امضای پیش قرارداد خرید ۲۳۸ فروند هواپیما و نوید تحول صنعت حمل و نقل در دوره پسابرجام
تیننیوز| توافق ایران و گروه 1+5 در تیرماه 94، تحولات بسیاری را در صنعت حمل و نقل ایران به دنبال داشت به نحوی که برای نخستین بار پس از 35 سال پیش قرارداد خرید 238 فروند انواع هواپیمای مسافری با شرکتهای مطرح صنعت هواپیماسازی جهان به امضا رسید.
به گزارش ایرنا، در اواخر سال گذشته همزمان با سفر رئیس جمهوری اسلامی ایران به فرانسه پیش قرارداد خرید 118 فروند هواپیمای مسافری به ارزش 10.5 میلیارد دلار با شرکت ایرباس امضا و مقرر شد ایرباس بتواند در سال 2016 بین 5 تا 8 فروند از این هواپیماها را به ایران ایر تحویل دهد.پس از آن شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران موفق شد با امضای پیش قراردادی دیگری با شرکت هواپیمای سازی بوئینگ خرید بیش از 100 فروند هواپیما به ارزش 17 میلیارد دلار را در دستور کار قرار دهد.همزمان با این پیش قرارداد، ایران ایر قرارداد دیگری را با شرکت هواپیما سازی «ای. تی. ار» ایتالیا به امضا رساند تا همه
این هواپیماها به صورت اجاره به شرط تملیک به ایران ایر تحویل شود.از طرفی ایران ایر اواخر سال گذشته برای خرید 20 فروند هواپیمای سبک 70 نفره ای.تی.آر-72، با این شرکت هواپیماسازی به توافق رسید تا بتواند از این هواپیماها برای پروازهای کوتاه برد، استفاده کند و قرار است تا پایان سال جاری میلادی دو تا چهار فروند از این هواپیماها تحویل ایران شود.
امکان سوخت گیری هواپیماهای ایرانی در فرودگاههای اروپا
با اجرایی شدن برجام و پس از 40 ماه، هواپیماهای ایرانی بار دیگر توانستند در فرودگاههای کشورهای اروپایی سوختگیری کنند و از پشتیبانیهای خدمات فرودگاهی و فنی و مهندسی برخوردار شوند.
خودداری از تحویل سوخت مورد نیاز به هواپیماهای مسافری ایران در فرودگاههای اتحادیه اروپایی سبب شده بود که شرکتهای هوایی از جمله هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران یک سوم هزینههای بیشتری را متحمل شوند، زیرا این هواپیماها مجبور بودند برای سوختگیری از فرودگاههای کشور ثالث استفاده کنند.از دی ماه سال گذشته که اجرایی شدن برجام آغاز شد، برخی از شرکتهای هوایی در ایران موفق شدند 12 فروند هواپیمای مسافری با عمر کمتر از 15 سال را وارد ناوگان هوایی کنند و متعاقب این اقدام ظرفیت ناوگان هوایی کشور بیش از 2 هزار صندلی افزایش یافت.همزمان با لغو تحریمهای ظالمانه و
افزایش پروازهای هوایی شرکت فرودگاههای کشور خرید 250 میلیون دلار تجهیزات هدایت ناوبری هوایی و رادارهای مور نیاز را از شرکتهای معتبر اروپایی در دستور کار خود قرار داد که بخشی از این تجهیزات وارد کشور شده و مورد استفاده قرار میگیرد.
افزایش پروازها از آسمان ایران
همچنین پس از لغو این تحریمها شاهد افزایش پروازهای عبوری از آسمان ایران هستیم؛ به طور متوسط تعداد پروازهای عبوری از آسمان ایران از 450 پرواز روازنه به بیش از 900 پرواز افزایش یافته است تا درآمدهای ارزی ایران از این محل به دو برابر افزایش یابد.
با اجرایی شدن برجام بسیاری از شرکتهای هوایی جهان پروازهای هوایی خود را بار دیگر به ایران از سر گرفتند به طوری که طبق آخرین آماری که در این زمینه ارائه شده هم اکنون 41شرکت خارجی پروازهای خود را به ایران آغاز کردهاند که پیش از این به دلیل تحریمها پروازهای خود را به ایران متوقف کرده بودند.با افزایش رفت و آمد گروههای تجاری و اقتصادی به ایران برای نخستین بار اجلاس هوانوردی ایران 2016 صنعت هوانوردی جهان «کاپا» در تهران برگزار شد و نمایندگان بیش از 100 شرکت فعال در زمینه تامین هواپیما و قطعات آن، تجهیزات فرودگاهی و ناوبری، شرکتهای لیزینگ خرید و یا
اجاره هواپیما، تعمیر و نگهداری و نمایندگانی از ایگائو و یاتا در این اجلاس در تهران شرکت کردند.
همچنین با امضای قرارداد دیگری مدیریت دو هتل 4 و 5 ستاره فرودگاه امام خمینی (ره) بین گروه مالی گردشگری و گروه هتلداری آکور فرانسه، مدیریت 500 اتاق این دو هتل به مدت 15سال به گروه آکور هتلز واگذار شد و اکنون این دو هتل در فرودگاه امام از نامهای ایبیس و نووتل استفاده میکنند.گروه «آکورهتلز» در حال حاضر مدیریت 71 هتل را در 10 کشور خاورمیانه برعهده دارد و ششمین گروه بزرگ هتلداری در جهان به شمار میرود.
پهلوگیری کشتیهای ایرانی در بنادر اروپا
از دیگر سو، با اجرایی شدن برجام تردد کشتیهای تجاری ایرانی به بنادر اروپایی پس از چهار سال بار دیگر آغاز شد به طوری که برای نخستین بار یکی از کشتیهای کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران موفق شد اوایل سال جاری در بندرهامبورگ آلمان پهلو بگیرد.
با لغو تحریمها و رفع موانع تردد کشتیهای تجاری جمهوری اسلامی ایران به بنادر کشورهای مختلف جهان، مشکلات بیمه و پرچم کشتیهای ایرانی برای رفت و آمد در بنادر اروپایی برطرف شد و اکنون محدودیتهای تردد کشتیهای شرکت ملی نفتکش ایران نیز به بنادر مختلف جهان برداشته شده است.همچنین تردد شرکتهای بزرگ حملکننده کالا به بنادر ایران از سر گرفته شده است به طوری که اکنون بیش از هفت لاینر بزرگ از کشورهای تایوان، چین، کره جنوبی و کشورهای اروپایی به بنادر ایران تردد خود را آغاز کردهاند.
دستاوردهای برجام در حوزه حمل و نقل دریایی
از سرگیری فعالیت 13 شرکت کشتیرانی بینالمللی به بنادر ایران به ویژه بندر شهید رجایی را میتوان از مهمترین دستاوردهای برجام در حوزه دریایی برآورد کرد ضمن آنکه شاهد برقراری مجدد خدمات صدور گواهینامههای قانونی برای کشتیهای ایرانی توسط موسسات رده بندی بینالمللی و بیمه حفاظت وغرامت بینالمللی و گشایش اعتبارات اسنادی 100 میلیون یورویی برای خرید تجهیزات کانتینری طرح توسعه بندر شهید رجایی بودیم.
انعقاد موافقت نامه حمل و نقل دریایی بین ایران و کره جنوبی و انعقاد 9 یادداشت تفاهم در زمینهها بندری و دریایی با کشورهای ایتالیا، کره جنوبی، پاکستان، الجزایر، عمان، پاناما، بلژیک و استرالیا و انجام مطالعات مورد نیاز برای توسعه فاز سوم بندر شهید رجایی با مشاوران بینالمللی و فراهم شدن امکان سرمایهگذاری در پایانههای یک و دو بندرشهید رجایی از دیگر نتایج مثبت اجرایی شدن برجام است.
این توافق سبب شد 9 شرکت معتبر بینالمللی پیمانکار عملیات بندری از هشت کشور چین، سنگاپور، دانمارک، فرانسه، کره جنوبی، سوئیس، آلمان، فلیپین و عمان برای انجام سرمایهگذاری در بنادر ایران تقاضای خود را مطرح کنند.به این دستاوردها میبایست انعقاد قرارداد سرمایهگذاری و بهرهبرداری از فاز یک بندر شهید رجایی با شرکت هندی و انعقاد تفاهم نامه با دولت هند برای دریافت 150 میلیون دلار فایناس از شرکت لیبهر برای اجرای طرح توسعه این بندر را نیز افزود.
توافق با شرکتهای ایتالیایی برای انتقال دانش فنی و مکانیزه کردن بنادر از طریق تشکیل شرکت مشترک با 51 درصد سهم طرف ایرانی و انعقاد تفاهم نامه با یک شرکت دیگر ایتالیایی خدمات کیفیت و بازرسی اسکلههای بنادر از نتایج اجرایی شدن برجام در حوزه حمل ونقل دریایی کشور بود.همچنین برگزاری همایش روز بندر آنتورپ بلژیک در تهران و امضای تفاهم نامه خواهرخواندگی بندر شهید رجایی و بندر آنتورپ با هدف توسعه همکاریهای بندری، حفظ محیط زیست دریایی، مسیل آموزشی و مبادله مستقیم کالا بین این دو بندر از دیگر نتایج این توافق بوده است.بندر آنتورپ بلژیک یکی از مهمترین بنادر اروپاست
که سالانه با بیش از 240 میلیون تن عملیات تخلیه و بارگیری به عنوان یکی از دروازههای ورود کالا به اروپا به شمار میرود و سال گذشته 8.5 میلیون کانتینر از این بندر مهم اروپایی تخلیه و بارگیری شده است.
حضور سرمایه گذاران خارجی در طرحهای راهسازی
وزارت راه و شهرسازی در اواخر سال گذشته به منظور افزایش سرمایه گذاریهای خارجی در حوزههای مختلف حمل و نقل و مسکن و شهرسازی 122 پروژه سرمایهگذاری با 25 میلیارد یورو را به شرکتهای داخلی و خارجی معرفی کرد.
همزمان با اجرای برجام شرکت آزادراه تهران - شمال موفق شد برای ساخت منطقه سه این آزادراه پیش قراردادی را با یکی از شرکتهای زیرمجموعه دوو کره جنوبی به امضا برساند تا این شرکت کرهای بتواند یک میلیارد و 300 میلیون دلار برای ساخت این منطقه آزادراه به طول 46 کیلومتر از پل زنگوله تا سه راهی دشت نظیر سرمایهگذاری کند.از طرفی شرکت ساخت و توسعه زیر بناهای حمل و نقل کشور از مذاکره با یک شرکتهای ایتالیایی برای انجام سرمایهگذاری در آزادراه همدان و آزادراه اهواز - اندیمشک خبر داد.
تمایل شرکتهای خارجی برای انجام سرمایهگذاری در حوزههای مختلف راهسازی نیز در یکسال اخیر افزایش قابل توجهی یافته است از جمله اینکه برای نخستین بار شرکت برگیز اینشاات ترکیه با امضای قراردادی ساخت آزاد راه بازرگان - تبریز به طول 255 کیلومتر در طی 40 ماه بر عهده گرفت.شرکت برگیز اینشاات ترکیه در سال 1975 در ترکیه تاسیس و تاکنون چندین طرح بزرگ راهسازی در داخل ترکیه و چند طرح راه سازی در کشورهای مختلف از جمله اوکراین و عراق توسط این شرکت انجام شده و قرار است این شرکت سرمایه گذار ترک 65 درصد از منابع مالی ساخت آزادراه تبریز - بازرگان را تامین و 35 درصد بقیه از سوی وزارت
راه و شهرسازی تامین شود.
در این قرارداد 48 ماهه طراحی، ساخت، مهندسی، تکمیل مطالعات، تاسیسات جانبی مورد نیاز، نگهداری و بهرهبرداری از آزادراه به صورت سه باند رفت و سه باند برگشت در دوران بهرهبرداری و تامین هزینههای مربوطه و انتقال آزادراه به وزارت راه پس از اتمام دوره مشارکت و بازگشت اصل و سود سرمایه گذار برعهده شرکت ترک خواهد بود.
جذابیت شبکه ریلی ایران برای سرمایه گذاران خارجی
به طور کلی در دوران پسا تحریم شاهد درخواست حضور شرکتهای مختلف در بخش ریلی ایران هستیم به طوری که ایجاد روابط مثبت و سازنده با شرکتهای بینالمللی جهت تهیه و خرید واگن، لوکوموتیو و سایر ماشین آلات و ملزومات مورد نیاز این صنعت و البته انتقال تکنولوژی به کشور محور گفت و گوها در یک سال اخیر بوده است.
در این راستا اقداماتی همچون تسهیل قوانین در عرصهها و بخشهای مختلف به منظور ورود سرمایه، آسان سازی فرایند اداری برای کسب و کار، شناسایی اولویتهای فعالیتهای اقتصادی در این بخش و استفاده از تمامی پتانسیل بخش خصوصی میتواند در افزایش تمایل به سرمایهگذاری در صنعت حمل و نقل ریلی بسیار موثر شود.اختصاص 500 میلیون دلار تسهیلات از سوی جمهوری آذربایجان برای تکمیل خط آهن قزوین - رشت - آستارا را میتوان یکی از موارد مورد علاقه سرمایهگذاری شرکتهای خارجی در شبکه حمل و نقل ریلی ایران ارزیابی کرد.
همچنین قرارداد توسعه ایستگاههای اصلی راه آهن شهرهای تهران، مشهد و قم بین شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران و شرکت آرپ فرانسه به امضا رسیده و قرار است جانمایی ایستگاههای راه آهن چند وجهی این سه شهر با هدف افزایش دسترسی ریلی، درون و برون شهری و بهینه سازی محوطه ایستگاههای راه آهن یادشده توسط این شرکت بزرگ فرانسوی به مبلغ هفت میلیون دلار انجام شود.در این قرارداد شرکت فرانسوی آرپ طی 20 ماه طراحی توسعه ایستگاههای چندوجهی حمل و نقل همگانی قطارهای تندرو، مترو و قطارهای حومهای را در دستور کار قرار میدهد تا با احداث این طرحها توسط شرکتهای
ایرانی تردد مردم در ایستگاههای تهران، مشهد و قم به سهولت انجام شود.
با لغو تحریمها راه آهن اقداماتی برای جذابتر شدن مشارکت و سرمایهگذاری بخش خصوصی و تقویت افزایش سهم حمل و نقل ریلی انجام داده است که میتوان به ورود اولین قطار باری چین به ایستگاه راه آهن و احیای جاده ابریشم در بخش ریلی اشاره کرد.اعلام آمادگی راه آهن ایتالیا برای حضور در پروژههای سریع السیر ریلی، آغاز عملیات اجرایی برقی سازی قطار تهران - مشهد و اتصال این مسیر به کربلا در سال آینده، برگزاری جلسه هم اندیشی با بازرگانان و صاحبان شرکتهای حمل و نقل بینالمللی در جهت توسعه ترانزیت ریلی، انعقاد توافق نامه با افغانستان در خصوص تکمیل قطعه 2 و 3 خواف -
هرات، برنامه ریزی برای اتصال ریلی مسیر اینچه برون به ترکمنستان از دیگر مواردی است که در یکسال گذشته موضوع رایزنی مسئولان با سرمایه گذاران خارجی بوده است.
آغاز عملیات اجرایی برقی کردن قطار تهران - مشهد و اتصال این مسیر به کربلا در سال آینده و برنامه ریزی برای اتصال ریلی مسیر اینچه برون به ترکمنستان و بررسی قرارداد راه آهن ایران و روسیه در جهت برقی سازی محور اینچه برون به گرمسار از دیگر نتایج برجام در حوزه ریلی است.از آنجا که صنعت حمل و نقل ریلی کشور نیازمند 10 هزار واگن باری، یک هزار واگن مسافری و 200 لکوموتیو است، یک شرکت روسی با امضای قراردادی با راه آهن جمهوری اسلامی ایران ساخت 500 واگن باری را در سه شرکت داخلی برعهده گرفته است تا این واگنها با 220 میلیون منابع مالی در سه شرکت داخلی تولید شود.
توسعه شبکه ارتباطات زمینی در دوران پسابرجام
امروز در شبکه زیرساختهای حمل و نقل کشور دارای 10هزار و 171 کیلومتر راه آهن، دو هزار و 316 کیلومتر آزادراه، 15 هزار کیلومتر بزرگراه و 20 هزار کیلومتر راه اصلی هستیم که با اضافه شدن چهار هزار و 731 کیلومتر راه آهن در دست ساخت، یک هزار و 116 کیلومتر آزادراه در حال احداث، چهار هزارو 500 کیلومتر بزرگراه و سه هزار کیلومتر راه اصلی در دست اجرا به این میزان، شاهد تحولی عظیم در این حوزه خواهیم بود.
در همین راستا، اکنون بیش از یک هزار و صد کیلومتر آزادراه و بیش از سه هزار کیلومتر راه آهن آماده سرمایهگذاری در کشور وجود دارد که بسترهای لازم برای مشارکت سرمایه گذاران خارجی در این زمینه فراهم شده است.در سایه لغو تحریمها، تهران در اردیبهشت ماه امسال در بزرگترین نمایشگاه بینالمللی حمل و نقل ریلی خاورمیانه، میزبان بیش از 130 شرکت خارجی و 180 شرکت داخلی بود تا این شرکتها بتوانند آخرین دستاوردهای صنعت حمل و نقل ریلی جهان را در ایران عرضه کنند.در این نمایشگاه خدمات مختلف ریلی بخش مسافری درون شهری، برون شهری و بخش باری، انواع واگنها، واگنهای نیرو
محرکه، واگن مولد، واگن مانوری، لوکوموتیو برقی و دیزلی، قطعات مصرفی واگنهای اتوبوسی، واگنهای باری و خدمات تعمیر و نگهداری و خدمات بیمهای توسط شرکتهای فعال در حوزه حمل و نقل ریلی ارائه و در معرض دید علاقه مندان قرارگرفت.
با به نتیجه رسیدن سرمایه گذاریها در صنعت حمل و نقل هوایی، ریلی و دریایی شاهد تحولات خوبی در این حوزه خواهیم بود که تامین رفاه عمومی مردم در خوزههای مختلف حمل و نقل از آثار مثبت آن خواهد بود.حضور شرکتهای خارجی در پروژههای مختلف سرمایهگذاری علاوه بر افزایش اشتغالزایی در بین جوانان متخصص و تحصیل کرده ایرانی زمینه انتقال دانش و فناوریهای جدید را به کشور فراهم میکند تا جمهوری اسلامی ایران بتواند به اهداف از پیش تعیین شده در برنامه ششم توسعه به آن دست پیدا کند.