◄ خلاصه کتاب ذهن دونالد ترامپ، اثر مک آدامز
به باور مک آدامز، ترامپ از نظر برون گرایی در سطح بسیار بالایی قرار دارد. او فردی پرانرژی، جسور، اجتماعی و علاقه مند به جلب توجه است. چنین افرادی معمولا از حضور در جمع، رقابت و دیده شدن انرژی می گیرند. در مقابل، توافق پذیری او پایین توصیف می شود.
کتاب «ذهن دونالد ترامپ» اثری تحلیلی در حوزه روان شناسی شخصیت است که توسط دن پی. مک آدامز (McAdams)، استاد روان شناسی دانشگاه نورث وسترن آمریکا نوشته شده است. مک آدامز یکی از پژوهشگران شناخته شده در زمینه روان شناسی شخصیت و نظریه «روایت زندگی» است؛ نظریه ای که توضیح می دهد انسان ها چگونه با ساختن داستانی درباره زندگی خود، هویت و معنای شخصی شان را شکل می دهند. این کتاب در اصل بر پایه مقاله او در مجله The Atlantic در ۲۰۱۶ نوشته شد.
مک آدامز برای تحلیل شخصیت از چارچوبی استفاده می کند که خود آن را «سه لایه شخصیت» می نامد. در این مدل، شخصیت انسان در سه سطح (لایه) بررسی می شود: ویژگی های پایدار رفتاری، انگیزه ها و اهداف فردی، و روایت یا داستان زندگی که فرد درباره خود می سازد. او با این مدل تلاش دارد گفتارها، رفتارها، و تصمیم گیری های ترامپ را بصورت علمی توضیح دهد.
در لایه نخست، یعنی ویژگی های پایدار شخصیت، نویسنده از مدل «پنج عامل بزرگ شخصیت» استفاده می کند. این مدل شامل برون گرایی، توافق پذیری، وجدان مندی، روان رنجوری و گشودگی به تجربه است (Big 5 Personality Traits, Fiske 1949).
به باور مک آدامز، ترامپ از نظر برون گرایی در سطح بسیار بالایی قرار دارد. او فردی پرانرژی، جسور، اجتماعی و علاقه مند به جلب توجه است. چنین افرادی معمولاً از حضور در جمع، رقابت و دیده شدن انرژی می گیرند. در مقابل، توافق پذیری او پایین توصیف می شود؛ یعنی تمایل کمتری به مصالحه، همدلی یا نرمش در تعاملات دارد و بیشتر با سبک تقابلی و رقابتی عمل می کند.
درزمینه وجدان مندی نویسنده معتقد است که او چندان به ساختارهای دقیق، برنامه ریزی طولانی مدت یا نظم اداری سخت پایبند نیست و بیشتر بر تصمیم های سریع و شهودی تکیه می کند. از نظر گشودگی به تجربه، ترامپ در حد متوسط یا پایین ارزیابی می شود؛ یعنی علاقه کمتری به نظریه های انتزاعی یا پیچیده دارد و ترجیح می دهد مسائل را به صورت ساده و عملی ببیند.
در لایه دوم شخصیت، مک آدامز به انگیزه ها و اهداف زندگی می پردازد. او استدلال می کند که انگیزه محوری ترامپ «برنده شدن» است. از نگاه او، جهان اغلب به صورت میدان رقابتی دیده می شود که در آن افراد یا برنده اند یا بازنده. چنین دیدگاهی باعث می شود بسیاری از تعاملات اجتماعی، تجاری یا سیاسی در قالب مسابقه ای برای پیروزی تفسیر شوند. نویسنده اشاره می کند که این نگرش در بسیاری از رفتارها و سخنان ترامپ دیده می شود؛ جایی که موفقیت به معنای غلبه بر دیگران و شکست دادن رقبا تعریف می شود. این سبک انگیزشی اغلب با اعتماد به نفس بالا، تمایل به ریسک و تمایل به نمایش قدرت همراه است.
لایه سوم تحلیل، یعنی «روایت زندگی»، شاید مهم ترین بخش نظریه مک آدامز باشد. او معتقد است بیشتر انسان ها داستانی درونی درباره زندگی خود دارند که گذشته، حال و آینده را به هم پیوند می دهد. در این داستان ها معمولا نوعی مسیر تحول وجود دارد؛ مثلا فرد خود را کسی می بیند که از سختی ها عبور کرده، تجربه آموخته و در نهایت به رشد یا معنا رسیده است.
اما مک آدامز استدلال می کند که در مورد ترامپ چنین روایت عمیقی چندان شکل نگرفته است. به نظر او، ترامپ بیشتر در «حالِ لحظه» زندگی می کند و تمرکز اصلی او بر موفقیت در موقعیت فعلی است، نه بر ساختن داستانی بلندمدت درباره تحول شخصی.
نویسنده همچنین به نقش خانواده و دوران کودکی در شکل گیری این الگوهای شخصیتی اشاره می کند. ترامپ در خانواده ای رشد یافت که در آن رقابت، موفقیت اقتصادی و قدرت اهمیت زیادی داشت. پدرش، فرد ترامپ، یک سازنده و سرمایه گذار املاک بود که به سخت کوشی و نتیجه گرایی شهرت داشت. مک آدامز توضیح می دهد که چنین محیطی می تواند ارزش هایی مانند جسارت، پیروزی و اثبات برتری را تقویت کند. در چنین فضایی، موفقیت با معیارهای ملموس مانند پول، قدرت یا شهرت سنجیده می شود.
بخش دیگری از تحلیل کتاب به سبک ارتباطی و رسانه ای ترامپ می پردازد. نویسنده معتقد است او توانایی ویژه ای در جلب توجه عمومی دارد. زبان ساده، جملات کوتاه، و استفاده از تضادهای روشن مانند «پیروزی در برابر شکست» یا «قوی در برابر ضعیف» همراه با شخصیت پرانرژی و نمایشی، حضور رسانه ای قدرتمندی ایجاد نموده و پیام های او به راحتی در ذهن مخاطبان می ماند.
مک آدامز ترامپ را شخصیتی می بیند که ترکیب خاصی از برون گرایی بسیار بالا، رقابت جویی شدید و تمرکز بر لحظه حال دارد.
