◄ ضرورت بازطراحی تجریش از یک گذرگاه ترافیکی به مقصد شهری باکیفیت

همین موضوع ناخودآگاه مرا به میدان تجریش خودمان در تهران انداخت؛ محدوده ای که سال های زیادی است طرح ساماندهی و پیاده محور کردن آن مطرح شده، ولی تا امروز بنا به هر دلیلی عملیاتی نشده است. 

به نظر من، مقایسه تجریش با آکسفورد استریت فقط یک مقایسه ظاهری میان دو خیابان نیست. هر دو محدوده، مقصد شهری هستند؛ محل حضور مردم، خرید، گردش، حمل ونقل و فعالیت اقتصادی. تفاوت اصلی در این است که برای تجریش، موضوع بسیار حساس تر است؛ چون علاوه بر ترافیک و فعالیت تجاری، با یک بافت تاریخی، مذهبی و اجتماعی ارزشمند روبه رو هستیم که بخشی از حافظه شهری تهران را در خود نگه داشته است. 

بنابراین مسئله تجریش را نباید صرفاً «ایجاد پیاده راه» تعریف کنیم. مسئله اصلی، بازطراحی رابطه میان انسان، خودرو، حمل ونقل عمومی، بازار، سکونت و بافت تاریخی است؛ به گونه ای که کاهش سلطه خودرو بر فضای عمومی، به انتقال بحران ترافیک به معابر اطراف یا آسیب به کسب وکارها و کسبه و ساکنان منجر نشود. 

میدان تجریش امروز یکی از نقاطی است که چند نوع سفر و فعالیت در یک محدوده نسبتاً فشرده روی هم افتاده اند. سفرهای روزانه ساکنان، مراجعه به بازار و مراکز تجاری، سفرهای زیارتی و گردشگری، تاکسی، اتوبوس، خودرو شخصی، موتورسیکلت، بارگیری و توقف های کوتاه مدت، همگی در یک فضای محدود با یکدیگر رقابت می کنند. 

وقتی چنین تراکمی از فعالیت در یک محدوده وجود دارد، ادامه دادن به رویکردی که اولویت اصلی را به عبور خودرو می دهد، الزاماً به معنی حل ترافیک نیست. گاهی مسئله دقیقاً از جایی شروع می شود که فضای عمومی شهر را بیش از ظرفیتش در اختیار خودرو قرار می دهیم. 

تجریش به جای اینکه فقط یک نقطه عبوری در شبکه معابر شمال تهران باشد، ظرفیت آن را دارد که به یک مقصد شهری با کیفیت تبدیل شود؛ جایی که مردم برای خرید، زیارت، گردش، دیدار و حتی چند دقیقه مکث و گفت و گو، با امنیت و آرامش حضور پیدا کنند.