◄ قیمت دلار و فشار تازه بر صنعت حمل ونقل/ کرایه ها به کجا می رسد؟

بر اساس جدول امروز بازار آزاد، هر دلار آمریکا ۲,۲۶۱,۰۵۰ ریال (۲۲۶ هزار و ۱۰۵ تومان) و هر یورو ۲,۶۳۳,۸۰۰ ریال (۲۶۳ هزار و ۳۸۰ تومان) معامله شد. این ارقام نشان می دهد دلار پس از عبور از سقف ۲۲۷ هزار تومانی در روزهای میانی شهریور، در همان محدوده تثبیت شده است؛ روندی که طی دو هفته نخست این ماه حدود ده درصد رشد را ثبت کرده بود. در همین حال، آخرین شاخص مصوب حمل کالای جاده ای که ۱۵ خرداد ۱۴۰۵ از سوی سازمان راهداری اعلام شد، تنها ۲۶.۵ درصد افزایش داشته؛ عدم تطابق این دو نرخ، اصلی ترین منبع فشار مالی روی شرکت های حمل ونقل و رانندگان کامیون در ماه های اخیر بوده است.

قطعات و لاستیک؛ کانال اصلی انتقال نرخ ارز به بخش حمل ونقل

به گزارش سرویس اقتصاد حمل ونقل تین نیوز، بخش عمده تجهیزات ناوگان سنگین کشور -از لاستیک و قطعات یدکی تا روغن موتور و کامیون های صفر وارداتی- مستقیماً به نرخ دلار وابسته است. به گفته رئیس کمیسیون حمل ونقل اتاق بازرگانی ایران، جهش های پیشین ارز قیمت قطعات و لاستیک را تا ۱۵۰ درصد بالا برده بود؛ روندی که با عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان در ابتدای شهریور تکرار شد و به گفته فعالان صنف قطعات یدکی، قیمت این کالاها را در مجموع ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش داده است. نایابی لاستیک کامیون در بازار و مطرح شدن دوباره بحث تخصیص ارز ترجیحی برای واردات آن، از نشانه های مستقیم این فشار در هفته های اخیر بوده است.

کرایه حمل بار عقب تر از هزینه واقعی می ماند

شاخص تن-کیلومتر حمل بار جاده ای در یک بازه یک ساله از ۷,۱۵۰ ریال به ۱۶,۶۸۰ ریال رسیده که رشدی نزدیک به ۱۳۰ درصد است، اما در همین بازه هزینه تعویض ناوگان و تعمیر و نگهداری با ضریب بسیار بیشتری بالا رفته؛ برای نمونه قیمت یک کشنده ولوو FH صفر از ۷ میلیارد به بیش از ۱۳.۵ میلیارد تومان رسیده است. اتاق بازرگانی تهران در نامه ای به وزیر اقتصاد اعلام کرده هزینه حمل زمینی، ریلی و دریایی نسبت به دوره پیش از تشدید بحران های ارزی و ژئوپلیتیک، به طور میانگین دو تا چهار برابر و برای برخی کالاهای حجیم ۴۰ تا ۵۰ درصد گران تر شده است. این شکاف، همان چیزی است که رانندگان کامیون را در هفته های اخیر به اعتراض و درخواست بازنگری نرخ نامه واداشته است.

دامنه اثر؛ از تورم بخشی تا حمل بین المللی

آثار این روند تنها به جاده محدود نمانده است. هزینه های بخش حمل ونقل در گزارش های تورمی اخیر، رشد ماهانه نزدیک به ۴ درصد را ثبت کرده که بالاتر از میانگین تورم عمومی است. در حوزه حمل بین المللی نیز اتاق بازرگانی از افزایش چند برابری کرایه کانتینر و حمل دریایی نسبت به دوره پیش از تحریم های اخیر خبر داده، هرچند ارقام دقیق مربوط به شهریور در منابع رسمی هنوز منتشر نشده است. حمل ریلی و هوایی بار نیز به صورت مسیر محور و بدون افزایش سراسری اعلام شده تحت تأثیر نوسان ارز قرار دارند، به ویژه در بخش تعمیر و تأمین قطعات ناوگان.

چشم انداز؛ احتمال نرخ نامه جدید کرایه بار

با تثبیت دلار در کانال بالای ۲۲۰ هزار تومان و ادامه رشد قیمت قطعات و لاستیک، فشار برای اصلاح مجدد شاخص کرایه حمل بار جاده ای -که آخرین بار در خرداد ۱۴۰۵ به روزرسانی شد- افزایش یافته است. در صورت تثبیت روند صعودی ارز، احتمال اعلام نرخ نامه جدید توسط سازمان راهداری در ماه های پیش رو بالاست، در غیر این صورت شکاف میان هزینه واقعی و درآمد ناوگان حمل بار، ریسک کاهش ع ناوگان حمل بار، ریسک کاهش عرضه خدمات لجستیکی و افزایش قیمت تم و توزیع کشور را تشدید می کند.