود (تا ۷۰ کیلومتر بر ساعت) و احداث خط جدید سریع السیر (۳۲۰ کیلومتر بر ساعت) است تا همزمان نیازهای حمل بار و مسافر را پوشش دهد.

7) ملاحظات اقتصادی: اگرچه بخش هایی از گزارش (مانند برآورد هزینه ها و تحلیل مالی) به دلایل محرمانه بودن حذف شده، اما تأکید شده که پروژه از توجیه اقتصادی و اجتماعی برخوردار است و می تواند محرک توسعه منطقه ای و صنعتی باشد.

8) چالش های فنی: به دلیل تفاوت سرعت و آثار آیرودینامیکی، عملکرد همزمان قطارهای باری و مسافری سریع السیر توصیه نمی شود، همچنین، اصلاح خطوط برای افزایش تدریجی سرعت پرهزینه و پیچیده ارزیابی شده است. 9) گزارش جایکا تأمین مالی پروژه راه آهن سریع السیر ویتنام را با توجه به محدودیت بودجه دولتی، چالشی بزرگ می داند. مدل ترکیبی شامل مشارکت عمومی خصوصی (PPP)، وام های ترجیحی (ODA) و سرمایه دولتی پیشنهاد شده است. استفاده از تجارب تایوان و بریتانیا و مکانیسم هایی مانند تضمین دولت، تأمین مالی شکاف درآمدی (VGF) و درآمدزایی از توسعه املاک پیرامون ایستگاه ها (TOD) برای جذب سرمایه و کاهش ریسک ضروریست. بررسی دقیق تر گزارش ویتنام برای اتخاذ رویکردهای مناسب تر در پروژه راه آهن سریع السیر تهران قم اصفهان به ویژه در زمینه تامین مالی با زمینهای پیرامونی با TOD، بسیار مفید به نظر می رسد، (تین 272622).

*گفتگوی دوطرفه، راه‌ آهن سریع‌ السیر ویتنام، خلاصه گزارش جایکا

۱۸ دقیقه، ۳۳ مگ

تهیه شده با NotebookLM

*گزارهنمای گویا، راه‌ آهن سریع‌ السیر ویتنام، خلاصه گزارش جایکا

۷ دقیقه، ۳۳ مگ

تهیه شده با NotebookLM

* گزارهنما، راه‌ آهن سریع‌ السیر ویتنام، خلاصه گزارش جایکا

۱۱ مگ

تهیه شده با NotebookLM