◄ افزایش چشمگیر ظرفیت راه‌ آهن داتونگ شین‌ هوانگ‌ دائو

عباس قربانعلی بیک: راه آهن داتونگ شین هوانگ دائو (Datong–Qinhuangdao، که به اختصار راه آهن داکین،railway Daqin، نامیده می شود) یک راه آهن باری دوخطه و برقی مهم در شمال چین به طول ۶۵۳ کیلومتر است که با هدف اصلی انتقال زغال سنگ از مراکز معدنی استان های شانشی و مغولستان داخلی به بندر شین هوانگ دائو (بزرگترین بندر صادرات زغال سنگ چین) احداث شده است.

مشخصات و سوابق این خط به این شرح است:

1) سوابق احداث: تاریخچه ساخت: عملیات احداث این خط در دو مرحله بین دسامبر ۱۹۸۴ و دسامبر ۱۹۹۲ با فراز باردار 4 درهزار و فراز بی بار 12.5 درهزار انجام شد، فاز اول در سال ۱۹۸۹ و فاز دوم در دسامبر ۱۹۹۲ تکمیل گردید.

2) تغییر به دوخطه: در طول فرآیند ساخت، مشخصات فنی خط از تک خطه برای ظرفیت 100 میلیون تن به دوخطه برای ظرفیت چندبرابر تغییر یافت.

3) برقی سازی: این مسیر از ابتدا به صورت دوخطه برقی با سیستم جریان متناوب ۲۵ کیلوولت و ۵۰ هرتز طراحی و اجرا شد.

4) وزن ریل: خط ابتدا با ریل های ۶۰ کیلوگرم برمتر ساخته شد که بارمحوری ۲۰ تن را پشتیبانی می کرد. در سال 2007 برای افزایش ظرفیت، ریل ها به ۷۵ کیلوگرم بر متر از نوع سخت کاری شده (Head-hardened) و بدون درز (CWR) ارتقاء یافتند که با عبور 7/2 میلیارد تن هنوز به حد تعویض نرسیده است.

5) تراکم تراورس: تعداد تراورس ها از نزدیک 1700 به ۱۸۴۰ عدد بر کیلومتر افزایش یافت.

6) بار محوری: با تقویت پل ها و زیرسازی، بار محوری به ۲۵ تن افزایش پیدا کرد.

7) وزن قطارها: ابتدا قطارهای ۵,۵۰۰ تنی در خط سیر می کردند. در سال ۲۰۰۳ وزن قطارها به ۱۰,۰۰۰ تن افزایش یافت و از مارس ۲۰۰۶، بهره برداری رسمی از قطارهای ۲۰,۰۰۰ تنی (با ۲۱۰ واگن) آغاز شد. در سال ۲۰۱۴، اولین قطار ۳۰,۰۰۰ تنی چین به طول نزدیک به ۴ کیلومتر در این خط با موفقیت آزمایش شد. همچنین آزمایش قطارهای ۳۵,۰۰۰ تنی نیز گزارش شده است.

8) سرفاصله قطارها: در سال ۲۰۰۷، به طور متوسط روزانه ۳۵ قطار ۱۰,۰۰۰ تنی و ۲۵ قطار ۲۰,۰۰۰ تنی در این مسیر تردد می کردند و نهایتا در حداکثر سرفاصله حرکت قطارها به ۱۳ دقیقه کاهش یافته است. 9) سرعت: سرعت عملیاتی قطارها در این خط ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت است.

10) لوکوموتیوها: ابتدا از مدل های SS4 (با توان ۶,۴۰۰ کیلووات) و DJ1 استفاده می شد. در سال ۲۰۰۶، لوکوموتیوهای قدرتمند HXD1 (۹,۶۰۰ کیلووات) و HXD2 (۱۰ مگاوات) جایگزین شدند که امکان حمل قطارهای ۲۰,۰۰۰ تنی را با تنها دو لوکوموتیو (به جای چهار عدد قبلی) فراهم کردند. در سال ۲۰۲۳ لوکوموتیوهای HXD3 با توان ۱۱ مگاوات نیز معرفی شدند.

11) واگن ها: واگن های قدیمی با ظرفیت ۶۰ تن (نوع C63A) با واگن های جدید ۸۰ تنی (نوع C80 و C80B) با بدنه آلومینیومی یا استیل ضدزنگ جایگزین شدند.

12) سیستم علائم: این خط مجهز به سیستم کنترل مرکزی ترافیک (CTC) و اینترلاکینگ الکترونیک در تمام ایستگاه ها است.

13) بلاک بندی: علائم خودکار سه مرحله ای به چهار مرحله ای ارتقا یافتند تا ظرفیت بلاک ها افزایش یابد.

14) ارتباطات: استفاده از سیستم ارتباطی GSM-R برای تبادل داده ها بین مرکز کنترل و قطارها.

15) کنترل همزمان: استفاده از سیستم LOCOTROL برای همگام سازی قدرت لوکوموتیوهای توزیع شده در قطارهای طویل هم بکارگرفته شد.

16) برای افزایش ایمنی و ظرفیت گذرگاه های هم سطح مسیر به غیرهمسطح تغییر یافت گردید.

17) با همین اهداف دوطرف مسیر با توری حفاظتی پوشانده شد.

تاثیر بر افزایش ظرفیت: مجموعه این ارتقاهای فنی باعث شده است که ظرفیت خط آهن داتونگ شین هوانگ دائو به شکل شگفت آوری افزایش یابد: ظرفیت طراحی اولیه خط ۱۰۰ میلیون تن در سال بود، میزان جابجایی در 1995 فقط 20 میلیون تن بود ولی در ۲۰۰۴ به ۱۵3، در ۲۰۰۷ به ۳۰۰ میلیون تن و در سال ۲۰۱۱ به ۴۴۰ میلیون تن رسید.

رکورد عملکرد: این خط در سال ۲۰۱۸ رکورد حمل ۴۵۱ میلیون تن بار ذغال سنگ را ثبت کرد که بیش از چهار برابر ظرفیت اولیه آن است. تاکنون حجم بار تجمعی این خط از مرز ۹ میلیارد تن عبور کرده است که یک رکورد جهانی برای یک خط آهن واحد محسوب می شود.

آشنایی با راه آهن های جهان به ویژه خطوط موفق مانند راه آهن داتونگ شین هوانگ دائو، کرونا، سالدانها و BHP برای به کارگیری صحیح ظرفیت راه آهن و افزایش بهره وری شبکه برای ما اهمیت بالایی دارد و علاوه بر مطالعه باید از نزدیک هم بازدید گردند.

راه‌ آهن داتونگ شین‌ هوانگ دائو، داکین چین تهیه شده با NotebookLM 

گزارهنما راه‌ آهن داتونگ شین‌ هوانگ دائو، داکین چین تهیه شده با NotebookLM 

گزارهنمای گویا راه‌ آهن داتونگ شین‌ هوانگ دائو، داکین چین تهیه شده با NotebookLM