◄ پایش برخط ناوگان با پایانه داده همراه یا MDT / نقش MDT در ردیابی ناوگان ریلی، مدیریت داده و ارتباطات هوشمند
سیستم های پایانه داده همراه (MDT) با بهره گیری از GPS و ارتباطات دیجیتال، مدیریت ناوگان ریلی، ردیابی قطارها و ارتباط برخط با مرکز کنترل را در صنعت ریلی متحول کرده اند.
به گزارش تین نیوز اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان تهران با صدور ابلاغیه ای، مهلت نهایی نصب و فعال سازی سامانه موقعیت یاب جغرافیایی (GPS) را برای انواع ناوگان حمل و نقل عمومی مسافربری اعلام کرد (تین 319119 مورخ 14050323).
بر اساس این ابلاغیه (مورخ 14050302)، ناوگان اتوبوسی تا 15 تیر 1405، ناوگان سواری کرایه بین شهری تا اول شهریور 1405 و ناوگان مینی بوسی تا اول آبان 1405 فرصت دارند نسبت به نصب و فعال سازی سامانه GPS اقدام کنند؛ ... بر اساس این ابلاغیه و با استناد به آیین نامه های اجرایی قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، ناوگان فاقد سامانه GPS فعال، امکان دریافت برخی خدمات از جمله صدور صورت وضعیت و بهره مندی از ساز و کارهای مرتبط با پایش و تخصیص سوخت را از دست خواهند داد.
با مشاهده این خبر خاطره ای از زمان مرحوم دکتر دادمان زنده شد که از ایشان خواستیم موبایل خود را برای بررسی پوشش موبایل در مسیر تهران مشهد با استفاده از GPS دراختیار کارشناسان گروه علائم مرکز تحقیقات قرار دهند که ایشان هم پذیرفتند.
پایانه داده همراه یا MDT (Mobile Data Terminal)، به عنوان یک کامپیوتر تخصصی و مقاوم تعریف می شود که در خودروهای عملیاتی و وسایل نقلیه سنگین نصب شده و هدف آن ایجاد ارتباط بیسیم، دریافت و ارسال داده درلحظه بین وسیله نقلیه و مرکز کنترل است. تاریخچه این فناوری به دهه ۱۹۷۰ میلادی بازمی گردد، جایی که نخستین نمونه های آن در خودروهای پلیس آمریکا ظاهر شدند. از دهه ۲۰۰۰ به بعد، استفاده از صفحه لمسی، GPS داخلی و اتصال 4G و 5G به استاندارد تبدیل شده است.
از نظر فناوری، یک MDT مدرن از سه بخش اصلی تشکیل می شود: نخست سخت افزار مقاوم که قادر به تحمل دمای بین ۳۰- تا ۷۰+ درجه سانتیگراد، لرزش های شدید، گرد و غبار و رطوبت است (معمولاً با استاندارد ۶۵ IPیا بالاتر) و صفحه نمایش آن در نور مستقیم خورشید قابل خواندن بوده و با دستکش نیز کار می کند. دوم ماژول های ارتباطی شامل رادیوهای تخصصی رمزنگاری شده برای ارتباطات صوتی امن، مودم سلولی 4G و 5G برای انتقال داده، و GPSیا گلوناس برای موقعیت یابی بلادرنگ (برخط). سوم نرم افزار و رابط کاربری که بر روی سیستم عامل های جاسازی شده ای مثل ویندوزIoT، لینوکس یا اندروید صنعتی اجرا می شود و امکاناتی مانند استعلام لحظه ای از پایگاه داده پلیس، نمایش نقشه موقعیت خودروها، ثبت گزارش حوادث با فرم های از پیش تعریف شده و ارتباط پیامکی گروهی رمزنگاری شده را فراهم می کند. اما یکی از مهمترین حوزه های کاربرد MDT، صنعت حمل و نقل است. در حمل و نقل جاده ای و لجستیک، این سیستم به راننده امکان دریافت لحظه ای برنامه سفر و بهینه ترین مسیر را می دهد که می تواند تا ۱۰ درصد در مصرف سوخت صرفه جویی کند. همچنین ثبت دیجیتال صورت وضعیت خودرو و رسیدهای الکترونیکی اثبات تحویل با قابلیت عکس و امضا، اختلافات ناشی از تحویل بار را تا ۱۵ درصد کاهش می دهد. نظارت بر رفتار رانندگی از طریق آنالیز داده های CAN Bus خودرو و رعایت قوانین ساعات کاری با یکپارچگی با دستگاه ثبت ساعات رانندگی از دیگر قابلیتهاست. علاوه براین با شتاب سنج های نصب شده در این سامانه می توان برداشت مناسبی از کیفیت مسیر کسب نمود.
در حمل و نقل عمومی،MDT امکان ارتباط دوطرفه راننده با دیسپچینگ را بدون اشغال ترافیک رادیویی فراهم می کند و با هماهنگ سازی اعلان های صوتی و تصویری، مسافران را از ایستگاه بعدی مطلع می سازد. در تاکسی های اینترنتی،MDT مبنای مدرن اپلیکیشن های درخواست خودرو برای دریافت تقاضا، مسیریابی و ثبت خودکار کرایه است. یک شرکت بزرگ ریلی در خاورمیانه سیستمی شامل ترمینال های داده همراه برند Tait (مدل T۶۳۰) را برای ردیابی خودکار موقعیت وسایل نقلیه و تعریف مناطق جغرافیایی مجازی پیاده سازی کرده است. در مالزی، خط قطار فرودگاهی KLIA اکسپرس از سیستم ارتباطات دیجیتال یکپارچه Dimetra استفاده میکند که پوشش ارتباطی ۵۷ کیلومتر را برای قطارها، ترمینال ها و ایستگاه های میانی فراهم می آورد.
در ژاپن، شرکت های بزرگی مانند مترو توکیو و هیتاچی در پروژه های متعدد، سیستم های شبیه به MDT را برای نظارت و تحلیل داده های ناوگان، مدیریت اطلاعات و ارتباط با مرکز پیاده سازی کرده اند. راه آهن ایران نیز از سالها پیش این سیستم را در ناوگان خود به کارگرفته و چند شرکت داخلی موفق به بومی سازی این وسیله شده اند و تاکنون محصول خودرا در چند مرحله ارتقاء داده اند.
