◄ ثبت رکورد تاریخی سفارش ساخت کشتی در یارد‌های جهان؛ تسلط چین و صف‌ آرایی نفتکش‌ ها

بر اساس ارزیابی های فنی منتشرشده در پایگاه تخصصی مریتایم اکسکیوتیو به نقل از تحلیلگران اتحادیه بین المللی بیمکو، دفتر سفارش جهانی ساخت کشتی هم اکنون به سطح ۱۹۱ میلیون تناژ ناخالص تعدیل شده یا همان سی جی تی رسیده است. این حجم ثبت سفارش معادل ۱۷ درصد از کل توان حمل ناوگان تجاری فعال در اقیانوس هاست که بالاترین رکورد ثبتی این شاخص از سال ۲۰۱۱ تا به امروز به شمار می آید و نشان دهنده تغییر جهت استراتژیک شرکت های بزرگ کشتیرانی به سمت نوسازی دارایی ها است.

به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، موتور محرک این دگرگونی در ماه های اخیر، خروج مالکان نفتکش ها از وضعیت احتیاط و هجوم آن ها به مراکز کشتی سازی بوده است. گزارش مریتایم اکسکیوتیو نشان می دهد که مجموع قراردادهای نوسازی ناوگان در کارخانه های کشتی سازی طی سه ماهه نخست سال با جهشی معادل ۴۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل، به رقم چشمگیر ۱۷ میلیون و ۶۰۰ هزار سی جی تی بالغ شده است. در این میان، بخش تانکرها اعم از شناورهای غول پیکر حامل نفت خام و تانکرهای فرآورده های پالایشی، یک سوم کل ارزش قراردادها را به خود اختصاص داده اند که بالاترین رکورد ثبت شده برای این بخش تجاری از اواسط سال ۲۰۱۷ محسوب می شود.

جهش سفارش های کشتی سازی با پیشتازی تانکرها

حرکت مالکان تانکرها با سه برابر شدن ارزش قراردادهایشان، نسبت دفتر سفارش به ناوگان فعال را در بخش نفت خام به ۲۲ درصد و در تانکرهای محصول به ۱۹ درصد ارتقا داده است. این تقاضای متراکم در شرایطی صورت می گیرد که پیش از این، خطوط لاینر کانتینری و شرکت های تجارت انرژی گاز با سرمایه گذاری های سنگین، بخش عمده ای از ظرفیت یاردها را در انحصار خود درآورده بودند. اکنون نسبت سفارش ساخت به شناورهای عملیاتی در بخش کانتینری به رقم کم سابقه ۳۷ درصد و در میان شناورهای حامل گاز طبیعی مایع به ۴۰ درصد رسیده است که ناشی از الزام شرکت ها به مجهز شدن به پیشرانه های کم کربن، سوخت های دوگانه سوز و رعایت ضوابط سخت گیرانه سازمان بین المللی دریانوردی است.

چین در صدر بازار جهانی ساخت کشتی

توزیع جغرافیایی سفارش ها نیز حاکی از تمرکز انحصاری ساخت وساز در شرق آسیا، به ویژه در بنادر صنعتی چین است. طبق آمار رسمی ارائه شده در مریتایم اکسکیوتیو، یاردهای چین با جذب ۷۰ درصد از کل قراردادهای جدید، فاصله ای معنادار با رقبا ایجاد کرده اند. این توفیق به دلیل در اختیار داشتن حوضچه های خشک فراوان، قیمت رقابتی و امکان ارائه زمان بندی های تحویل منعطف تر حاصل شده است.

در رتبه دوم، سازندگان مطرح کره جنوبی با تمرکز روی شناورهای پیشرفته حامل ال ان جی و کانتینری های مدرن دوستدار محیط زیست، ۲۰ درصد بازار را حفظ کرده اند، در حالی که یاردهای ژاپنی به دلیل تنگناهای نیروی کار و سیاست های انقباضی ظرفیت، تنها سهمی یک درصدی از ورودی های جدید را ثبت کرده اند.

انباشت سفارش ها؛ رونق یاردها و احتمال مازاد ظرفیت

کارشناسان زنجیره تأمین بین الملل معتقدند که انباشت سفارش ها تا افق سال های ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ اگرچه سودآوری یاردها را برای یک دوره چندساله تضمین کرده، اما هم زمان ریسک های بنیادینی را نیز برای تعادل بازار دریانوردی شکل داده است.

از یک سو، تکمیل هم زمان حجم انبوهی از غول های کانتینری و تانکرهای اقیانوس پیما می تواند خطر بروز مازاد ظرفیت عرضه و در نتیجه افت شدید کرایه های حمل دریایی را در سال های آتی افزایش دهد؛ از سوی دیگر، پر شدن خطوط تولید یاردها موجب جهش نرخ ساخت کشتی های نوساز به سقف های ۱۵ ساله اخیر شده که این امر هزینه سرمایه گذاری شرکت های کشتیرانی نوپا و کوچک تر را به شدت سنگین کرده است.