◄ ناتوانی رانندگان تاکسی از تقبل هزینه های نوسازی/ تاکسیرانان شرمنده زن و بچه هایشان هستند
«قوانین سخت برای تاکسی ها وضع می شود، اما رقبای اینترنتی بدون محدودیت فعالیت می کنند؛ مسئولان در طبقات بالای ساختمانهای شهرداری چای مینوشند و ما در خیابانها با هزینههای سرسامآور دستوپنجه نرم میکنیم.» روایتی از یک صنف فراموششده که صدایش به گوش مدیران نمیرسد.
حسن پورناظری، مدیر انجمن «صدای تاکسیران»، در گفت وگو با تین نیوز، از کاهش شدید درآمد و جایگاه اجتماعی تاکسیرانان در مقایسه با دو دهه پیش می گوید. پورناطری، ورود پلتفرم های اینترنتی را رقابتی ناعادلانه و خارج از چارچوب قانون می داند و تأکید می کند که تصمیم گیری های شهری بدون مشارکت رانندگان، مشکلات صنف را عمیق تر کرده است. او از مسئولان می خواهد پیش از آنکه صدایشان به فریاد تبدیل شود، قوانین موجود را اجرا و نمایندگان صنفی را در اصلاح مقررات سهیم کنند.
شما سال هاست در تاکسیرانی فعالیت می کنید. اگر بخواهید تاکسیرانی امروز را با ۲۰ یا ۳۰ سال پیش مقایسه کنید، مهم ترین تفاوت ها چیست؟
بزرگ ترین تفاوت، کاهش جایگاه اقتصادی و اجتماعی تاکسیران است. امروز هزینه ها چندین برابر شده، اما درآمد و حمایت های صنفی متناسب با آن رشد نکرده است. بیست، سی سال پیش کار کردن با تاکسی به صرفه بود چون جنس ها ارزون بود و رقیب غیرقانونی وجود نداشت.
به عنوان مدیر انجمن «صدای تاکسیران»، این روزها مهم ترین مطالبه رانندگان تاکسی از دولت و مدیریت شهری چیست؟
اجرای قانون، ایجاد رقابت عادلانه، پاسخگویی مدیران و بازگرداندن امنیت شغلی به تاکسیرانان.
ما در تاکسی رانی قانون های بسیاری داریم. یک راننده تاکسی خیلی سخت می تواند وارد تاکسیرانی شود. باید هزینه بسیاری پرداخت کند، در امتحانات بسیاری باید نمره قبولی بگیرد. حتی آزمایش های متعددی را برای تشخیص سلامتی و عدم اعتیاد و... باید بدهد. در حالیکه پلتفرمهای جدید که رقیب های جدید تاکسیرانی هستند، چنین برنامه هایی ندارند.
بسیاری معتقدند درآمد تاکسیران ها دیگر با هزینه های زندگی همخوانی ندارد. ریشه این مشکل را در چه می بینید؟
نبود سیاست گذاری منسجم، افزایش افسارگسیخته هزینه های نگهداری خودرو و رها شدن بازار حمل ونقل شهری. قانون هایی که ما داریم، متعلق به چندین سال پیش است و با تکنولوژی روز همخوانی ندارد. در نتیجه کار کردن با تاکسی به صرفه نیست و هزینه ی خودش رو در نمی آورد، چه برسه به هزینه ی زندگی رانندگان.
ورود تاکسی های اینترنتی چه تأثیری بر معیشت و جایگاه تاکسی های رسمی گذاشته است؟ رقابت را عادلانه می دانید؟
رقابت زمانی عادلانه است که قوانین برای همه یکسان اجرا شود. امروز تاکسی رسمی با محدودیت های فراوان روبه روست، اما پلتفرم ها از مزیت های بیشتری برخوردارند.
ما نه تنها مخالف با تکنولوژی روز نیستیم، بلکه خیلی هم از بکارگیری تکنولوژی استقبال می کنیم. ولی معتقدیم باید در چارچوب قانون از آن استفاده کرد. من معتقدم، پلتفرم های اینترنتی برای جابجایی مسافر را نباید با اسم تاکسی یکسان تلقی کرد، آنها شرکت های اینترنتی هستند و این شرکت های اینترنتی مثل تاکسیرانی، قانون ندارند. مشکلات و تعهدات ما را که باید برای گرفتن تاکسی پشت سر بگذاریم و قوائینی که برای تاکسی ها اعمال می شود را ندارند.
در مورد معاینه فنی خودروها در تاکسی رانی، خودروهایی که بالای ده سال عمر دارند باید چهار بار در سال و خودروهایی که زیر ده سال عمر دارند باید، دو بار در سال معاینه فنی بروند، در حالیکه خودروهای پلتفرمهای اینترنتی، همان سالی یکبار مانند دیگر خودروها معاینه فنی می روند. این باعث افزایش هزینه ها برای تاکسیرانی می شود و یک بی عدالتی و تبعیض در حق رانندگان تاکسیرانی است.
ما اجازه نداریم شغل دوم داشته باشیم ولی آنها در این زمینه محدودیتی ندارند و بسیاری از آنها بعنوان شغل دوم، مسافر جابجا می کنند. این قانون ناعادلانه ای است.
نوسازی ناوگان تاکسیرانی سال هاست مطرح می شود. بزرگ ترین مانع اجرای این طرح چیست؟
تسهیلات غیرواقعی، نبود حمایت مؤثر و ناتوانی اقتصادی رانندگان در بازپرداخت هزینه های نوسازی.
در نوسازی تاکسی ها، در ارتباط با قوانین مربوط به هوای پاک، که چندین ارگان برای اجرای این قانون، تعهد داده اند، اما متاسفانه به درستی اجرا نمی شود. وام کم بهره برای اجرای این قانون بدرستی اجرا نمی شود. مسئولین اگر به قوانینی که تصویب می شود، مراجعه کنند و آنها را بدرستی اجرا کنند خیلی از مشکلات تاکسیرانی حل می شود، ولی با مدارکی که دارم می توانم به شما بگویم، که این قوانین هست ولی اجرا نمی شودف به همین دلیل در نوسازی تاکسی ها اختلال وجود دارد. از سوی دیگر، هر دو ماه سه ماه یک بار قیمت خودرو و قطعات خودرو افزایش پیدا می کند، ولی کرایه راننده، یک بار در سال، افزایش می یابد، آن هم با کمترین میزان.
اگر امروز اختیار تصمیم گیری در حوزه تاکسیرانی را داشتید، اولین اقدامی که انجام می دادید چه بود؟
تشکیل شورای واقعی با حضور نمایندگان منتخب تاکسیرانان و تصمیم گیری بر اساس نظر بدنه صنف. متاسفانه در همه این سالها آقایان در طبقات بالای ساختمانهای شهرداری ها وشورای شهر برای ما تصمیم می گیرند و از شرایط و مشکلات ما در کف خیابان بی خبرند.
در سال های فعالیتتان، عجیب ترین یا به یادماندنی ترین خاطره ای که از یک مسافر دارید چیست؟
ترجیح می دهم به جای یک خاطره شخصی، از هزاران راننده ای بگویم که با وجود مشکلات معیشتی، همچنان با تعهد به مردم خدمت می کنند. متاسفانه این روزها شرایط اقتصادی رانندگان تاکسیرانی به گونه ای است که آنها شرمنده زن و بچه شده اند و این خیلی برای افراد زحمت کشی که سالها در سرما و گرمای خیابانهای شهر در هر شرایطی به شهروندان خدمات داده اند، درد آور است و همینطور برای مدیران شهری هم باید مایه شرمساری باشد
به نظر شما مردم امروز چه تصوری از شغل تاکسیرانی دارند و این تصویر تا چه اندازه با واقعیت منطبق است؟
بخشی از جامعه هنوز تصور می کند تاکسیرانی شغلی پردرآمد است، در حالی که واقعیت امروز، افزایش هزینه ها و کاهش شدید درآمد است. مردم فکر می کنند دولت این تاکسی ها رو به ما داده است. یعنی تصور می کنند این تاکسی ها، سوبسید دولت به ماست. اما این واقعیت ندارد. ما با هزینه های شخصی این تاکسی ها را خریدیم و با هزینه های شخصی آنها را نگهداری می کنیم
آیا تاکسیران ها در تصمیم گیری های مربوط به این صنف واقعاً نقش دارند یا بیشتر تصمیم ها بدون نظرخواهی از آنها گرفته می شود؟
متأسفانه بیشتر تصمیم ها بدون مشارکت مؤثر تاکسیرانان اتخاذ می شود. تصمیمات در اتاق های در بسته زیر باد کولر در حال خوردن چایی و نسکافه اتخاذ می شود و از شرایط ما در خیابان ها در سطح شهر بی خبرند. امیدوارم روزی برسد که مسوولین این امر را بپذیرند که در تصویب قوانین و تصمیم گیری ها نمایندگان تاکسیرانی را هم دخیل کنند، هیچ تصمیمی بدون شنیدن صدای ذی نفعان، موفق نخواهد بود. امیدوارم مسوولان شورای شهر صدای ما را بشنوند، بر خلاف گذشته که بارها و بارها نامه موشته ایم و خواسته هایمان را گفته ایم اما جوابی نشنیده ایم. ما به آینده امید داریم، ما آنقدر این در را می کوبیم تا بالاخره روزی در باز شود و صدایمان شنیده شود.
خودروهای برقی تا چه اندازه می توانند آینده تاکسیرانی ایران را متحول کنند و چه پیش شرط هایی برای موفقیت این طرح لازم است؟
برقی سازی یک ضرورت است، اما بدون زیرساخت شارژ، حمایت مالی واقعی و توجیه اقتصادی، موفق نخواهد شد.
بسیاری از رانندگان از هزینه های بیمه، تعمیرات و قطعات گلایه دارند. این مشکلات چه تأثیری بر کیفیت خدمات تاکسی گذاشته است؟
وقتی هزینه نگهداری خودرو از توان راننده خارج شود، کیفیت خدمات نیز ناخواسته تحت تأثیر قرار می گیرد.
نسل جوان امروز کمتر به شغل تاکسیرانی علاقه نشان می دهد. دلیل این موضوع را چه می دانید؟
نبود امنیت شغلی، درآمد نامتناسب و آینده نامعلوم، این حرفه را برای نسل جوان کم جاذبه کرده است. در حال حاضر یک جوانی که بخواهد وارد این شغل بشود، ترجیح می دهد، در پلتفرمهای اینترنتی که رقیب تاکسیرانی است وارد شود، چون هم ورود به آن راحت تر است، هزینه کمی دارد. حتی می تواند شغل دوم هم داشته باشد. یکبار در سال معاینه فنی خودرو دارد و بعد از مدتی هم که بخواهد خوردوی خود را عوض کند با قیمت یشتری نسبت به تاکسی می تواند آن را بفروشد. تاکسی اسقاط با قیمت بسیار کمتری نسبت به خودروی معمولی فروخته می شود.
در شرایط بحرانی مانند همه گیری کرونا یا روزهای خاص و حوادث شهری، تاکسیران ها چه نقشی در حفظ جریان حمل ونقل ایفا کردند که کمتر دیده شد؟
تاکسیرانان در سخت ترین شرایط کنار مردم ماندند، در دوره کرونا ما تعداد زیادی از همکاران خود را از دست دادیم چون آنها در کنار مردم ماندند و به خدمات رسانی خود ادامه دادند. اما نقش و فداکاری آنان کمتر دیده و کمتر قدردانی شد. حتی در روزهای جنگ هم ما در کنار مردم در شهرها ماندیم و خدمت کردیم. در هیچ کجای کشور ما این خبر را نشنیدیم که مردم برای رفت و آمد خود دچار مشکل باشند.
اگر بخواهید سه مطالبه فوری تاکسیران ها را روی میز رئیس جمهور، رئیس شورای شهر یا شهردار تهران بگذارید، آن سه مطالبه چه خواهند بود؟
اجرای کامل قوانین حمل ونقل، برقراری رقابت عادلانه میان همه فعالان این حوزه و اصلاح نظام معیشتی و نوسازی ناوگان، شنیدن صدایمان، صدای فعالان این حوزه را بشنوید. ما نامه های بسیاری را برای مسوولان نوشته ایم و شرایط و مشکلات خود را شرح داده ایم، ما را در تصمیم گیری های صنفی مان دخیل کنید.
شما سال ها صدای تاکسیران ها بوده اید؛ اگر بخواهید در یک جمله پیامی به مردم، مسئولان و رانندگان تاکسی بدهید، هر کدام را چگونه بیان می کنید؟
به مردم: تاکسیران، شریک روزهای سخت و آسان شماست؛ قدر این خدمت را بدانید.
به مسئولان: صدای تاکسیرانان را پیش از آنکه به فریاد تبدیل شود، بشنوید. به قوانین تصویب شده جامه عمل بپوشانید. اگر قانونی نیاز به اصلاح دارد در این روند به نمایندگان صنفی و قانونی ما اجازه مشارکت بدهید. مجموعه کتابهای قوانین تاکسیرانی، سالها پیش تدوین و چاپ شده است و نیاز به، به روز رسانی دارد.
به رانندگان تاکسی: اتحاد، آگاهی و مطالبه گری قانونی، تنها راه احقاق حقوق صنفی ماست.