◄ روند قابلیت اعتماد و آماده به کاری لوکوموتیو و هزینه تعمیر و نگهداری

سه نمودار مهم مدیریتی ناوگان ریلی که یک تصویر کامل و استراتژیک از چرخه عمر لوکوموتیوهای دیزلی (هند) ارائه می دهند. 

نمودار اول، رفتار قابلیت اطمینان در طول مدت خدمت: این نمودار، درصد قابلیت اعتماد و آماده بکاری را در طول ۳۰ سال و بیشتر نشان می دهد. در استراتژی "تعمیرات عادی" (خط ممتد)، شاهد افت تدریجی عملکرد بین هر دوره ۶ ساله و پرش های رو به بالا در زمان انجام اورهال ها هستیم. با این حال، روند نزولی ارتفاع پرش ها کاملاً واضح است؛ به طوری که تعمیرات اساسی اول توانایی بازگرداندن قابلیت اعتماد به 95% را دارد، اما تعمیرات اساسی دوم، سوم، چهارم و پنجم به ترتیب فقط تا سقف های 90%، 85%، 80%، 70% و 60% بالا می روند. این پدیده نشان دهنده فرسودگی تجمعی است؛ یعنی تعمیرات عادی نمی توانند آسیب های ساختاری انباشته شده در بدنه، شاسی و برخی سیستم های اصلی را ترمیم کنند. علاوه بر این، شیب افت قابلیت اطمینان پس از سال ۱۸ بسیار تندتر می شود که نشان دهنده ورود به فاز فرسودگی شدید است. در مقابل، در استراتژی "بازسازی در میانسالی" (خط چین) در سومین اورهال (سال ۱۸) به جای یک تعمیر ساده، یک بازسازی کامل انجام می شود که قابلیت اطمینان را دوباره به نزدیک 100% می رساند (مانند اینکه تجهیزات نو شوند). نکته کلیدی، شیب بسیار ملایم تر افت قابلیت اعتماد پس از بازسازی است و پرش های سال های ۲۴ و ۳۰ نیز همچنان در سطوح بالا (حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد) باقی می مانند. این نمودار اثبات می کند که بازسازی، عمر مفید لوکوموتیو را به طور چشمگیری افزایش داده و آن را از سقوط به سطوح غیرقابل قبول نجات می دهد.

نمودار دوم، رفتار هزینه نگهداری در طول مدت خدمت: اگر نمودار اول نشان دهنده "بهره وری" باشد، نمودار دوم نشان دهنده "قیمت" آن است. محور عمودی، کل هزینه های نگهداری (شامل تعمیرات اساسی دوره ای، هزینه های خرابی های بین دوره ای، قطعات یدکی و توقف های ناخواسته) را نشان می دهد. در خط ممتد (تعمیرات عادی)، هم هزینه های بین دوره ای و هم هزینه های تعمیرات اساسی، به صورت تصاعدی افزایش می یابند.

به عبارتی، در سال های ابتدایی، هزینه ها پایین و با شیب ملایم رشد می کنند، اما پس از سال ۱۸، شیب صعودی تند می شود و پرش های هزینه ای در سال های ۲۴ و ۳۰ به سطوح بسیار بالایی می رسند. این الگو نشان می دهد که نگهداری تجهیزات فرسوده در سال های آخر، به یک چاله مالی تبدیل می شود. اما در خط چین (بازسازی)، پس از پرداخت هزینه سنگینِ بازسازی در سال ۱۸، منحنی کل هزینه ها به طور محسوسی پایین تر و هموارتر می شود.

شیب افزایش هزینه های جاری و هزینه های اورهال های بعدی (سال ۲۴ و ۳۰) بسیار کمتر از خط ممتد است. اگرچه بازسازی یک سرمایه گذاری بزرگ است، اما از انفجار هزینه ها در سال های بعد جلوگیری و هزینه چرخه عمر را در بلندمدت به شدت می کاهد. 

نمودار سوم: رفتار هزینه تعمیرات اساسی (نمودار پله ای با اعداد دقیق): این نمودار تصویر مالی شفافی از هزینه های اورهال (فقط تعمیرات اساسی، نه هزینه های جانبی) ارائه می دهد.

در استراتژی تعمیرات عادی، هزینه های اورهال به صورت پله ای و بسیار نگران کننده رشد می کنند: از ۱۱ واحد در سال ۶، به ۲۵ در سال ۱۲، ۴۸ در سال ۱۸، ۸۰ در سال ۲۴ و نهایتاً به ۱۱۵ واحد در سال ۳۰ می رسد. این یک رشد شتابان با افزایش های فزاینده (۱۴، ۲۳، ۳۲ و ۳۵ واحد) است که پیش بینی می کند هزینه های آینده غیرقابل مهار خواهد بود.

در استراتژی بازسازی، هزینه ها در سال های ۶ و ۱۲ مشابه است (۱۱ و ۲۵). اما در سال ۱۸، به جای پرداخت ۴۸ واحد برای اورهال عادی، ۷۶ واحد برای بازسازی کامل پرداخت می شود (هزینه اولیه بالاتر). با این حال، این پرداخت سنگین، "قله" بعدی را می شکند؛ به طوری که هزینه اورهال چهارم تنها به ۸۷ واحد (به جای ۸۰ واحد در حالت عادی، فقط ۱۱ واحد رشد) و هزینه اورهال پنجم به ۱۰۱ واحد (به جای ۱۱۵ واحد در حالت عادی، فقط ۱۴ واحد رشد) می رسد. 

نتیجه گیری نهایی:

وقتی این سه نمودار در کنار هم قرار می گیرند، تصویر یک هزینه چرخه عمر (Life Cycle Cost) کامل شکل می گیرد. اگرچه استراتژی بازسازی در ابتدا پرهزینه تر است (نمودار ۳)، اما با افزایش چشمگیر قابلیت اطمینان (نمودار ۱) و کاهش شدید هزینه های ناشی از خرابی ها، توقف های ناخواسته و تعمیرات اضطراری (نمودار ۲)، در نهایت به گزینه ای بسیار مقرون به صرفه، پایدار و استراتژیک تبدیل می شود (برای تدقیق این نمودارها برای هر نوع وسیله بررسی های میدانی ضروریست).