تعمیر ۲۷ شناور از آغاز جنگ؛ کشتی سازان آماده سفارشهای جدیدند
جنگ که آغاز شد تنها مسیرهای کشتیرانی و جریان تجارت را به هم نریخت؛ برخی از شناورهای ایرانی نیز آسیب دیدند و شرکت های کشتیرانی ناچار شدند هم زمان با حفظ عملیات حمل، ناوگان خسارت دیده خود را نیز بازیابی کنند.
جنگ که آغاز شد تنها مسیرهای کشتیرانی و جریان تجارت را به هم نریخت؛ برخی از شناورهای ایرانی نیز آسیب دیدند و شرکت های کشتیرانی ناچار شدند هم زمان با حفظ عملیات حمل، ناوگان خسارت دیده خود را نیز بازیابی کنند.
به گزارش تین نیوز به نقل از سی نیوز، اکنون گزارشی از نشست اخیر فعالان دریایی ارائه شد، از بخش کمتر دیده شده این دوران پرده برمی دارد؛ شرکت های ایرانی منتظر کمک خارجی نماندند و تعمیر شناورها را با تکیه بر توان داخلی پیش بردند.
یکی از شرکت های حاضر در این نشست اعلام کرد که از آغاز جنگ تاکنون ۲۷ فروند شناور را تعمیر کرده است؛ عددی که در ظاهر فقط یک گزارش عملکرد است، اما در دل خود تصویری روشن از شرایط صنعت دریایی در ماه های جنگ دارد. هر یک از این شناورها می توانست هفته ها یا ماه ها از مدار خارج بماند، ظرفیت حمل کشور را کاهش دهد و هزینه های سنگینی را به مالک و زنجیره تجارت تحمیل کند.
شرکت های کشتیرانی در این مدت تنها با خسارت های مستقیم جنگ روبه رو نبودند. محدودیت دسترسی به قطعات، دشواری انتقال ارز، افزایش هزینه های فنی و بیمه ای و بسته شدن برخی مسیرهای معمول تأمین تجهیزات نیز روند تعمیرات را پیچیده تر کرد. با وجود این، بخشی از ناوگان آسیب دیده با استفاده از ظرفیت تعمیرگاه ها، متخصصان و شرکت های فنی داخلی دوباره به چرخه فعالیت بازگشت.
اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر می شود که بدانیم خارج شدن حتی یک شناور از مدار، فقط به معنای توقف یک کشتی نیست. خواب شناور، کاهش ظرفیت حمل، به هم خوردن برنامه سفر، از دست رفتن درآمد و تحمیل هزینه های جدید به شرکت مالک را به دنبال دارد. در شرایط جنگی، این توقف می تواند مستقیماً بر جریان تجارت خارجی و تأمین کالاهای مورد نیاز کشور نیز اثر بگذارد.
آنچه در این نشست مطرح شد، نشان می دهد صنعت کشتیرانی ایران در ماه های گذشته صرفاً در موضع تحمل خسارت قرار نداشته است. شرکت ها در بسیاری از موارد خود دست به کار شده اند، آسیب ها را ارزیابی کرده اند و با امکانات موجود، شناورها را به عملیات بازگردانده اند. تعمیر ۲۷ شناور توسط یک شرکت، نشانه ای از ظرفیت فنی قابل توجهی است که در شرایط عادی کمتر درباره آن صحبت می شود.
بااین حال، تجربه موفق چند شرکت نباید سیاست گذاران را به این نتیجه برساند که صنعت به تنهایی قادر به تحمل همه هزینه های جنگ و نوسازی ناوگان است. بسیاری از شرکت ها منابع خود را برای حفظ عملیات جاری و تعمیرات فوری مصرف کرده اند و ادامه این مسیر، بدون تأمین مالی مناسب، می تواند توان سرمایه گذاری آن ها را کاهش دهد.
مسئله دیگر آن است که هنوز تصویر جامعی از میزان خسارت واردشده به ناوگان وجود ندارد. مشخص نیست در مجموع چند شناور آسیب دیده اند، چه تعداد به تعمیرات اساسی نیاز دارند، کدام کشتی ها باید نوسازی شوند و چه میزان اعتبار برای بازگرداندن کامل ظرفیت ناوگان لازم است. بدون پاسخ روشن به این پرسش ها، تصمیم گیری درباره تسهیلات و حمایت های دولتی نیز ممکن است به تخصیص پراکنده منابع منجر شود.
در این نشست همچنین بر ضرورت استفاده جدی تر شرکت های کشتیرانی از ظرفیت کشتی سازان داخلی تأکید شد. کشتی سازان معتقد بودند شرکت ها نباید برای تأمین شناورهای مورد نیاز خود، واردات را نخستین و تنها گزینه بدانند؛ زیرا با وجود تمام محدودیت ها، ظرفیت فنی و نیروی متخصص لازم برای ساخت بخش قابل توجهی از شناورهای مورد نیاز کشور وجود دارد و اون بخش هایی هم که وجود ندارد را با شرکت های خارجی چینی و روسی قرار داد امضا کرده اند که امکان پذیر شود.
بااین حال کشتی سازی با دریافت سفارش های پراکنده یک یا دو فروندی به صنعتی سودآور و رقابت پذیر تبدیل نمی شود. کشتی سازان داخلی برای کاهش هزینه تمام شده، حفظ نیروی متخصص، توسعه تجهیزات و ارتقای کیفیت ، به سفارش های سریالی و برنامه تولید مستمر نیاز دارند. وقتی سفارش ساخت به چند شناور محدود می شود، امکان برنامه ریزی بلندمدت و سرمایه گذاری برای توسعه خطوط تولید نیز از کشتی ساز گرفته خواهد شد.
در این جلسه تأکید شد حمایت از ساخت داخل نباید در حد توصیه و شعار باقی بماند. شرکت های کشتیرانی باید نیازهای واقعی و بلندمدت خود را اعلام کرده و تا حد امکان، سفارش ها را به سازندگان داخلی بسپارند.
در مقابل، دولت و نهادهای تأمین مالی نیز باید با اختصاص تسهیلات، تضمین سفارش ها و کمک به نوسازی زیرساخت ها، زمینه تقویت کشتی سازان و افزایش توان رقابتی آن ها را فراهم کنند.