◄ اعلام مشوق های جدید بندر گوادر / پاکستان با کارت جدید وارد رقابت لجستیک شد

اعلام بسته مشوق های جدید بندر گوادر شامل کاهش هزینه پهلوگیری کشتی ها، کاهش تعرفه ترانشیپمنت و ترانزیت کانتینری و افزایش دوره انبارداری رایگان، پیامی فراتر از اعداد و درصدها دارد. پاکستان تلاش می کند در زمانی که نااطمینانی درباره امنیت مسیرهای دریایی خلیج فارس و احتمال اختلال در ترددهای منطقه ای افزایش یافته، خود را به عنوان یک مسیر جایگزین و یک هاب امن تر و ارزان تر معرفی کند.

بر اساس اعلام رسمی وزارت امور دریایی و اداره اطلاعات دولت پاکستان (PID)، بسته جدید مشوق‌های بندر گوادر وارد فاز اجرا شده به این شرح است: کاهش ۲۵درصدی هزینه پهلوگیری کشتی‌ها،  کاهش ۴۰درصدی هزینه ترانشیپمنت کانتینری،  کاهش ۳۱درصدی هزینه ترانزیت کانتینری،  افزایش انبارداری رایگان کالاهای عمومی از ۵ روز به یک ماه
این تصمیم زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که در کنار تحرکات سیاسی اسلام آباد در ماه های اخیر دیده شود. پاکستان به خوبی دریافته که هر تنش در غرب آسیا می تواند نقشه مسیرهای تجاری را تغییر دهد. اگر بازیگران اقتصادی احساس کنند عبور از برخی مسیرها با ریسک بیشتری همراه است، به دنبال گزینه های جایگزین خواهند رفت؛ حتی اگر آن گزینه هنوز به بلوغ کامل نرسیده باشد.
با این حال، گوادر هنوز فاصله زیادی با تبدیل شدن به یک رقیب تمام عیار برای مسیرهای سنتی منطقه دارد. زیرساخت های پسکرانه ای، شبکه حمل ونقل داخلی، اتصال ریلی و حجم عملیاتی این بندر همچنان محدودتر از ظرفیت های بالقوه ایران است. مزیت بزرگ ایران نه فقط بنادر، بلکه موقعیت ژئوپلیتیکی و اتصال هم زمان به کریدورهای متعدد بین المللی است. مسئله اصلی آن است که آیا ایران می تواند از این مزیت بالقوه بهره عملیاتی بگیرد یا خیر.
واقعیت این است که رقابت امروز دیگر رقابت بندر با بندر نیست؛ رقابت میان زنجیره های لجستیکی است. کشوری موفق خواهد بود که بتواند ترکیبی از سرعت، قیمت، ثبات مقررات و امنیت را به صاحبان کالا ارائه کند. صرف داشتن موقعیت جغرافیایی مزیت قطعی ایجاد نمی کند.
در چنین شرایطی ایران می تواند چند راهکار مشخص را در دستور کار قرار دهد: نخست، کاهش هزینه های بندری و بازنگری در تعرفه های ترانزیتی. اگر پاکستان برای جذب بار منطقه ای تخفیف های گسترده ارائه می کند، ایران نیز باید بسته های رقابتی کوتاه مدت و هدفمند تعریف کند.
دوم، تسریع در تکمیل حلقه های مفقوده ریلی و جاده ای. توسعه اتصال بنادر جنوبی به شبکه ریلی کشور می تواند مزیت ایران را چند برابر کند. بندر بدون اتصال سریع به پسکرانه، توان رقابت محدود خواهد داشت.
سوم، حذف بروکراسی و ساده سازی فرآیندهای گمرکی. در بسیاری موارد، صاحبان کالا بیش از هزینه، از زمان و پیچیدگی اداری متضرر می شوند.
چهارم، فعال سازی دیپلماسی ترانزیتی. ایران می تواند با کشورهای آسیای مرکزی، هند، روسیه و همسایگان شرقی توافق های مشترک جدیدی برای تضمین جریان کالا ایجاد کند.
در نهایت، اقدام پاکستان می تواند زنگ هشداری برای سیاست گذاران ایرانی باشد. بازار ترانزیت منطقه در حال بازآرایی است و در این رقابت، کشورها منتظر نمی مانند. هر بازیگری که سریع تر تصمیم بگیرد، سهم بیشتری از تجارت آینده منطقه را در اختیار خواهد گرفت. ایران همچنان مزیت های بزرگی دارد؛ اما مزیت بدون تصمیم و اقدام، به تدریج به فرصت از دست رفته تبدیل می شود.