◄ شکاف طبقاتی شدید آمریکا با رویکرد «بخر، قرض بگیر، بمیر» (Buy, Borrow, Die)

به گزارش خبرآنلاین (14050326)، دارایی خالص ایلان ماسک تنها در یک روز معاملاتی ۱۴.۷۱ درصد معادل ۱۶۴.۸ میلیارد دلار افزایش یافته است.

این افزایش یک شبه، از کل دارایی خالص بسیاری از ثروتمندان نام آشنای جهان مانند «بیل گیتس» نیز بیشتر است و اکنون ماسک را نزدیک به یک تریلیون دلار جلوتر از دومین فرد ثروتمند جهان، یعنی «لری پیج» (Larry Page) قرار می دهد.

** آمریکا را می توان «کارخانه میلیاردرسازی» نامید که موتور آن، قوانین مالیاتی است که عمدتاً با راهبری حزب جمهوری خواه و حمایت دموکرات ها (تین 315402) طراحی شده اند. این قوانین، به ویژه استراتژی معروف «بخر، قرض بگیر، بمیر» (Buy, Borrow, Die)، به ثروتمندانی مانند ایلان ماسک اجازه می دهد بدون پرداخت مالیات مؤثر، ثروت خود را به قدرت خرید بی نهایت تبدیل کنند. 

در این سیستم، تا زمانی که سهام فروخته نشود، مالیاتی تعلق نمی گیرد؛ میلیاردرها به جای فروش سهام، با وثیقه آن وام می گیرند که درآمد محسوب نمی شود و مالیات ندارد؛ و در لحظه مرگ، قاعده «تعدیل مبنا» در آمریکا تمام سود انباشته شده را برای وراث پاک می کند. این سه اصل، همراه با کاهش مالیات شرکتی از ۳5% به ۲1% در سال ۲۰۱۷، بستری ایده آل برای انباشت ثروت در دست عده ای بسیار محدود فراهم کرده است.

* در مقابل، سیستم مالیاتی کانادا کاملاً متفاوت عمل می کند. در کانادا، مرگ ماشه مالیات است؛ زیرا قانون «واگذاری تلقی شده» دقیقاً یک لحظه قبل از فوت، تمام دارایی ها را فروخته شده محسوب کرده و وراث باید نقداً مالیات سنگین عایدی سرمایه را بپردازند. همچنین نرخ مالیات بر عایدی سرمایه در کانادا تا ۵0% است، در حالی که این نرخ در آمریکا حداکثر ۲0% می باشد. این تفاوت ها باعث شده است که تعداد میلیاردرهای ابرساخت در کانادا بسیار کمتر از آمریکا باشد و ثروت در جامعه کانادا توزیع شده تر به نظر برسد.

* اما این نظام مالیاتی در آمریکا، هزینه های پنهان بزرگی نیز به همراه دارد. کاهش درآمدهای مالیاتی دولت، بودجه خدمات عمومی را به شدت محدود کرده است. برای نمونه، آمریکا هیچ نظام بیمه درمانی همگانی ندارد و بسیاری از شهروندان برای دریافت خدمات درمانی اولیه باید هزینه های گزافی بپردازند. در کانادا اما نظام بیمه درمانی همگانی (مدیکر) تمام نیازهای اساسی درمانی را پوشش می دهد و شهروندان بدون دغدغه هزینه های سنگین درمانی، به پزشک مراجعه می کنند. همچنین در حوزه حمایت از خانواده و کودکان، تفاوت چشمگیر است. یک خانواده تک نفره در کانادا به طور متوسط سالانه حدود ۲۱,۰۰۰ دلار حمایت دولتی دریافت می کند، در حالی که این رقم در آمریکا به طور متوسط تنها ۱۲,۰۰۰ دلار است.

* این تفاوت ها در شاخص های اجتماعی به وضوح دیده می شود. نرخ فقر در آمریکا حدود 11% است، در حالی که در کانادا حدود 9% گزارش شده است. در حوزه جرم و جنایت نیز آمارها نشان می دهد که نرخ جرایم خشن در کلان شهرهای آمریکا حدود ۴0% بیشتر از کلان شهرهای کانادا است. کارشناسان این تفاوت را تا حد زیادی به نبود شبکه قوی تأمین اجتماعی و حمایت از اقشار آسیب پذیر در آمریکا نسبت می دهند.

* جالب اینجاست که در حوزه مسکن، کانادا وضعیت وخیم تری دارد؛ میانگین قیمت مسکن در کانادا حدود ۶۹۱,۰۰۰ دلار کانادا (معادل ۵۰۵,۰۰۰ دلار آمریکا) است که از میانگین قیمت مسکن در آمریکا بیشتر است و شهرهایی مانند ونکوور و تورنتو از گران ترین شهرهای آمریکای شمالی محسوب می شوند. اما در مجموع، کانادا با پذیرش مالیات های بالاتر، موفق شده است شبکه امنیت اجتماعی گسترده تری ایجاد کند که فقر و جرم را کاهش می دهد، هرچند به بهای کاهش سرعت رشد اقتصادی و تعداد میلیاردرهای بزرگ.

* در نهایت، تفاوت بنیادین میان دو کشور را می توان در این جمله خلاصه کرد: آمریکا برای «تولید ثروت» طراحی شده و کانادا برای «توزیع رفاه». آمریکا با قوانین مالیاتی جذاب، سرمایه و استعدادهای برتر (و گاوهای شیرده) جهان را جذب و به آنها اجازه می دهد تا شرکت هایی به عظمت تسلا و اسپیس ایکس خلق کنند؛ اما این موفقیت، همزمان با افزایش شکاف طبقاتی، کاهش خدمات عمومی و افزایش نرخ جرم و فقر همراه است. کانادا اما با مالیات ستانی بیشتر (و جذب خاوری ها)، خدمات درمانی و حمایت های اجتماعی بهتری ارائه می دهد، جامعۀ امن تری دارد، اما ابرثروتمندسازی آن به اندازه آمریکا توانمند نیست، تفاوت اصلی در انتخاب میان «رشد اقتصادی» و «عدالت اجتماعی» است؛ (برقراری قسط و عدالت و کاهش فاصله طبقاتی از مهمترین مطالبات رهبر شهید بود، تین 319621).