◄ صادرات فولاد ایران در تنگنای لجستیک دریایی
صادرات فولاد ایران در حالی با افت سرعت و افزایش هزینه مواجه شده که وابستگی شدید این صنعت به حمل ونقل دریایی، هر اختلالی در مسیرهای کشتیرانی را به گلوگاهی برای کل زنجیره تبدیل کرده است؛ وضعیتی که همزمان با تنش های ژئوپلیتیک و محدودیت های زیرساختی، چشمانداز رقابتپذیری فولادسازان ایرانی را بیش از پیش تحت فشار قرار میدهد.
صنعت فولاد ایران به دلیل ماهیت صادرات محور و حجیم بودن محصولات، وابستگی بالایی به حمل ونقل دریایی دارد؛ وابستگی ای که در شرایط بروز بحران های ژئوپلیتیک و اختلال در زنجیره های حمل ونقل جهانی، به یک آسیب پذیری ساختاری تبدیل می شود.
به گزارش تین نیوز، کارشناسان لجستیک معتقدند بیش از بخش بزرگی از صادرات فولاد جهان از طریق بنادر و ناوگان کشتیرانی انجام می شود و هرگونه محدودیت در دسترسی به مسیرهای دریایی یا افزایش هزینه های حمل، مستقیماً رقابت پذیری صادرکنندگان را تحت تأثیر قرار می دهد.
در مورد ایران، این وابستگی به دلیل محدودیت گزینه های جایگزین تشدید شده است. زیرساخت های حمل ونقل ریلی و جاده ای بین المللی برای انتقال حجم بالای فولاد به بازارهای دوردست ظرفیت کافی ندارند و در نتیجه بنادر جنوبی و خطوط کشتیرانی به شاهراه اصلی صادرات تبدیل شده اند. در چنین شرایطی، افزایش هزینه های بیمه، ریسک های تحریمی یا اختلال در تردد کشتی ها می تواند زنجیره صادرات فولاد را با گره های جدی مواجه کند.
مقایسه با تجربه برخی کشورهای صادرکننده نشان می دهد تنوع بخشی به مدهای حمل ونقل تا چه اندازه اهمیت دارد. برای نمونه، روسیه پس از تحریم های غرب بخشی از صادرات فولاد خود را به شبکه های ریلی آسیایی و مسیرهای زمینی به چین و آسیای مرکزی منتقل کرد. همچنین ترکیه با توسعه همزمان بنادر، کریدورهای ریلی و شبکه لجستیکی منطقه ای توانسته وابستگی خود به یک مسیر حمل خاص را کاهش دهد.
بر همین اساس، کارشناسان تأکید می کنند که آینده صادرات فولاد ایران به تقویت زیرساخت های لجستیکی، توسعه حمل ونقل ریلی، ایجاد کریدورهای ترانزیتی منطقه ای و ارتقای ظرفیت بنادر گره خورده است. بدون چنین اصلاحاتی، هر شوک در تجارت دریایی می تواند مستقیماً بر صادرات فولاد کشور اثر بگذارد و سهم ایران در بازارهای جهانی را با چالش مواجه کند.