حملونقل ریلی «بار» جا نمانَد
تیننیوز| افزایش بیش از ۸۰ درصدی بودجه در نظر گرفته شده برای شرکت راهآهن در لایحه بودجه ۹۶ خبر خوشی برای دستاندرکاران حوزه حملونقل ریلی است. آنها معتقدند در سالهای گذشته، بیتوجهی و کممهری در تخصیص بودجه، مانع توسعه مطلوب این حوزه و پیشبرد اهداف چشمانداز ۱۴۰۴ در این بخش بوده است.
در کنار بودجه، لایحه برنامه ششم توسعه هم که قرار است در روزهای آینده، در صحن علنی مجلس شورای اسلامی مورد بحث و بررسی نهایی قرار گیرد، بعد از ۵ دوره بیمهری، نگاه ویژهای به حملونقل ریلی و راهآهن داشته و در یک ماده از این لایحه، سرفصلهای توسعه ریلی ترسیم شده است. کارشناسان امیدوارند برنامه ششم توسعه با همین بندها به تصویب نهایی برسد و آغازگر فصل جدیدی در مسیر جدی گرفته شدن توسعه صنعت ریلی از سوی مسئولان باشد.
در ماده ۱۳ لایحه برنامه ششم توسعه راهآهن در چند بخش مورد تاکید قرار گرفته است. توسعه حملونقل ریلی حومهای و اعمال معافیتهای مالیاتی برای سرمایهگذاران در صنعت ریلی، مهمترین مسائل مطرح شده در لایحه برنامه ششم توسعه برای صنعت حملونقل ریلی است. آنطور که دستاندرکاران تدوین احکام ریلی برنامه ششم توسعه میگویند، در این برنامه برای ارتقای سهم راهآهن در حمل بار و مسافر تلاش شده و قرار است عقبماندگی سالهای گذشته در این حوزه جبران شود.
رهبر معظم انقلاب سال گذشته سیاستهای کلی برنامه ششم توسعه را ابلاغ کردند تا راهگشای تنظیم برنامه نهایی باشد. در این سیاستها برای نخستین بار در دو بند به طور جداگانه به حملونقل ریلی پرداخته شده بود. این بندها اهمیت توسعه حملونقل ریلی بار در کشور و ایجاد مزیت رقابتی برای آن را مورد تاکید قرار میدهد و اتصال شبکه ریلی کشور به مراکز بزرگ اقتصادی، تجاری و صنعتی و مبادی ورودی و خروجی مهم کشور و شبکههای ریلی منطقهای و جهانی به ویژه کریدور شمال-جنوب با هدف توسعه صادرات و ترانزیت بار را ضروری میداند. باتوجه به تاکید رهبر معظم انقلاب بر حملونقل
ریلی، کارشناسان معتقدند تاکید ویژه برنامه ششم توسعه بر حملونقل ریلی بر همین اساس، قابلتامل است اما این نکته را نیز گوشزد میکنند که تدوین لایحه برنامه ششم توسعه به عنوان یک سند پاییندستی، چندان همسو با سیاستهای کلی ابلاغ شده از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان سند بالادستی نبوده است.
از نظر کارشناسان مطلوب این بود که در برنامه ششم توسعه، برای تزریق نقدینگی به صنعت ریلی نیز فکری میشد. به عنوان نمونه یکی از بندهای ریلی برنامه ششم توسعه میتوانست این باشد که بخشی از بودجه دولتی، برای خرید واگن در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد تا توسعه ناوگان و خطوط همزمان اتفاق بیفتد. کارشناسان میگویند در حال حاضر بیشتر کارخانههای واگنسازی کشور به دلیل نبود سفارش، در حالت نیمهتعطیل به سر میبرند و در صورتی که حمایت مالی و تزریق نقدینگی از سوی دولت انجام شود، این واحدهای تولیدی نیز بهطور کامل فعال میشوند و تولید واگن نیز افزایش خواهد
یافت که در نهایت منجر به افزایش جابهجایی بار و مسافر میشود.
از سوی دیگر برخی معتقدند آنچه در احکام برنامه ششم توسعه در زمینه حملونقل ریلی آمده بیشتر حوزه مسافری را در برمیگیرد و بخش باری، با وجود تاکید رهبر معظم انقلاب بر آن، مغفول مانده است.
در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد بار در کشور با کامیون و کمتر از ۱۰ درصد با قطار حمل میشود که این نشاندهنده بیتوجهی تاریخی به حملونقل ریلی در حوزه بار است؛ مسئلهای که به نظر میرسد در لایحه برنامه ششم توسعه نیز مغفول مانده و کارشناسان امیدوارند در برنامه نهایی و آنچه در مجلس شورای اسلامی تصویب میشود، مورد تاکید قرار گیرد. براساس چشمانداز ۲۰ساله در سال ۱۴۰۴سهم ریل از حمل بار کشور باید به ۳۰درصد برسد و برای تحقق این هدف، باید سالی هزار کیلومتر خط آهن در کشور احداث شود؛ اهدافی که به نظر میرسد در لایحه برنامه ششم توسعه چندان مورد توجه قرار
نگرفته است. بنابراین شاید نیاز باشد لایحه برنامه ششم توسعه در سرفصلهای حملونقل ریلی خود تجدیدنظر کند و توسعه حملونقل ریلی بار را به طور ویژه مدنظر قرار دهد.