◄ هشدار تشدید واسطه‌ گری‌ ها در آینده لجستیک ایران

با بالا گرفتن تنش های اخیر در منطقه، تشدید سخت گیری ها و افزایش محدودیت های عبور از مسیرهای دریایی، هزینه های حمل ونقل تولیدکنندگان برای واردات قطعات تا چندین برابر افزایش یافته است. همین شرایط باعث شده دلالان و واسطه گرانِ بیشتری وارد بازار شوند و با نرخ های غیرواقعی، قراردادهای نامطمئن و وعده های بدون پشتوانه، واردکنندگان را تحت فشار قرار دهند. از این رو، فعالان زنجیره تأمین باید این روزها با دقت بیشتری شرکت های حمل ونقل را انتخاب کرده و از اصالت شرکت حمل و نقل، اطمینان حاصل کنند. شرکتی که در زمینه حمل و نقل طرف قرارداد صاحبان کسب و کار است باید نماینده مستقیم یا عامل اصلی باشد نه واسطه ای که تخصص حمل و نقل نداشته و فقط نقش دلال را ایفا می کند.  

همچنین تولیدکننده و واردکننده باید پیش از امضای قرارداد، استعلام کرده و اطمینان کسب کند که شرکت حمل ونقل تجربه واقعی و قابل اثبات در واردات پس از دوره جنگ را داشته باشد زیرا شرکت هایی که در این دوره فعالیت عملی داشته اند، معمولاً با شرایط پرریسک، تغییر مسیرها و محدودیت های بیمه ای آشنا هستند و خدمات قابل اعتماد تری ارائه می دهند اما شرکت های دیگر ممکن است تنها در کلام و به صورت غیرواقعی در این خصوص ابراز توانمندی کنند درحالی که در عمل نمی توانند ریسک های میدانی این موضوع را مدیریت کنند.

موضوع دیگر، افزایش قابل توجه تقاضا در مسیرهای دریایی، مسیرهای زمینی و ریلی از چین به ایران است. در هفته های اخیر، درخواست برای حمل ریلی و جاده ای از کشور چین به حدی بالا رفته که افزایش تقاضا خود باعث رشد نرخ نامه ها و بالا رفتن قیمت حمل در این مسیرها شده است. این تغییرات نشان می دهد واردکنندگان باید علاوه بر کیفیت خدمات، به نوسانات عرضه و تقاضا در بازار حمل ونقل نیز توجه ویژه داشته باشند.

مسیر "مرسین" ترکیه نیز همچنان یکی از گزینه های مهم جایگزین است؛ مسیری که به دلیل ماهیت چند وجهی (ترکیب حمل دریایی، زمینی و ریلی) می تواند انعطاف بیشتری ایجاد کند. با این حال، استفاده از این مسیر نیز نیازمند دقت در انتخاب شرکت های معتبر و بررسی کامل قراردادهاست تا هزینه های پنهان و مشکلات احتمالی مدیریت شود.

افزایش هزینه های سورشارژ توسط دلالان در طول مسیر

یکی از چالش های مهم این روزها، افزایش هزینه های سورشارژ (Surcharge)است که برخی دلالان و واسطه گران در طول مسیر به صورت ناگهانی و بدون شفافیت به فاکتور حمل اضافه می کنند. این هزینه ها معمولاً با عناوینی چون هزینه های مسیر جایگزین، هزینه های توقف در مرز، هزینه های اضافی سوخت و هزینه های تغییر مسیر یا ترانزیت، درج و به واردکنندگان تحمیل می شود و در بسیاری از موارد در قرارداد اولیه ذکر نشده است. همین موضوع باعث می شود واردکنندگان در پایان مسیر با هزینه هایی مواجه شوند که هیچ پیش بینی خاصی درباره آن نداشته اند.

اهمیت هزینه حمل و ترانزیت تایم در قیمت تمام شده محصول نهایی

از آنجاکه هزینه حمل و مدت زمان ترانزیت نقش مستقیم و بسیار مهمی در قیمت تمام شده محصول نهایی دارد، در بازار رقابتی امروز، چند روز تأخیر یا چند درصد افزایش هزینه حمل می تواند قیمت نهایی محصول را به شدت تحت تأثیر قرار داده و حاشیه سود واردکنندگان را کاهش دهد.

به همین دلیل، واردکنندگان قطعات بیش از گذشته باید به این موضوع حساسیت نشان داده و جوانب آن را بسنجند. انتخاب مسیر درست و شرکت معتبر می تواند تأثیر قابل توجهی بر رقابت پذیری محصول شما در بازار داشته باشد.

واردکنندگان یا صاحبان تولید برای مدیریت بهتر شرایط فعلی، باید در محورهایی چون: بررسی چند مسیر حمل ونقل به صورت هم زمان از جمله مسیر مرسین به عنوان گزینه مولتی مودال، دریافت چند پیشنهاد قیمت از شرکت های مختلف برای مقایسه واقعی قیمت، کنترل دقیق زمان بندی حمل با هدف مدیریت ترانزیت تایم و کاهش تأثیر مخرب افزایش ترانزیت تایم بر قیمت تمام شده محصول، استفاده از بیمه های معتبر برای مسیرهای پرریسک، ثبت و نگهداری سوابق عملکرد شرکت های حمل ونقل برای ارزیابی در دوره های حساس، درخواست قراردادهای شفاف و بدون امکان اضافه شدن سورشارژهای غیرقابل پیش بینی، دقت نظر داشته باشند.

در شرایط فعلی، انتخاب شرکت های معتبر، استعلام سابقه فعالیت پس از جنگ، بررسی رسمی بودن نمایندگی و دقت در قرارداد، بهترین راه برای جلوگیری از خسارت های مالی و حفظ امنیت زنجیره تأمین واردکنندگان قطعات، تولیدکنندگان و صاحبان کسب و کار است.

فعال صنعت لجستیک

مدیرعامل هلدینگ دکا