◄ نقش گردشگری در اقتصاد ایران و ضرورت توسعه ضربتی گردشگری

توسعه ضربتی گردشگری منطقه ای، به ویژه با تمرکز بر جذب گردشگران کشورهای همسایه، از دو کانال اصلی افزایش درآمدهای ارزی و تقویت تاب آوری اقتصادی، نقش کلیدی در اقتصاد ایران ایفا می کند.

 افزایش توان ارزی (افزایش درآمدهای ارزی)

· جایگزینی نسبی برای درآمدهای نفتی: گردشگری منبع درآمدی پایدار و پاک محسوب می شود که می تواند جایگزین بخشی  از  درآمدهای نفتی باشد. برخی کشورهای همسایه سالانه بیش از ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار از این راه درآمد دارند.

· ارزآوری مستقیم و نقد: گردشگر با ورود به کشور و هزینه کرد، بدون نیاز به صادرات کالا، مستقیماً ارزآوری ایجاد می کند و زنجیره ای از کسب وکارها را فعال می سازد.

· نمونه های عینی موفق:

  · گردشگری سلامت: سالانه بیش از ۱.۲ میلیون گردشگر درمانی به ایران می آیند و در سال ۱۴۰۴ حدود ۲ میلیارد دلار درآمد ارزی داشته است.

  · گردشگری زیارتی: درآمد ایران از گردشگران عراقی به تنهایی ۳.۷ میلیارد دلار برآورد شده است. تعریف روشهای ترکیبی جدید برای جذب گردشگر عراقی از مسیرهای جاده و ریلی می تواند ارزش افزوده جدیدی را تعریف نماید.

· ارزآوری غیرمستقیم: گردشگری دریچه ای برای معرفی سایر ظرفیت های اقتصادی به همسایگان و ایجاد یک چرخه پایدار درآمدزایی است.

افزایش تاب آوری اقتصادی (افزایش تاب آوری اقتصادی)

· تنوع بخشیدن به اقتصاد: اتکا به یک منبع درآمدی (نفت) اقتصاد را آسیب پذیر کرده است. گردشگری با تنوع بخشیدن به منابع درآمدی، وابستگی به درآمد نفتی را کاهش می دهد و در برابر نوسانات، سپری برای تاب آوری اقتصادی ایجاد می کند.

· ایجاد اشتغال پایدار و گسترده: گردشگری صنعتی پرکاربر است و هم به صورت مستقیم (هم اکنون ۱.۶ میلیون نفر) و هم غیرمستقیم، اشتغال زایی می کند. این امر به توزیع عادلانه تر درآمد کمک کرده و اقتصاد محلی را در برابر شوک ها مقاوم تر می کند.

· کمک به پایداری مناطق محروم: در مناطقی مانند روستاها یا مناطق مرزی، گردشگری با ایجاد درآمد و اشتغال، به پایداری اقتصادی و جلوگیری از مهاجرت کمک می کند. به عنوان مثال، در منطقه آزاد ارس، گردشگری بیشترین تأثیر را بر اشتغال زایی و جذب سرمایه داشته است.

· ایجاد انعطاف پذیری در برابر بحران ها: تنوع بخشی به بازارهای هدف (مانند گردشگری سلامت و زیارت که تقاضای پایدارتری دارند) و استفاده از نوآوری های دیجیتال، صنعت گردشگری را در برابر بحران هایی مثل تحریم، جنگ یا بلایای طبیعی مقاوم تر می کند.

 جمع بندی

در شرایط تحریم و محدودیت های ارزی، توسعه گردشگری منطقه ای یک راهبرد هوشمندانه برای عبور از تنگناهاست. این رویکرد همزمان با تزریق ارز نقد به چرخه اقتصاد و ایجاد فرصت های شغلی پایدار، ساختار اقتصادی کشور را در برابر شوک های خارجی مقاوم تر می سازد و به عنوان یکی از ستون های اقتصاد غیرنفتی، نقش مهمی در آینده اقتصادی ایران ایفا خواهد کرد.

در شرایط جاری، رفع موانع و جذب حداکثری گردشگر خارجی علاوه بر ابعاد تبلیغاتی، تاب آوری کشور را افزایش داده  و موجب تزریق امید به ایران عزیز خواهد شد.