◄ خلاصه تحلیل مقایسه ای شاخص های بهره وری و هزینه ای راه آهن چند کشور متوسط اروپایی
عباس قربانعلی بیک در تحلیلی تطبیقی، شاخص های عملکردی چند شبکه ریلی اروپایی را بررسی کرد. این گزارش با مقایسه بهره وری، هزینه ها و حجم مسافر، مدل های موفق ریلی را با هدف ارتقای استانداردهای عملیاتی واکاوی می کند.
خلاصه تحلیل مقایسه ای شاخص های بهره وری و هزینه ای راه آهن چند کشور متوسط اروپایی بر پایه داده های سال ۲۰۰۹ در ۱۱ شبکه متوسط اروپایی (Benchmark Analysis of Railway Networks and Undertakings):
1) شاخص طول شبکه به ازای هر هزار نفر، سوئد با ۱/۰۷ کیلومتر (۱۰۷۰ متر)، چک با ۰٫۹۱ و لهستان با ۰٫۸۶ بالاترین مقادیر را دارند و در مقابل هلند با ۰٫۱۸ کیلومتر (۱۸۰ متر)، ایتالیا با ۰٫۲۸ و بلژیک با ۰٫۳۳ پایین ترین جایگاه را به خود اختصاص داده اند. سایر کشورها نیز وضعیت میانی دارند: اتریش ۰٫۶۳، دانمارک ۰٫۳۹، نروژ ۰٫۵۲، اسلواکی ۰٫۶۷ و سوئیس ۰٫۴۱.
2) در شاخص مسافران جابه جاشده به ازای هر نفر جمعیت در سال، سوئیس با ۴۱٫۷ مسافر، دانمارک با ۳۵٫۲ و اتریش با ۲۴٫۶ در صدر قرار می گیرند و در سوی دیگر سوئد با ۳٫۹، لهستان با ۵٫۵ و اسلواکی با ۸٫۴ ضعیف ترین عملکرد را دارند. بلژیک ۲۰٫۵، چک ۱۵٫۶، ایتالیا ۹٫۶، هلند ۱۹٫۵ و نروژ ۱۰٫۵ مسافر به ازای هر ساکن ثبت کرده اند.
3) در شاخص مسافر-کیلومتر به ازای هر نفر جمعیت، سوئیس با ۲۱۰۰ نفرکیلومتر بالاترین و اسلواکی با ۴۱۰ نفرکیلومتر پایین ترین مقدار را دارد؛ اتریش، بلژیک، دانمارک و هلند حدود ۱۰۰۰ نفرکیلومتر را نشان می دهند. 4) همچنین در شاخص قطار-کیلومتر مسافری به ازای هر ساکن، سوئیس با ۱۷ و لهستان با ۳ به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار را دارند.
5) در شاخص مسافر-کیلومتر به ازای شبکه-کیلومتر، هلند با ۵٫۷ میلیون و سوئیس با ۵٫۲ میلیون بالاترین بهره وری شبکه ای را دارند، در حالی که اسلواکی با ۰٫۶، چک، نروژ و سوئد هر یک با ۰٫۷ و لهستان با ۰٫۸ در پایین ترین سطوح قرار می گیرند. اتریش ۱٫۹، بلژیک ۲٫۹، دانمارک ۲٫۸ و ایتالیا ۲٫۷ در میانه جدول هستند.
6) در شاخص قطار-کیلومتر مسافری به ازای شبکه-کیلومتر، سوئیس با حدود ۴۳ هزار و اسلواکی با حدود ۹ هزار به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار را دارند.

7) میانگین مسافر به ازای هر قطار نیز از ۵۲ مسافر در چک تا ۱۶۴ مسافر در ایتالیا (FS) متغیر است؛ بلژیک، هلند (NS)، لهستان، سوئد (SJ) و سوئیس (SBB) بین ۱۲۰ تا ۱۴۵ مسافر در هر قطار جابه جا می کنند.
8) در بهره وری نیروی کار، مسافر-کیلومتر به ازای هر کارمند اپراتور مسافری در سوئد (SJ) با ۲٫۰۰ میلیون در بالاترین سطح و در چک با ۰٫۲۵ میلیون در پایین ترین سطح است. هلند ۱٫۶۲، اتریش ۱٫۳۲، سوئیس ۱٫۱۲، ایتالیا ۰٫۹۷، نروژ ۰٫۹۰، دانمارک ۰٫۷۳، اسلواکی ۰٫۵۸، بلژیک ۰٫۵۲ و لهستان ۰٫۲۸ میلیون مسافر-کیلومتر به ازای هر کارمند دارند.
9) در شاخص قطار-کیلومتر مسافری به ازای هر کارمند، سوئد با ۱۴٫۳۸ هزار، اتریش با ۱۲٫۸۲ و هلند با ۱۱٫۱۷ هزار بهترین عملکرد را دارند و لهستان با ۲٫۱۰ هزار ضعیف ترین است. نروژ ۹٫۴۶، سوئیس ۹٫۲۳، اسلواکی ۸٫۲۳، دانمارک ۷٫۰۶، ایتالیا ۵٫۹۰، چک ۴٫۸۵ و بلژیک ۳٫۸۱ هزار در ادامه قرار می گیرند.
10) در شاخص های هزینه ای باید توجه داشت که مقدار کمتر به معنای عملکرد بهتر است. هزینه عملیاتی اپراتور مسافری به ازای شبکه-کیلومتر در هلند ۰٫۹۱، سوئیس ۰٫۸۰ و بلژیک ۰٫۷۱ میلیون یورو گران ترین و در سوئد ۰٫۰۸، اسلواکی ۰٫۰۹ و نروژ ۰٫۱۲ میلیون یورو ارزان ترین است. اتریش ۰٫۳۹، چک ۰٫۱۷، دانمارک ۰٫۶۴ و ایتالیا ۰٫۵۶ میلیون یورو ثبت کرده اند.

11) هزینه به ازای قطار-کیلومتر در ایتالیا ۳۴٫۶ و بلژیک ۳۳٫۰ یورو بالاترین و در اسلواکی ۹٫۹، چک ۱۳٫۰ و سوئد ۱۵.۲ یورو پایین ترین است. هزینه به ازای مسافر-کیلومتر در چک ۰٫۲۵، بلژیک ۰٫۲۴ و دانمارک ۰٫۲۳ یورو گران ترین و در سوئد ۰٫۱۱، اسلواکی ۰٫۱۴ و هلند و سوئیس ۰٫۱۶ یورو ارزان ترین است.
12) هزینه به ازای هر کارمند نیز در اتریش ۰٫۲۷ و هلند ۰٫۲۶ میلیون یورو بالاترین و در چک ۰٫۰۶ و اسلواکی ۰٫۰۸ میلیون یورو پایین ترین است.

13) در مدیریت زیرساخت، هزینه عملیاتی به ازای شبکه-کیلومتر در سوئیس ۰٫۶۹، هلند ۰٫۴۷ و اتریش ۰٫۴۵ میلیون یورو بالاترین و در دانمارک ۰٫۰۵، چک ۰٫۱۰ و نروژ ۰٫۱۲ میلیون یورو پایین ترین است.
14) هزینه به ازای ریل-کیلومتر در سوئیس ۰٫۲۹۰، اتریش ۰٫۲۳۲ و هلند ۰٫۲۰۱ میلیون یورو بالاترین و در دانمارک ۰٫۰۳۵، چک ۰٫۰۶۳ و اسلواکی ۰٫۰۷۷ میلیون یورو پایین ترین است. جمع بندی آنکه سوئیس و هلند در بسیاری از شاخص های بهره وری مسافری مانند مسافر بر جمعیت، مسافر-کیلومتر بر جمعیت و مسافرکیلومتر بر شبکه برتر هستند، اما در هزینه های عملیاتی جزء گران ترین ها قرار می گیرند. کشورهای شرق وشمال در شاخص های هزینه ای ارزان ترند، ولی بهره وری آن ها غالباً پایین ترست، سوئد در بهره وری نیروی کار بالاترین است.
