◄ سایه سنگین دلار ۲۳۰ هزار تومانی بر پیکره حمل ونقل
تثبیت دلار در کانال ۲۳۰ هزار تومانی و یورو در مرز ۲۶۵ هزار تومانی، تنها یک عدد در تابلوهای صرافی نیست؛ بلکه مستقیماً به معنای بازنویسی ساختار هزینه های عملیاتی در شبکه حملونقل کشور است.
صنعت حمل ونقل که به عنوان شریان اصلی اقتصاد، پیشران سایر بخش هاست، بیشترین وابستگی را به تغییرات لحظه ای نرخ ارز دارد. با گذشتن از آخرین روز تابستان، این نوسانات ارزی در سه لایه کلیدی، عملیات لجستیک کشور را تحت فشار قرار داده است: هزینه های نگهداری و تعمیرات (MRO)، تأمین قطعات یدکی و در نهایت، قیمت تمام شده حمل ونقل کالا و مسافر.
به گزارش سرویس هوایی تین نیوز، در صنعت هوانوردی، تلاطم ارزی امروز اثرات مستقیم و فوری تری نسبت به سایر بخش ها دارد. از آنجایی که بخش بزرگی از خدمات تعمیر و نگهداری (MRO) و تأمین قطعات حساس هواپیما به صورت دلاری یا یورویی محاسبه می شود، عبور نرخ ارز از مرزهای فعلی، هزینه های جاری ایرلاین ها را به شدت افزایش داده است. این موضوع علاوه بر افزایش فشار بر نقدینگی شرکت های هواپیمایی، تعادل بین «قیمت بلیت» و «هزینه های عملیاتی» (Cost Per Seat) را به هم زده و عملاً توان بازسازی ناوگان و خرید قطعات استراتژیک را کاهش می دهد. وقتی یورو در کانال ۲۶۵ هزار تومان قرار دارد، خرید موتور یا حتی قطعات کوچک پروازی برای ایرلاین های ایرانی به یک جراحی اقتصادی دشوار تبدیل می شود که نتیجه آن، کاهش تاب آوری ناوگان در برابر نوسانات بازار است.
در حوزه حمل ونقل جاده ای که ستون فقرات شبکه توزیع کالا در ایران است، اثر نرخ ارز از مسیر «لوازم مصرفی» عبور می کند. قیمت روغن، فیلتر، سیستم ترمز و از همه مهم تر «لاستیک های سنگین»، همگی به شدت به نرخ ارز وابسته هستند. وقتی قیمت دلار امروز ۲۳۰ هزار تومان گزارش می شود، رانندگان و شرکت های حمل ونقل ناچارند هزینه های تعمیر و نگهداری خود را به روز کنند. این جهش قیمتی در نهایت به صورت افزایش نرخ کرایه حمل (Freight Rate) خود را نشان می دهد که اثر تورمی مستقیمی بر قیمت نهایی کالاهای اساسی و مصرفی در سبد خانوار دارد. در واقع، نوسان ارز در اینجا به یک زنجیره تورم پیوسته بدل می شود که از گمرک آغاز شده و تا سفره مردم ادامه می یابد.
در بخش لجستیک بین المللی و دریایی نیز، وضعیت نرخ ارزهای منطقه ای و جهانی مانند درهم، لیر و یوان که امروز همگی در مدار نوسان قرار دارند، جریان تجارت را پیچیده تر کرده است. با توجه به اهمیت کریدورهای حمل ونقلی که ایران در آن قرار دارد، نوسان نرخ ارز عملاً قدرت رقابت خدمات ترانزیتی ما را در برابر کریدورهای رقیب تحت الشعاع قرار می دهد. هزینه های بندری، سوخت رسانی به کشتی ها و خدمات نمایندگی کشتیرانی، همگی در پی این تلاطم ها دستخوش تغییر شده اند. برای یک شرکت حمل ونقل بین المللی، پایداری در نرخ ارز بیش از خود قیمت دلار اهمیت دارد؛ چرا که نبود ثبات، امکان برنامه ریزی بلندمدت برای نرخ گذاری های ترانزیتی را غیرممکن می کند.
جمع بندی این شرایط نشان می دهد که صنعت حمل ونقل کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک راهکار حمایتی در تخصیص منابع ارزی و یا ایجاد بسترهای ثبات ساز است. مادامی که هزینه های زیرساختی و قطعات مصرفی ناوگان با دلار آزاد همسو باشد، فشار بر ناوگان حمل ونقل اجتناب ناپذیر است. عبور موفق از این شرایط، نیازمند اتخاذ تدابیر فوری برای مدیریت هزینه های قطعات یدکی و اولویت بندی ارزی برای ناوگان مسافری و باری است تا زنجیره تأمین کشور در این شرایط حساس دچار وقفه نشود. فعالان صنعت باید بدانند که در روزهای پیش رو، مدیریت ریسک ارزی در قراردادهای حمل ونقل، به اندازه مدیریت ناوگان اهمیت پیدا خواهد کرد.
