◄ روشهای پوشش ریسکهای سرمایهگذاری
تین نیوز | با وجود آن که پس از توافقات هسته ای ریسک سرمایه گذاری در ایران کاهش یافته و سرمایه گذاری در ایران برای کشورهای خارجی باصرفه شده است اما مشکل ریسک سرمایه گذاری داخلی و خارجی هنوز بر طرف نشده و کارشناسان حمل و نقل به دنبال روش های پوشش ریسک های سرمایه گذاری در بخش حمل و نقل می گردند.
در این زمینه خدایار خاشع کارشناس اقتصاد حمل و نقل گام های اصلی فرایند مدیریت ریسک را شناسایی ریسک، تجزیه و تحلیل و ارزیابی ریسک و پاسخ مناسب و متناسب با ریسک ذکر و تاکید می کند: در گام اول باید ریسک های مهم در سرمایه گذاری حمل و نقل شناسایی و پس از تجزیه و تحلیل راهکار مناسب برای پوشش آن پیش بینی شود.
وی می افزاید: معتقدم در این نوع سرمایه گذاری ریسک های زیر وجود خواهد داشت:
1-ریسک تغییر در اولویت و سیاست های دولت
2-ریسک عدم یا تاخیر دولت در پرداختها و انجام تعهدات
3-ریسک شرایط فورس ماژور
4-ریسک دخالت بیش از حد دولت در مراحل اجرا و بهره برداری
4-ریسک افزایش مالیات
5-ریسک نرخ بهره
6-ریسک نرخ تورم
7-ریسک تغییر در قوانین و مقررات
8-ریسک ابهام در قوانین و مقررات
9-ریسک ابهام در توافقنامه و قرارداد
10-ریسک محدودیتها و اخذ مجوزهای زیست محیطی
11-ریسک طولانی شدن مدت عقد قرارداد و اجرا
12-ریسک تملک اراضی و آزاد شدن مسیر
13-ریسک تامین منابع مالی
14-ریسک تغییر مشخصات طرح
15-ریسک تامین مصالح و تجهیزات
16-ریسک افزایش هزینه ها
17-ریسک نرخ عوارض
18-ریسک تقاضا و حجم ترافیک و میزان درامد
محمود روحانی رییس گروه ایمنی سازمان هواپیمایی کشوری نیز گام اول مدیریت ریسک را شناسایی مخاطره، تحلیل ریسک و کنترل ریسک ذکر می کند.
این در حالی است که علی کجباف از دیگر کارشناسان این حوزه معتقد است: می توان مقدار زیادی از ریسک سرمایه گذاری را با نظام های بیمه پوشش داد. همچنین می توان راهکاری انتخاب کرد که سرمایه و بازگشت از سوی نهادی تضمین (دولت یا ...) تضمین شود.البته روش های دیگر بازار سرمایه نیز وجود دارد که می توان باعث مدیریت ریسک سرمایه گذاری شود.
سید مرتضی ناصریان یکی دیگر از کارشناسان این حوزه نیز می گوید: به طور کلی باید ریسک به طرفی منتقل شود که امکان مدیریت آن را دارد.
وی در این زمینه مثلی می زند که ریسک افزایش هزینه اگر ناشی از امور تحت کنترل پیمانکار باشد برعهده او قرار می گیرد که خاشع در این زمینه توضیح می دهد افزایش هزینه می تواند به دلایل مختلفی نظیر تورم و غیره که خارج از اراده پیمانکار است، صورت پذیرد.
در ادامه محمد مهرنور کارشناس اقتصاد حمل و نقل خاطرنشان می کند: در كشورهای توسعه یافته، قراردادها به نحویست كه هر ریسك در قرارداد به صورت شفاف تكلیفش روشن شده است. به گفته وی ریسك ها باید طبقه بندی بهتری شوند و در ضمن عواقب هر ریسک به طرفی منتقل شود که امکان مدیریت آن را دارد.
مهرنور ریسک سرمایه گذاری را به شرح زیر طبقه بندی می کند:
Design Risk
Site Risk
Construction Risk
Force Majeure Risk
Revenue Risk
O&M Risk
Performance Risk
Political Risk
Default Risk
Strategic Risk
این در حالی است که ناصریان تاکید می کند: تسهیم ریسک همیشه برحسب امکان کنترل و مدیریت ریسک نیست. مثلا عامل تورم در اختیار پیمانکار نیست ولی اگر دوره انجام کار کوتاه باشد، می توان پیمان را مقطوع و بدون تعدیل نمود و ریسک آن را بر عهده پیمانکار گذاشت و اضافه هزینه پوشش این ریسک در ضرایب پیشنهادی پیمانکار منظور می شود. اما اگر دوره انجام کار طولانی باشد، باید مکانیزم محاسبه و رسیدگی به تورم و تعدیل به تناسب شرایط پروژه و امکانات طرفین لحاظ شود.
حسن احمدی نوری معاون ساخت و توسعه آزادراه های شرکت ساخت نیز با یادآوری این که مغز انسان به طور خودكار براساس اطلاعاتی كه از قبل به دست آورده و با تطابق آنها با اطلاعات جدید با به كارگیری روش های تشخیص الگو ریسك را ارزیابی می كند که این توانایی انسان یكی ازعوامل اصلی در پیشرفت بشربوده است و در خصوص اهمیت شناسایی و تحلیل ریسک های موجود د رحوزه ساخت آزادراه می گوید: ساخت آزادراه نیازمند سرمایه بسیار زیاد است و پیچیدگی های خاص خود را داراست و دوره نسبتا طولانی اجرا و بهره برداری را سپری می كند پس شناسایی و تحلیل ریسك های فناوری طراحی فنی مالی اقتصادی اجتماعی بازار و
زیست محیطی ضروری و حائز اهمیت است.