◄ گزارش جدید WTO: رشد حمل‌ ونقل جهانی کالا به ۳.۹ درصد بازنگری شد

سازمان تجارت جهانی (WTO) در جدیدترین گزارش خود با بازنگری صعودی چشم انداز مبادلات بین المللی، نرخ رشد حجم جابه جایی و تجارت جهانی کالا در سال ۲۰۲۶ را ۳.۹ درصد برآورد کرد؛ رقمی که عمدتاً ناشی از جهش تقاضا در زنجیره تأمین سخت افزارهای هوش مصنوعی است، هرچند جهش بهای سوخت هوانوردی و ریسک های ترانزیتی خاورمیانه، رشد بخش خدمات حمل ونقل را به زیر یک درصد رسانده است.

به گزارش سرویس اقتصادحمل ونقل تین نیوز، سازمان تجارت جهانی (WTO) اعلام کرد حجم تجارت و جابه جایی بین المللی کالا در سال ۲۰۲۶ فراتر از برآوردهای اولیه ظاهر شده و پیش بینی نرخ رشد آن از ۱.۹ درصد (اعلام شده در ماه مارس) به ۳.۹ درصد افزایش یافته است. اقتصاددانان این سازمان در ژنو همچنین برآورد کرده اند که رشد حجم مبادلات کالا در سال ۲۰۲۷ به ۴.۱ درصد برسد؛ روندی که نشان دهنده تاب آوری نسبی شریان های لجستیکی در مواجهه با تلاطم های ژئوپلیتیک است.

هوش مصنوعی؛ پیشران زنجیره تأمین و ترانزیت جهانی

یافته های این گزارش نشان می دهد محرک اصلی این جهش ترانزیتی، افزایش ۶۷ درصدی هزینه کرد و جابه جایی تجهیزات مراکز داده و نیمه رساناهای مرتبط با فناوری هوش مصنوعی در مقایسه با سال گذشته بوده است. این اقلام در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به تنهایی ۴۷ درصد از کل رشد تجارت جهانی کالا را به خود اختصاص داده اند.

علاوه بر این، کارشناسان سازمان تجارت جهانی به شکاف عمیق میان رشد حجم فیزیکی بار (۳.۵ درصد در نیمه نخست ۲۰۲۶) و رشد ارزش دلاری آن (۱۵ درصد) اشاره کرده اند؛ رخدادی کم سابقه که مستقیماً برآمده از افزایش ارزش کالاهای های تک در کنار تورم حامل های انرژی است.

شوک سوخت هوانوردی و افت رشد خدمات حمل ونقل

در نقطه مقابل رونق جابه جایی فیزیکی کالا، بخش «خدمات حمل ونقل و ترانزیت» با چالش های ساختاری جدی مواجه شده است. WTO پیش بینی رشد تجارت خدمات را برای سال ۲۰۲۶ از ۴.۸ درصد به ۳.۳ درصد تنزل داد.

دلیل اصلی این تعدیل منفی، افزایش شدید هزینه های عملیاتی ایرلاین ها و گرانی سوخت جت ناشی از درگیری های منطقه ای عنوان شده است؛ عاملی که موجب شد پیش بینی رشد اختصاصی بخش خدمات حمل ونقل به ۰.۹ درصد و بخش سفر به ۰.۲ درصد محدود شود، هرچند انتظار می رود در سال ۲۰۲۷ با تخلیه این فشارها، رشد خدمات حمل ونقل مجدداً به مدار ۶.۴ درصد بازگردد.

واگرایی منطقه ای در شاهراه های لجستیکی؛ جهش آسیا در برابر انقباض خاورمیانه

بررسی جریان های ترانزیتی در مناطق جغرافیایی مختلف حاکی از واگرایی معنادار میان قطب های بازرگانی است:

• آسیا: پیشتاز بلامنازع بنادر و مبادلات با رشد ۹.۹ درصدی صادرات و ۹.۵ درصدی واردات.
• آفریقا: عملکرد قوی در لجستیک کالا با رشد ۵.۶ درصدی در صادرات و ۸.۹ درصدی در واردات.
• آمریکای شمالی: رشد ۵.۷ درصدی در جریان خروجی کالا و نرخ محدود ۱.۴ درصدی در تقاضای وارداتی.
• خاورمیانه: رکود سنگین تجاری متأثر از بحران های منطقه ای، به طوری که پیش بینی می شود صادرات ۱۷.۲ درصد و واردات ۱۵.۴ درصد دچار انقباض شود.

زنگ خطر برای شریان های انرژی و تنگه هرمز

در بخش پایانی گزارش سازمان تجارت جهانی، نسبت به پایداری خطوط مواصلاتی هشدار داده شده است. اقتصاددانان WTO تأکید کرده اند که هرگونه تداوم یا تشدید اختلال در تنگه هرمز به عنوان حیاتی ترین آبراه انتقال انرژی جهان در کنار تبعات جنگ روسیه و اوکراین، می تواند از کانال جهش بهای سوخت کشتی ها و هواپیماها، هزینه نهایی حمل ونقل و زنجیره تأمین کالاهای اساسی و کودهای شیمیایی را به شدت افزایش داده و ترمز رشد تجارت بین الملل را بکشد.

همچنین تغییر ژئوپلیتیک تجاری و تسریع روند گسست اقتصادی میان واشنگتن و پکن (به طوری که سهم چین از واردات آمریکا به ۹.۳ درصد تنزل یافته) در حال بازتعریف مسیرهای کشتیرانی و تغییر نقشه کریدورهای لجستیک بین المللی است.