◄ انتقال بارهای تجاری از دریای سیاه به ایران؛ فرصتی که به زیرساخت نیاز دارد

گسترش ناامنی ها و حملات مرگبار به کشتی های تجاری در دریای سیاه، زنگ خطر را برای امنیت کشتیرانی منطقه ای به صدا درآورده و بار دیگر موقعیت ژئوپلیتیک ایران را به عنوان مسیری جایگزین بر سر زبان ها انداخته است؛ فرصتی طلایی که تحقق پایدار آن بیش از هر چیز در گروی رفع گلوگاه های زیرساختی، تقویت شبکه های ریلی و جاده ای و افزایش رقابت پذیری ترانزیتی کشور است.

به گزارش سرویس دریایی  تین نیوز،  افزایش چشمگیر حملات به کشتی های تجاری در دریای سیاه، نگرانی های عمیقی را درباره امنیت زنجیره تأمین و تجارت دریایی در این منطقه کلیدی ایجاد کرده است. تحولاتی که فراتر از تهدید تجارت اوکراین، توجه بازارهای جهانی را به ضرورت بهره گیری از مسیرهای جایگزین ترانزیتی جلب کرده است.

ابعاد فاجعه در دریای سیاه

طی روزهای اخیر (پنجم و ششم اکتبر)، سه فروند کشتی تجاری با نام های «رویاد ممدوف»، «آلفا وطن» و «ایبل» در مناطق انحصاری اقتصادی رومانی و بلغارستان هدف حملات هوایی و پهپادی قرار گرفتند که به غرق شدن دو شناور، آسیب جدی به کشتی ها و کشته شدن شماری از خدمه انجامید. این حوادث در شرایطی رخ داده است که استمرار جنگ روسیه و اوکراین، امنیت مسیرهای فله بر و غلات را به شدت متزلزل کرده؛ به طوری که شرکت های بیمه و مالکان کشتی ناگزیرند ریسک، هزینه و پیچیدگی های فعالیت در این حوزه را بازنگری کنند.

ژئوپلیتیک ایران در ترازوی آزمون

در این میان، موقعیت جغرافیایی ایران به عنوان پل ارتباطی میان آسیای مرکزی، قفقاز، روسیه، خلیج فارس و جنوب آسیا، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به کریدور امن جایگزین ایجاد کرده است. توسعه کریدور بین المللی شمال-جنوب و بهره گیری از ظرفیت های ترانزیتی دریای خزر، می تواند نقش ایران را در جابه جایی بارهای منطقه ای برجسته سازد. با این حال، کارشناسان تأکید می کنند که «موقعیت روی نقشه» به تنهایی برای جذب بار کافی نیست.

زیرساخت؛ شرط لازم و کافی

تبدیل این تهدید منطقه ای به یک فرصت پایدار اقتصادی، مستلزم رقابت پذیری در سه شاخص کلیدی «زمان»، «هزینه» و «قابلیت اطمینان» است. برای اینکه بارهای تجاری مسیر دریای سیاه ترغیب به عبور از خاک ایران شوند، اقدامات اساسی زیر اجتناب ناپذیر است:

• تکمیل حلقه های مفقوده شبکه ریلی و جاده ای
• افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری بنادر و پایانه های مرزی
• تسهیل رویه های گمرکی و کاهش توقف های فرسایشی در مرزها
• هماهنگی تعرفه ها و ایجاد سامانه مطمئن رهگیری محموله ها

امنیت متزلزل دریای سیاه بار دیگر نشان داد که تنوع بخشی به مسیرهای حمل ونقل یک ضرورت استراتژیک است؛ اما سهم خواهی ایران از تجارت منطقه ای تنها زمانی محقق می شود که شعارهای ترانزیتی در عمل با زیرساخت های کارآمد، روان و اقتصادی پشتیبانی شوند.