◄ بودجه ۱۴۰۶ و سرنوشت پروژه‌ های حمل‌ ونقلی | کدام طرح‌ ها در صف مقدم اعتبارات هستند؟

جهت گیری های اعلام شده در بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ نشان می دهد که پروژه های حمل ونقلی مرتبط با بازسازی زیرساخت های آسیب دیده، رفع گلوگاه های اقتصادی و پشتیبانی از تولید و صادرات، با اولویت های دولت هم راستاترند؛ با این حال، بخشنامه هنوز نام طرح های مشخص و میزان اعتبار آن ها را اعلام نکرده است.

به گزارش سرویس اقتصادحمل ونقل تین نیوز، بخشنامه تهیه و تنظیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ کل کشور، سه محور «ثبات»، «تاب آوری» و «بازسازی» را مبنای سیاست گذاری اقتصادی و مالی دولت قرار داده است. این سند، اگرچه فهرستی از پروژه های عمرانی حمل ونقل ارائه نمی کند، اما با تأکید بر محدودیت منابع و ضرورت تمرکز اعتبارات بر طرح های اثرگذار، تصویری کلی از مسیر احتمالی تخصیص بودجه به این بخش به دست می دهد.

بر اساس مفاد بخشنامه، دولت در انتخاب طرح های سرمایه گذاری عمومی باید میزان اثرگذاری آن ها بر حفظ و افزایش ظرفیت تولید، اشتغال و تاب آوری اقتصادی را در نظر بگیرد. از این منظر، پروژه های حمل ونقلی زمانی با اولویت های بودجه ۱۴۰۶ هم خوانی بیشتری دارند که به تداوم فعالیت اقتصادی، کاهش اختلال در زنجیره تأمین یا دسترسی بهتر بنگاه ها به بازارهای داخلی و صادراتی کمک کنند.

بازسازی و بهسازی زیرساخت های آسیب دیده

بازسازی و بهسازی زیرساخت ها و تأسیسات آسیب دیده، یکی از محورهای اصلی بخشنامه بودجه است. در حوزه حمل ونقل، این جهت گیری می تواند توجه را به نگهداری و ترمیم زیرساخت هایی جلب کند که آسیب یا فرسودگی آن ها، جابه جایی کالا و مسافر یا فعالیت اقتصادی را با اختلال روبه رو کرده است.

بخشنامه، رفع گلوگاه های زیرساختی را نیز در شمار محورهای سرمایه گذاری عمومی قرار می دهد. در شرایط محدودیت منابع، پراکندگی اعتبارات میان شمار زیادی از طرح ها می تواند اثربخشی سرمایه گذاری را کاهش دهد؛ ازاین رو، تمرکز بر پروژه هایی که رفع آن ها بیشترین اثر را بر استمرار فعالیت اقتصادی دارد، در کانون توجه قرار گرفته است.

در این چارچوب، صرف پیشرفت فیزیکی یک پروژه برای تخصیص اعتبار کافی نیست. اهمیت طرح باید با توجه به نتیجه ای که برای شبکه حمل ونقل و فعالیت اقتصادی به همراه دارد نیز سنجیده شود.

پروژه های رفع کننده گلوگاه در اولویت احتمالی

یکی از معیارهای قابل استخراج از بخشنامه، اولویت دادن به پروژه هایی است که می توانند محدودیت یا اختلال مؤثری را در زیرساخت های کشور برطرف کنند. طرح هایی که تکمیل یا بهسازی آن ها به تداوم حمل ونقل کالا، کاهش اختلال در تأمین مواد اولیه یا حفظ فعالیت بنگاه ها کمک کند، با اهداف اعلام شده دولت هم راستاتر خواهند بود.

با این حال، بخشنامه نام هیچ پروژه مشخصی را در این زمینه ذکر نمی کند و فهرست طرح های دارای اولویت را به مراحل بعدی تنظیم لایحه و تعیین اعتبارات موکول می کند. بنابراین، نمی توان بر مبنای این سند درباره اختصاص قطعی بودجه به یک پروژه یا مسیر خاص اظهارنظر کرد.

توسعه زیرساخت های لجستیکی برای پشتیبانی از تولید و صادرات

در بخش مربوط به صیانت از ظرفیت تولید و فعالیت بخش خصوصی، توسعه زیرساخت های لجستیکی نیز مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع نشان می دهد که دولت، دسترسی بنگاه ها به مسیرهای تأمین و بازارهای فروش را در کنار حمایت های مالی و اعتباری، بخشی از الزامات حفظ تولید می داند.

بخشنامه همچنین پشتیبانی از بنگاه هایی را مورد تأکید قرار می دهد که امکان حفظ بازارهای صادراتی و حضور در زنجیره های ارزش منطقه ای را دارند. بر همین اساس، زیرساخت های لجستیکی و حمل ونقلی مرتبط با استمرار تولید و صادرات با جهت گیری های اعلام شده هم سویی دارند؛ اما سهم اعتباری آن ها در بودجه نهایی هنوز مشخص نیست.

اثر بر اشتغال و فعالیت اقتصادی؛ معیار تخصیص منابع

حفظ اشتغال و جلوگیری از تضعیف ظرفیت بنگاه های فعال، از دیگر اولویت های مطرح شده در بخشنامه است. این موضوع می تواند در ارزیابی پروژه های حمل ونقلی نیز اثرگذار باشد؛ به ویژه طرح هایی که تکمیل یا بهسازی آن ها به استمرار فعالیت اقتصادی، پایداری زنجیره تأمین یا حفظ بازارهای صادراتی کمک می کند.

در رویکرد اعلام شده، پروژه های عمرانی صرفاً بر اساس میزان پیشرفت فیزیکی سنجیده نمی شوند و اثر آن ها بر تولید، اشتغال و تاب آوری نیز اهمیت دارد. به این ترتیب، اولویت بندی طرح ها می تواند بیش از گذشته به ارزیابی کارکرد اقتصادی آن ها وابسته باشد.

فهرست نهایی پروژه ها در انتظار جداول بودجه

مجموع محورهای بخشنامه بودجه ۱۴۰۶، مسیر کلی دولت را در حوزه عمرانی حمل ونقل ترسیم می کند: تمرکز بر بازسازی زیرساخت های آسیب دیده، رفع گلوگاه های مؤثر بر فعالیت اقتصادی و پشتیبانی از زیرساخت های لجستیکی مرتبط با تولید و صادرات.

با این حال، این جهت گیری ها به تنهایی برای تعیین پروژه های برنده یا میزان منابع آن ها کافی نیست. نام طرح ها، سهم هر بخش از اعتبارات و نحوه توزیع منابع در جداول نهایی بودجه مشخص خواهد شد. ازاین رو، پاسخ دقیق به این پرسش که کدام پروژه های حمل ونقلی در صف مقدم اعتبارات قرار می گیرند، به مرحله تدوین لایحه و انتشار جزئیات اعتبارات وابسته است.

معیار اصلی در این مرحله آن خواهد بود که اولویت های اعلام شده تا چه اندازه در انتخاب طرح ها و تخصیص منابع بازتاب پیدا کند؛ به ویژه اینکه منابع محدود عمرانی چگونه میان نگهداری و بازسازی، رفع گلوگاه ها و توسعه زیرساخت های لجستیکی توزیع می شود.