◄ 250 سال فاصله دو رخداد مشابه جهان و بیانیه استقلال کشورهای عرب

در میانه قرن هجدهم، امپراتوری بریتانیا یکی از قدرت های بزرگ جهان بود و مستعمرات گسترده ای در آمریکای شمالی داشت. این مستعمرات که عمدتاً در سواحل شرقی آمریکای امروز قرار داشتند، از نظر اقتصادی فعال و رو به رشد بودند و بسیاری از ساکنان آن ها خود را رعایای پادشاه بریتانیا می دانستند. با این حال، مجموعه ای از رویدادهای سیاسی و اقتصادی در دهه های بعدی به تدریج روابط میان این مستعمرات و حکومت بریتانیا را تیره کرد و سرانجام به شورشی بزرگ و شکل گیری کشوری جدید انجامید. یکی از عوامل اصلی این تنش ها، جنگی بود که بین بریتانیا و فرانسه در نیمه قرن هجدهم در قاره آمریکا درگرفت.

این جنگ که در اروپا بخشی از «جنگ هفت ساله» (۱۷۵۶ تا ۱۷۶۳) به شمار می رفت، در آمریکای شمالی به «جنگ فرانسه و سرخپوستان» معروف شد. در این درگیری، نیروهای بریتانیایی و مستعمره نشینان با فرانسه و متحدان بومی آن جنگیدند. 

در نهایت بریتانیا پیروز شد و بخش های بزرگی از سرزمین های فرانسه در آمریکای شمالی را به دست آورد، با وجود این پیروزی، جنگ هزینه های بسیار سنگینی برای دولت بریتانیا داشت و بدهی عظیمی بر جای گذاشت. پس از پایان جنگ، دولت بریتانیا و پادشاه وقت، جورج سوم، با این پرسش روبه رو شدند که چگونه باید هزینه های سنگین جنگ و نیز هزینه های دفاع از سرزمین های تازه به دست آمده در آمریکای شمالی را تأمین کرد.

در لندن این باور وجود داشت که مستعمرات آمریکایی نیز باید سهم بیشتری در پرداخت این هزینه ها داشته باشند، زیرا جنگ تا حد زیادی برای حفاظت از آن ها در برابر نفوذ فرانسه انجام شده بود، از این رو، دولت بریتانیا تصمیم گرفت مجموعه ای از مالیات ها و قوانین اقتصادی جدید را بر مستعمرات اعمال کند. 

در سال ۱۷۷۳ دولت بریتانیا قانونی تصویب کرد که به شرکت هند شرقی اجازه می داد چای را مستقیماً و با شرایط ویژه به مستعمرات بفروشد. بسیاری از مستعمره نشینان این اقدام را تلاشی برای تثبیت حق پارلمان بریتانیا در گرفتن مالیات از آن ها می دانستند. اعتراض ها در شهر بندری بوستون به اوج رسید.

در شب ۱۶ دسامبر ۱۷۷۳ گروهی از معترضان به سوی کشتی های حامل چای در بندر بوستون رفتند صدها صندوق چای را شکسته و به دریا ریختند. این رویداد که بعدها به «مهمانی چای بوستون» مشهور شد، یکی از نمادین ترین اقدامات اعتراضی در تاریخ آمریکا به شمار می رود. واکنش بریتانیا بسیار سخت گیرانه بود. پارلمان قوانینی تنبیهی تصویب کرد که در میان مردم مستعمرات به «قوانین غیرقابل تحمل» شهرت یافت. بندر بوستون بسته شد، اختیارات دولت محلی محدود گردید و حضور نیروهای نظامی بریتانیا افزایش یافت. بسیاری از مستعمرات که پیش تر اختلاف هایی با یکدیگر داشتند، در برابر سیاست های بریتانیا احساس همبستگی بیشتری پیدا کردند. در ۱۷۷۴ نمایندگان چند مستعمره در «کنگره قاره ای» گرد آمدند تا درباره واکنش مشترک به سیاست های بریتانیا تصمیم بگیرند. در ۱۷۷۵ نخستین درگیری های نظامی در لکسینگتون و کنکورد رخ داد و در ۱۷۷۶، نمایندگان سیزده مستعمره «اعلامیه استقلال» را صادر کردند.

پس از 250 سال، شنبه 8 فروردین (28 مارس 2026) هم آمریکا شاهد حضور میلیون ها نفر در هزاران شهر با شعار (No Kings) بود، این حضور که پس از جنگ رمضان و افزایش قیمت انرژی و برای اعتراض به جنگ افروزی پرهزینه ترامپ شکل گرفت شباهت زیادی با اعتراضات مردم آمریکا در نیمه دوم قرن هجدهم به تصمیم شاه انگلستان به عنوان بالاترین قدرت جهان داشت.

هرچند انتظار می رفت مردم کشورهای عربی هم در اعتراض به سرمایه گذاری هنگفت چندصد میلیارد دلاری حکام خود در آمریکا و هزینه های سنگین ایجاد پایگاه نظامی در کشورهایشان (مانند مستعمرات انگلیس) حرکتی می کردند ولی حداقل پی آمد جنگ رمضان این بود که حکام کشورهای عربی به پوچ و بی اثر بودن هزینه های چندصد میلیارد دلاری خرید تسلیحات پی بردند.

آیه 75 سوره مبارکه یاسین با اشاره به بت پرستی مشرکین برای دریافت کمک از بت ها، این برداشت خطا را تبیین می نماید و می فرماید در حالی که بت ها قدرت یاری به مشرکان را ندارند ولی مشرکان برای بت ها سپاهی احضار شده اند (در خدمت به بت ها). 

اگر حکام کشورهای عرب این نکته را درک نمایند که حداقل برای حفظ کاخ های شیشه ای خویش باید چاره ای یابند، می توانند مانند 250 سال پیش با صدور "اعلامیه استقلال کشورهای عربی"، تابعیت از آمریکا و پرستش این بت منحوس را پایان دهند.