◄ لجستیک جاده ای؛ زیربنای پایداری زنجیره تولید و تامین کالا در ایران
حمل و نقل جاده ای ستون اصلی زنجیره تولید و تامین کالا در ایران است. در استان کرمان، جابجایی بیش از ۲۵ میلیون تن بار در هفت ماه، نشان دهنده نقش حیاتی ناوگان باری در پایداری اقتصاد و تامین مواد اولیه است.
در ایران، بخش زیادی از کالاها برای رسیدن به مقصد مسیری جاده ای را طی می کند و جاده گزینه اصلی جابجایی بار است. به همین دلیل، حمل و نقل جاده ای تنها یک فعالیت خدماتی نیست؛ بخشی از فرایند تولید است که تا لحظه تحویل کالا ادامه دارد.
به گزارش تین نیوز، کارکرد اقتصادی این بخش را می توان در چند سطح دید.
نخست، تامین مواد اولیه: کارخانه های فولاد، سیمان، ساختمان و صنایع غذایی بدون رسیدن سنگ، محصول کشاورزی یا قطعات، خط تولید را نگه نمی دارند.
دوم، توزیع محصول نهایی: کالاهای صنعتی و کشاورزی از طریق ناوگان باری به بازار داخلی و مبادی صادراتی می رسند.
سوم، اشتغال: راننده، شرکت حمل و نقل، تعمیرگاه، بیمه، تامین سوخت و قطعات و انبارداری، همه به جریان بار وابسته اند. چهارم، قیمت: هزینه و زمان حمل در قیمت نهایی کالا اثر می گذارد؛ تاخیر در جابه جایی، هزینه تولید و توزیع را بالا می برد.
در سطح کشور، عملکرد ناوگان باری به پایداری تامین بازار داخلی گره خورده است. و هر اختلال در حمل جاده ای، از گرانی سوخت و قطعات تا فرسودگی ناوگان و وضعیت راه ها، به سرعت به قیمت و زمان تحویل کالا منتقل می شود.
کرمان نمونه ای از گردش بار
بر اساس گزارش روابط عمومی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، سهند شفق، معاون حمل و نقل اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان، اعلام کرده است که در هفت ماه گذشته ۲۵ میلیون و ۸۴۱ هزار و ۴۶۳ تن کالا از مبدا این استان جابه جا شده است. در همین بازه، یک میلیون و ۱۱۴ هزار و ۲۰۱ بارنامه صادر شده و ۳۲۰ شرکت حمل و نقل کالا در این عملکرد نقش داشته اند. عمده بار جابه جا شده معدنی، کشاورزی و صنعتی بوده است.
استان کرمان پهناور است و مراکز معدنی، کشاورزی و صنعتی آن در فاصله های نسبتاً زیاد از هم قرار گرفته اند. در چنین شرایطی، جاده اغلب تنها گزینه کارآمد برای رساندن محصول از معدن و مزرعه به کارخانه و بازار است. بار معدنی مواد اولیه صنایع ساختمانی، فولاد و سیمان را تامین می کند؛ بار کشاورزی امنیت غذایی و زنجیره فرآوری را پیش می برد؛ و بار صنعتی ارتباط کارخانه ها با بازار داخلی و مبادی صادراتی را ممکن می سازد.
بارنامه؛ سند نظارت بر عملکرد ناوگان حمل کالا
بارنامه فقط یک برگه اداری نیست. سند رسمی جابجایی کالا، ابزار ردیابی محموله، مبنای بیمه و آمارگیری و سند نظارت بر عملکرد ناوگان است.
صدور بیش از یک میلیون بارنامه در هفت ماه نشان می دهد بخش زیادی از جریان کالا در استان در چارچوب رسمی و قابل رصد انجام می شود. فعالیت ۳۲۰ شرکت حمل و نقل نیز ظرفیت بخش خصوصی در مدیریت ناوگان، برنامه ریزی مسیر، تامین راننده، نگهداری خودرو و خدمات پشتیبان را نشان می دهد. هر بارنامه فقط یک سفر نیست؛ زنجیره ای از اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای رانندگان، شرکت ها، تعمیرکاران، بیمه گران، تامین کنندگان سوخت و قطعات و فعالان انبارداری ایجاد می کند.
شفق با اشاره به اینکه ناوگان باری استان حجم زیادی از بارهای سنگین و ضروری کشور را به موقع منتقل کرده است، می گوید: نظارت مستمر بر عملکرد رانندگان، رعایت ظرفیت مجاز بار، کنترل سلامت فنی خودروها و آموزش های ایمنی، از اولویت های اداره کل برای کاهش حوادث و تضمین حمل سالم کالاها بوده است. این موضوع دو وجه دارد. اضافه بار خطر حادثه را بالا می برد، به شبکه راه ها آسیب می زند، مصرف سوخت را افزایش می دهد، عمر ناوگان را کم می کند و رقابت ناسالم میان شرکت ها ایجاد می کند. کنترل فنی خودرو و آموزش راننده نیز هزینه های پنهان حوادث، خسارت بار و تاخیر در تحویل را کاهش می دهد. ایمنی جاده ای هم یک مسئله انسانی و اجتماعی است و هم یک متغیر اقتصادی.
