◄ فشار و لابی نمایندگان برای تغییر معاونان وزارت راه و شهرسازی صحت دارد؟
گزارش های منتشرشده درباره نشست اخیر کمیسیون عمران مجلس با وزیر راه و شهرسازی، از جلسه ای پرحاشیه حکایت دارد.
از گزارش ها و خبرهای غیر رسمی چنین بر می آید در این نشست عملکرد برخی معاونان وزارتخانه با انتقادهای جدی نمایندگان مواجه شده و حتی سخنانی مبنی بر ضرورت تغییر یا برکناری برخی مدیران ارشد وزارت راه و شهرسازی نیز مطرح شده است. البته در خبرهای رسمی منتشر شده از این جلسه اشاره ای به این حواشی نشده و تنها ذکر این نکته رفته که رحمت الله نوروزی، نماینده علی آباد کتول، از پاسخ های وزیر راه و شهرسازی درباره روند اجرای نهضت ملی مسکن قانع نشد و سوال وی برای بررسی به صحن علنی مجلس ارجاع شده است.
اصل ورود نمایندگان مجلس به مسائل اجرایی و مطالبه اصلاح عملکرد دستگاه های دولتی، امری غیرعادی نیست و بخشی از وظایف نظارتی مجلس به شمار می رود. نمایندگان می توانند نسبت به عملکرد مدیران دولتی نقد داشته باشند، از وزیر توضیح بخواهند و حتی در چارچوب وظایف قانونی خود، خواستار اصلاح رویه ها و تغییر مدیران ناکارآمد شوند. نمایندگان حتی قدرت تغییر وزیر را با ابزار استیضاح دارند. لابی و رایزنی نیز در ساختار سیاسی امری معمول است اما بحث ما به جهت و مبنای این رایزنی ها بازمی گردد.
لابی گری نمایندگان زمانی می تواند به اصلاح امور کمک کند که پشتوانه آن، اطلاعات دقیق، ارزیابی کارشناسی، شناخت مسائل و ارائه راهکار به منظور بهبود عملکرد دستگاه اجرایی باشد و قطعا گرایش های سیاسی، حزبی، منطقه ای یا خدای نکرده منافع شخصی هرگز نمی تواند اساسی برای لابی گری باشد.
بر اساس اطلاعات موجود، بیشترین انتقادها در این جلسه متوجه معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی و همچنین رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بوده و حتی مطالبه تغییر این مدیران نیز مطرح شده است. با این حال، آنچه در این میان بیش از اصل مطالبه تغییر مدیران اهمیت دارد، مبنای کارشناسی این مطالبه و دلایل مشخص نمایندگان برای چنین درخواستی است.
واقعیت این است که از بیرون، آنچه تاکنون درباره فشار نمایندگان به وزیر برای تغییر برخی معاونان وزارت راه و شهرسازی منتشر شده، بیش از آنکه رنگ و بوی یک نقد تخصصی، مستند و اصلاح محور داشته باشد، نشانه هایی از یک مطالبه سیاسی را به نمایش می گذارد. البته نمی توان درباره انگیزه نمایندگان بدون اطلاع از محتوای کامل جلسه قضاوت کرد و همین ابهام، ضرورت شفاف سازی را بیشتر می کند.
اگر نمایندگان معتقدند عملکرد یک معاون وزیر ضعیف است، انتظار افکار عمومی، رسانه ها، کارشناسان مستقل و رسانه های تخصصی این است که دقیقاً مشخص شود این ضعف در کدام حوزه رخ داده، چه شاخص هایی برای ارزیابی عملکرد مورد استناد قرار گرفته، چه تصمیم هایی مورد نقد است و چه راهکار اصلاحی برای جبران این وضعیت پیشنهاد شده است.
وزارت راه و شهرسازی یکی از بزرگ ترین و پیچیده ترین دستگاه های اجرایی کشور است و تصمیمات مدیریتی در آن مستقیماا بر حوزه هایی مانند مسکن، حمل ونقل، زیرساخت، راه و شهرسازی اثر می گذارد. بنابراین تغییر مدیران این وزارتخانه باید از فشارهای سیاسی یا مناسبات پشت پرده دور شده و به ارزیابی روشن و نقد تخصصی عملکرد متکی باشد.
از این رو، انتظار می رود نمایندگان منتقد، موضوعات مورد اعتراض، محتوای کامل مباحث مطرح شده در جلسه کمیسیون عمران و مطالبات خود از وزیر راه و شهرسازی را با افکار عمومی و رسانه ها، به ویژه رسانه های تخصصی در میان بگذارند.
شفافیت در این زمینه، از ابهامات درباره انگیزه نمایندگان می کاهد و به وزیر محترم نیز کمک می کند تا میان نقد کارشناسی، مطالبه اصلاحی و فشار سیاسی تمایز روشنی قائل شود و در صورت لزوم به اصلاح واقعی و پایدار عملکرد بخش های مختلف وزارت راه و شهرسازی بپردازد.
