بندر تجاری سجافی؛ در مسیر تبدیل شدن به کانون لجستیکی جنوب غرب کشور

به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، بندر سجافی در ۳۷ کیلومتری شهرستان هندیجان و در نوار ساحلی خلیج فارس واقع شده و از جمله بنادر محلی فعال در جنوب کشور به شمار می رود. موقعیت جغرافیایی این بندر در غرب خوزستان، دسترسی مناسب به آب های خلیج فارس و همچنین ارتباط با بازارهای محلی و صادراتی را فراهم کرده و همین مزیت، زمینه افزایش تدریجی فعالیت های بندری در این منطقه را به وجود آورده است.

بر اساس اطلاعات رسمی سازمان بنادر و دریانوردی، بندر تجاری سجافی هم اکنون دارای سه پست اسکله به طول مجموع ۱۱۰ متر و آبخور حدود سه متر است. همچنین یک باب انبار سرپوشیده به مساحت حدود ۲ هزار مترمربع و محوطه بارانداز روباز به وسعت ۶ هزار مترمربع در این بندر فعال است. هرچند این امکانات در مقایسه با بنادر بزرگ کشور محدود ارزیابی می شود، اما برای پشتیبانی از فعالیت شناورهای کوچک و متوسط تجاری، نقشی کاربردی و اثرگذار دارد.

اهمیت این بندر تنها به ظرفیت های فیزیکی آن محدود نمی شود، بلکه نقش آن در رونق اقتصاد محلی و ایجاد اشتغال نیز قابل توجه است.

در حال حاضر نزدیک به ۲۰۰ فروند شناور تجاری فعال در استان خوزستان از بندر سجافی تردد می کنند و بخشی از اشتغال مستقیم فعالان بومی در حوزه هایی همچون تخلیه و بارگیری کالا، خدمات بندری و فعالیت های پشتیبانی، به عملکرد این بندر وابسته است.

رشد عملیات بندری و افزایش تقاضا

آمارهای عملیاتی سال های اخیر نیز از روند رو به رشد فعالیت در این بندر حکایت دارد. داده های منتشر شده در سال های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان می دهد حجم تخلیه و بارگیری کالا و همچنین شمار تردد شناورها در بندر سجافی افزایش یافته است؛ روندی که بیانگر رشد تقاضا برای عملیات بندری در این منطقه و ضرورت توسعه زیرساخت های موجود است.

مدیرکل بنادر و دریانوردی خوزستان گفت: در چارچوب سیاست های توسعه سواحل جنوبی کشور، سازمان بنادر و دریانوردی برنامه توسعه ای جامعی را برای این بندر تعریف کرده است که بر اساس این طرح، ظرفیت عملیاتی بندر سجافی با ایجاد زیرساخت های جدید، ۱۱۰ هزار تن افزایش یافته و ظرفیت نهایی آن به ۱۶۰ هزار تن در سال خواهد رسید.

ابوطالب گرایلو ادامه داد: در قالب این طرح توسعه، سه پست اسکله جدید به طول ۱۲۵ متر احداث خواهد شد که در کنار اسکله های موجود، امکان پهلوگیری هم زمان تعداد بیشتری از شناورها را فراهم می کند. همچنین احداث یک باب انبار سرپوشیده جدید به مساحت چهار هزار مترمربع و ایجاد هفت هزار مترمربع محوطه روباز بارانداز در دستور کار قرار دارد؛ زیرساخت هایی که نقش مهمی در افزایش ظرفیت ذخیره سازی کالا و بهبود سرعت عملیات تخلیه و بارگیری خواهند داشت.

چشم انداز لجستیکی و جذب سرمایه گذاری

وی افزود: اجرای این پروژه های زیرساختی، علاوه بر ارتقای ظرفیت عملیاتی بندر، زمینه توسعه فعالیت های لجستیکی، جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی و ایجاد اشتغال بیشتر در منطقه را نیز فراهم می کند. با توجه به موقعیت جغرافیایی بندر سجافی در غرب خوزستان و نزدیکی آن به مسیرهای تجارت دریایی خلیج فارس، این بندر می تواند در آینده نقش موثرتری در پشتیبانی از صادرات کالاهای غیرنفتی و توزیع بار در شبکه بنادر جنوب کشور ایفا کند.

وی بیان کرد: به طور کلی، بندر تجاری سجافی در حال عبور از مرحله یک بندر محلی با زیرساخت های محدود به سمت تبدیل شدن به یک پایانه بندری با ظرفیت عملیاتی و لجستیکی گسترده تر است. تلفیق روند رو به رشد فعالیت های عملیاتی با اجرای طرح های توسعه ای پیش بینی شده، چشم اندازی را ترسیم می کند که بر اساس آن، این بندر در سال های آینده می تواند به یکی از نقاط موثر در شبکه تجارت دریایی غرب استان خوزستان تبدیل شود.

استان خوزستان به دلیل برخورداری از سواحل گسترده، بنادر صیادی فعال و دسترسی مستقیم به آب های آزاد، یکی از قطب های مهم شیلاتی کشور به شمار می رود. این استان با داشتن پنج شهرستان بندری و ۱۱ بندر صیادی فعال، سالانه حدود ۵۰ هزار تن انواع آبزیان را صید می کند و از این منظر در جایگاه چهارم صید در میان استان های ساحلی کشور قرار دارد.

در میان این ظرفیت ها، بندر سجافی در شهرستان هندیجان یکی از بنادر مهم و اثرگذار صیادی منطقه است؛ بندری که سهم قابل توجهی در تولید و معیشت صیادان استان دارد و نقشی فراتر از یک اسکله صیادی ساده ایفا می کند.

این بندر با سهمی بالغ بر ۱۷ درصد از کل صید استان خوزستان، جایگاهی ویژه در زنجیره تامین آبزیان، اشتغال محلی و گردش اقتصادی منطقه دارد. چنین سهمی نشان می دهد که هرگونه سرمایه گذاری در زیرساخت های این بندر، نه فقط به سود صیادان محلی، بلکه در سطح استانی و حتی ملی اثرگذار خواهد بود. از همین رو، سجافی را می توان یکی از نقاط راهبردی در توسعه اقتصاد دریامحور خوزستان ارزیابی کرد.

اقتصاد دریامحور مفهومی فراتر از صید ماهی است. این اقتصاد، مجموعه ای از فعالیت ها را دربرمی گیرد که از صید و پرورش آبزیان تا فرآوری، بسته بندی، حمل ونقل، صادرات، تعمیر و نگهداری شناورها، خدمات بندری و حتی گردشگری ساحلی را شامل می شود.

در این میان، بندر سجافی به دلیل موقعیت جغرافیایی و ظرفیت عملیاتی خود، می تواند حلقه ای مهم در این زنجیره باشد. به بیان دیگر، اهمیت این بندر تنها در میزان صید آن خلاصه نمی شود، بلکه در توان آن برای ایجاد ارزش افزوده و پیوند دادن تولید با بازار نیز قابل مشاهده است.

تثبیت اشتغال در جوامع ساحلی

یکی از مهم ترین کارکردهای بندر سجافی، حفظ و تثبیت اشتغال در جوامع ساحلی هندیجان است. بسیاری از خانواده های این منطقه به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از فعالیت های بندری و صیادی ارتزاق می کنند.

صیادان، ملوانان، تعمیرکاران شناورها، فروشندگان ادوات صیادی، باربران، رانندگان حمل بار و فعالان بازار آبزیان، همگی در چرخه اقتصادی این بندر سهیم هستند. بنابراین، هر میزان رونق در سجافی، به طور مستقیم به بهبود معیشت مردم منطقه منجر می شود و از مهاجرت نیروی کار محلی جلوگیری می کند.

از سوی دیگر، بندر سجافی تنها محل تخلیه صید نیست، بلکه نقطه ای برای شکل گیری تعاملات اقتصادی گسترده تر نیز هست. وقتی صید در این بندر افزایش می یابد، بازارهای محلی نیز رونق می گیرند، تقاضا برای خدمات سردخانه ای و حمل ونقل افزایش می یابد و فرصت های جدیدی برای سرمایه گذاری در صنایع وابسته ایجاد می شود.

این روند نشان می دهد که توسعه یک بندر صیادی می تواند به صورت زنجیره ای بر بخش های مختلف اقتصاد منطقه اثر بگذارد.

با این حال، کارشناسان معتقدند که ظرفیت های بندر سجافی هنوز به طور کامل بالفعل نشده است. کمبود برخی زیرساخت ها، نیاز به نوسازی تجهیزات، لزوم بهبود امکانات تخلیه و بارگیری، توسعه بازارهای فروش و ارتقای خدمات پشتیبانی از مهم ترین موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

در صورتی که مشکلات عنوان شده برطرف شود، بندر سجافی می تواند از سطح یک بندر صیادی فعال به یک پایگاه کامل اقتصاد دریامحور ارتقا پیدا کند و سهم بیشتری در تولید و اشتغال منطقه داشته باشد.

سجافی؛ محور مهم اقتصاد دریایی استان

مدیرکل شیلات خوزستان با تاکید بر جایگاه راهبردی بندر سجافی در اقتصاد دریامحور استان گفت: این بندر با تامین ۱۷ درصد صید خوزستان، نقش کلیدی در معیشت صیادان و رونق تولید دریایی دارد.

سیدشریف موسوی اظهار کرد: توسعه زیرساخت های این بندر می تواند جهش قابل توجهی در فعالیت های صیادی و آبزی پروری منطقه ایجاد کند.

وی افزود: جامعه صیادی، جامعه ای مهم و درخور توجه است و شیلات با وجود صیاد و آبزی پرور هویت و معنا پیدا می کند.

مدیرکل شیلات خوزستان تاکید کرد: توسعه بنادر و زیرساخت ها و تسهیل خدمات رسانی به جامعه صیادی، به ویژه در شرایط حساس کنونی، در دستور کار قرار دارد.

به گفته وی، در شهرستان هندیجان بیش از ۴۰۰ شناور دارای مجوز و بیش از یک هزار شناور فاقد مجوز از طریق فعالیت های صیادی امرار معاش می کنند که ساماندهی و حمایت از این ظرفیت انسانی و اقتصادی ضروری است.

موسوی تشکیل تعاونی صیادی قایق داران در شهرستان را اقدامی ضروری دانست و گفت: ایجاد و تقویت تعاونی ها می تواند به ساماندهی فعالیت ها، پیگیری مطالبات قانونی صیادان، تسهیل بهره مندی از خدمات و حمایت های دولتی و ارتقای سطح ایمنی و معیشت فعالان این حوزه کمک شایانی کند.

وی یادآور شد: علاوه بر اجرای طرح ۴۲۰۰ هکتاری پرورش میگو، طرح ۱۳ هزار هکتاری پرورش میگو در هندیجان نیز در حال پیگیری است و با حمایت های ویژه رئیس سازمان شیلات و دستگاه های مرتبط استانی، در آینده نزدیک هندیجان به عنوان یکی از قطب های آبزی پروری، نقش بزرگی در رونق اقتصادی، ارزآوری و اشتغال استان ایفا خواهد کرد.

از نگاه فعالان محلی، یکی از مطالبات اصلی، حمایت عملی از صیادان و رفع موانع تولید است.

زندگی و معیشت بیش از ۱۷ درصد صید استان خوزستان به این بندر گره خورده است. صیادان که قلب تپنده این چرخه اقتصادی هستند، گاه با چالش های متعددی روبه رو می شوند که پیگیری و رسیدگی به آن ها می تواند به بهبود روند تولید و افزایش بهره وری کمک کند.

ظرفیت ورود به بازارهای صادراتی

از منظر توسعه منطقه ای، بندر سجافی می تواند به یکی از محورهای مهم رونق اقتصادی جنوب خوزستان تبدیل شود. اگر صید، فرآوری و عرضه آبزیان در یک مسیر منسجم قرار گیرد، این بندر می تواند نه تنها نیازهای بازار داخلی را تامین کند، بلکه در آینده ظرفیت ورود به بازارهای صادراتی را نیز داشته باشد. این امر مستلزم برنامه ریزی دقیق، حمایت دولت، مشارکت بخش خصوصی و حضور فعال تعاونی های صیادی است.

نکته مهم دیگر، توجه به پایداری منابع دریایی است. توسعه اقتصاد دریامحور زمانی موفق خواهد بود که همراه با حفاظت از ذخایر آبزیان و رعایت اصول صید مسئولانه باشد؛ در غیر این صورت، افزایش بی رویه صید می تواند به کاهش ذخایر و آسیب به معیشت نسل های آینده منجر شود.

بنابراین، بندر سجافی در کنار ظرفیت تولید، باید الگوی مدیریت پایدار منابع را نیز دنبال کند تا توسعه آن ماندگار و اصولی باشد.

در مجموع، بندر سجافی را می توان یکی از سرمایه های مهم خوزستان در حوزه اقتصاد دریامحور دانست؛ بندری که سهم بالای آن در صید استان، نقش مستقیم آن در اشتغال محلی و ظرفیت هایش برای توسعه خدمات و صنایع وابسته، آن را به نقطه ای راهبردی در هندیجان تبدیل کرده است. آینده این بندر، در گرو توجه جدی به زیرساخت ها، حمایت از صیادان، توسعه بازار فروش و برنامه ریزی برای استفاده پایدار از منابع دریایی است.

اگر این ظرفیت ها به درستی مدیریت شود، بندر سجافی می تواند به الگویی موفق از پیوند میان اقتصاد، معیشت، تولید و پایداری دریایی در خوزستان تبدیل شود. چنین الگویی نه تنها به رونق شهرستان هندیجان کمک می کند، بلکه می تواند در سطح استان و حتی کشور به عنوان نمونه ای از موفقیت اقتصاد دریامحور مطرح شود.

بر اساس این گزارش، بندر سجافی حدود ۳۷ کیلومتری شهرستان هندیجان، ۱۷۵ کیلومتری بندر ماهشهر و حدود ۲۲۰ کیلومتری اهواز، مرکز استان خوزستان، قرار دارد. این بندر به دلیل قرار گرفتن در غرب خلیج فارس و نزدیکی به مسیرهای دریایی جنوب کشور، از ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت های دریایی، صیادی و تجاری برخوردار است.