چرا آمریکا خواهان خرید گرینلند است؟/تلاش برای تصاحب آبراه‌ های تجاری آینده

 بیش از یک سال است که دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا خواهان تصاحب جزیره گرینلند است. او طیفی از پیشنهادات برای این تصاحب از خرید جزیره را اقدام نظامی را هم مطرح کرده است.

به گزارش تین نیوز به نقل از اقتصادآنلاین، در همین راستا، کاخ سفید خبر داده که مذاکرات فنی بین آمریکا و دانمارک در مورد خرید احتمالی گرینلند آغاز شده است. سخنگوی کاخ سفید حتی گفته که این جلسات بین معاون رییس جمهور آمریکا و مقامات دانمارکی سازنده بوده است.

ترامپ بار ها گفته که اگر آمریکا گرینلند را تصاحب نکند، روسیه و چین این کار را خواهند کرد. ادعایی که چینی ها آن را رد می کنند. اما چرا این جزیره در آمریکای شمالی، تا این اندازه توجه ترامپ را برانگیخته و مالکیت آن تبدیل به موضوعی جنجالی شده است؟

گرینلند کجاست و چرا اهمیت دارد؟

گرینلند در آمریکای شمالی، در شمال اقیانوس آتلانتیک قرار گرفته و به خاطر نزدیکی به قطب شمال، بیشتر سطح آن را یخ پوشانده است. البته ممکن است به دلیل ذوب شدن یخ ها ناشی از گرم شدن زمین و بازشدن مسیر های تجاری جدید، گرینلند نیز اهمیت فزاینده ای پیدا کند.

گرینلند جزیره بزرگی است و به اندازه سه برابر ایالت تگزاس آمریکا وسعت دارد. نزدیک ترین کشور اروپایی به گرینلند، ایسلند است. اما در سال ۱۷۷۶ این دانمارکی ها بودند که انحصار کامل تجارت با گرینلند را در دست گرفتند و سواحل این جزیره را بر روی خارجی ها بسته شد؛ بنابراین جزیره تا ۱۹۵۳ عملا مستعمره دانمارک به شمار می رفت، اما پس از آن در های جزیره به روی دیگران باز شد. در سال ۲۰۰۹ گرینلند به استقلال و خودمختاری رسید، اما همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک باقی ماند. این جزیره همچنین جزء پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به حساب می آید.

ادعای ترامپ درباره گرینلند

تاکید ترامپ بر تصاحب گرینلند به دلایل ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک است. این جزیره برای ایالات متحده آمریکا دارای اهمیت ژئوپلتیک است و به همین دلیل ترامپ مدعی است که دانمارک نمی تواند در برابر روسیه و چین از آن محافظت کند. ترامپ به بهانه اینکه الحاق گرینلند به ایالات متحده برای جهان مفید خواهد بود، گفته که «من از زمان تأسیس ناتو، بیش از هر شخص دیگری برای آن کار کرده ام و اکنون، ناتو باید کاری برای ایالات متحده انجام دهد. جهان امن نیست مگر اینکه ما کنترل کامل و جامع گرینلند را در دست داشته باشیم.»

او پیش از این، در نخستین روز های دور دوم ریاست جمهور خود نیز گفته بود که آمریکا گرینلند را می خرد.

با این همه، دست کم برخی از مشاوران ترامپ واقفند که فروش گرینلند به آنها که تحت حاکمیت دانمارک قرار دارد، غیرمحتمل است، اما گسترش حضور آمریکا در این جزیره از طریق سرمایه گذاری های اقتصادی و اثر پررنگ تری از فعالیت های نظامی در آن فرصتی برای بررسی است.

از سوی دیگر معاهده ای که چندین دهه پیش، میان دانمارک و آمریکا منعقد شده، دسترسی به یک پایگاه در «شمالگان» واقع در جنوب گرینلند را می دهد که دارای یک فرودگاه نظامی، سامانه راداری و دیگر تجهیزات مورد استفاده برای شناسایی پرتاب موشکی را دارد.

فشار بر اروپا برای تصاحب گرینلند

با این همه به نظر می رسد که ترامپ تلاش دارد تا از همه ابزار ها برای تصاحب گرینلند استفاده کند. حالا او در تازه ترین اقدام اعلام کرده، تا زمانی که آمریکا اجازه خرید گرینلند را نیابد تعرفه های علیه کشور های اروپایی افزایش خواهد یافت. او برهمین اساس تعرفه ۱۰ درصدی بر هشت کشور اروپایی اعمال می کند که اعتراض رهبران اروپایی را برانگیخته است.

به نظر می رسد که ولع ترامپ برای تصاحب گرینلند به دلیل ویژگی های ژئوپلیتیکی این جزیره در آینده جهان ادامه داشته باشد. البته مشخص نیست که مردم گرینلند چه دیدگاهی درباره الحاق به ایالات متحده آمریکا دارند. برخی از رسانه های گزارش داده اند که مردم این کشور در روز های اخیر به خیابان آمدند و نسبت به ادعا های ترامپ اعتراض کرده اند. با این همه باید دید که در صورت نهایی شدن خرید و الحاق گرینلند، نظر مردم این کشور نیز در نظر گرفته می شود یا نه. از سوی دیگر اروپایی ها هنوز با اقدامات ترامپ برای تصاحب گرینلند همراه نیستند. هرچند به نظر نمی رسد این عدم همراهی چندان تاثیری در تصمیم رییس جمهور آمریکا داشته باشد.