◄ جهش نجومی نرخ نفتکش‌ ها؛ هزینه انتقال هر بشکه نفت به آسیا از ۳۷ دلار گذشت

تنش های نظامی و ژئوپلیتیک اخیر در شاه راه های دریایی خاورمیانه، بار دیگر آسیب پذیری ساختار لجستیک بین المللی انرژی را در برابر نوسانات منطقه ای به اثبات رساند.

به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، آبراه های حیاتی از جمله تنگه هرمز و دریای عمان که شریان اصلی انتقال طلای سیاه به قطب های بزرگ صنعتی جهان به شمار می روند، طی هفته های اخیر تحت تأثیر تشدید فزاینده ریسک های امنیتی و افزایش بی سابقه نرخ های بیمه جنگی قرار گرفته اند؛ وضعیتی که با تغییر موازنه عرضه و تقاضای ناوگان نفتکش ها، بهای تمام شده کرایه دریایی را تا سطوح تاریخی بالا برده است.

افزایش کم سابقه ریسک امنیتی در آبراه های راهبردی خاورمیانه و به ویژه تنگه هرمز، موج سهمگینی از تورم هزینه ای را به بازار حمل ونقل دریایی وارد کرده است؛ به گونه ای که بر پایه گزارش های رسمی آژانس بین المللی انرژی و خبرگزاری رویترز، نرخ جابه جایی هر بشکه نفت خام در مسیرهای منتهی به آسیا به بیش از پنج برابر سطح پیش از جنگ جهش کرده و با عبور از مرز ۳۷ دلار برای هر بشکه، زنجیره تأمین انرژی جهانی را با شوکی بی سابقه مواجه ساخته است.

ترازنامه حمل در آب های آسیا؛ انفجار هزینه ها تا میانه اکتبر

گزارش جامع آژانس بین المللی انرژی نشان می دهد که تحولات نظامی منطقه مستقیماً بر شاخص های قیمت گذاری بازار نفتکش ها اثر گذاشته و معادلات ترانزیت دریایی را دگرگون کرده است. بر اساس آمارهای ثبتی این آژانس تا میانه ماه اکتبر، هزینه کرایه حمل نفت خام از مبدأ خلیج فارس به مقصد بنادر آسیا به رقمی فراتر از ۳۷ دلار برای هر بشکه بالغ شده است؛ رقمی سنگین که ارزیابی ها نشان می دهد در قیاس با دوران پیش از بروز درگیری ها، رشدی بیش از پنج برابری را به ثبت رسانده است. هم راستا با این داده ها، تحلیل های میدانی رویترز نیز تأیید می کند که انتقال نفت در خطوط تجاری بین خاورمیانه و بازار مصرف آسیا به طور میانگین به محدوده ۳۴ دلار برای هر بشکه صعود کرده که نشان دهنده فراگیر شدن این موج تورمی در سراسر شبکه حمل دریایی است.

رکوردشکنی بی سابقه در مسیرهای ترانس پاسیفیک و سواحل ژاپن

دامنه این جهش هزینه ای تنها به مسیرهای درون قاره ای محدود نمانده و کریدورهای دوربرد اقیانوسی را نیز با ارقامی شگفت آور روبه رو کرده است. تازه ترین آمارها حاکی از آن است که برای انتقال یک محموله استاندارد ۲ میلیون بشکه ای نفت خام با ابرنفتکش های غول پیکر در مسیر ایالات متحده آمریکا به ژاپن، فاکتور حمل به مرز خیره کننده ۸۱ میلیون دلار رسیده است. این بهای فوق العاده سنگین که معادل ۴۰ دلار و ۵۰ سنت به ازای هر بشکه نفت برآورد می شود، جهشی دراماتیک و تاریخی را نسبت به میانگین هزینه ۹.۱ میلیون دلاری سال گذشته در همین مسیر نشان می دهد؛ رکوردی که علاوه بر بار مالی مستقیم، نشان دهنده کمبود جدی شناورهای واجد شرایط و امتناع مالکان از ورود به خطوط پرریسک است.

دوگانگی نرخ ها در گلوگاه هرمز؛ داده های مقایسه ای مؤسسه کپلر

بررسی های تحلیلی شرکت ردیابی نفتکش های کپلر، زاویه مهم تری از این بحران را برملا می کند که حاکی از ایجاد یک گسل قیمتی عمیق در دو سوی تنگه هرمز است. داده های کپلر تصریح می کند که هزینه حمل نفت خام با استفاده از نفتکش های بسیار بزرگ از حوضه داخلی خلیج فارس به مقصد چین، هم اکنون به سطح ۲۴ دلار به ازای هر بشکه رسیده است، در حالی که همین شاخص برای کشتی هایی که محموله خود را در خلیج عمان و در خارج از محدوده جغرافیایی تنگه هرمز بارگیری می کنند، حدود ۱۲ دلار به ازای هر بشکه ثبت شده است. این تفاوت ۱۲ دلاری در هر بشکه، به وضوح تصویرگر «حق بیمه ریسک جنگی» و بار سنگین ناامنی در درون خلیج فارس است که نفتکش ها برای ورود به این باریکه متحمل می شوند.

پیامدهای ساختاری برای بازار انرژی و مصرف کنندگان نهایی

برآیند این تحولات تصریح می کند که انتقال نفت از یک فرآیند لجستیکی روتین و کم هزینه، به بحرانی ترین متغیر مؤثر بر بهای تمام شده انرژی تبدیل شده است. بخش قابل توجهی از این ارقام جهش یافته ناشی از صعود تصاعدی نرخ بیمه های حمایتی P&I و ریسک جنگی است که شرکت های بین المللی برای تردد شناورها مطالبه می کنند. از سوی دیگر، پالایشگاه های آسیایی به ویژه در چین، ژاپن و هند با افزایش سرسام آور هزینه های ورودی روبه رو شده اند؛ امری که حاشیه سود پالایشی را تحت فشار فزاینده قرار داده و در صورت تداوم، ناگزیر به قیمت فرآورده های نهایی از جمله بنزین، گازوئیل و سوخت هوایی سرریز خواهد شد و چرخه تازه ای از فشارهای تورمی را به اقتصاد بین الملل تحمیل خواهد کرد.