◄ خطر تعطیلی ۲۰۰ جایگاه CNG در کمین؛ تاوان زیان انباشته را چه کسی می‌ دهد؟

رئیس انجمن CNG با هشدار نسبت به بدهی ۸ هزار میلیارد تومانی دولت به جایگاه داران و تعطیلی نزدیک به ۲۰۰ جایگاه عرضه سوخت پاک در کشور، خواستار تغییر ریل سیاست گذاری سوخت از «افزایش نرخ بنزین» به «اعطای مشوق های ریالی به خودروهای عمومی» شد؛ طرحی که به گفته وی علاوه بر صرفه جویی ۳.۵ میلیون لیتری در مصرف روزانه بنزین، سود ۳۰ سنتی در هر لیتر را برای دولت به همراه دارد.

به گزارش سرویس شهری تین نیوز، محمود جان محمدی، رئیس انجمن CNG، با تشریح آخرین وضعیت تقاضای گاز طبیعی فشرده در کشور اظهار داشت: بررسی ها نشان می دهد مصرف CNG در کشور به طور متوسط حدود ۱۵ درصد افزایش یافته و از ۱۴.۸ میلیون مترمکعب به ۱۸.۵ میلیون مترمکعب در روز رسیده است که این میزان رشد، معادل صرفه جویی حدود ۳.۵ میلیون لیتری در مصرف روزانه بنزین است.

وی با اشاره به تفاوت الگوی مصرف در استان های مختلف افزود: روند صعودی مصرف در استان هایی مانند سیستان و بلوچستان و کرمان که با محدودیت کارت سوخت آزاد جایگاه ها مواجه بوده اند، در میان ناوگان حمل ونقل عمومی (تاکسی ها و وانت بارها) نمود بیشتری داشته است؛ به طوری که در این مناطق رشد مصرف به ۱۵ درصد رسیده، اما در استان های بدون محدودیت، این نرخ زیر ۱۰ درصد بوده است. این تفاوت معنادار، اثرگذاری مستقیم سیاست های قیمتی و محدودیت دسترسی بر رفتار مصرف کنندگان را به اثبات می رساند.

تله تورم و احتمال توقف رشد مصرف CNG

جان محمدی با تأکید بر اینکه قیمت، تنها عامل تعیین کننده در استقبال مردم از سوخت CNG است، نسبت به آینده روند مصرف هشدار داد و تصریح کرد: اگرچه در ابتدا تصور بر تداوم رشد سریع مصرف بود، اما شیب این رشد در حال کاهش است. با توجه به نرخ بالای تورم، اثرگذاری «قیمت سوم بنزین» در کنترل مصرف کم رنگ شده و پیش بینی ما این است که با استمرار تورم موجود، رشد مصرف CNG متوقف خواهد شد.

رئیس انجمن CNG برای تداوم جایگزینی گاز با بنزین، دو راهکار را پیش روی تصمیم گیران قرار داد و گفت: راهکار اول، افزایش مداوم نرخ بنزین است که به دلیل عدم کشش اقتصادی جامعه، شوک های تورمی و ریسک های بالای اجتماعی پیامدهای سنگینی دارد. اما راهکار دوم، اعطای «مشوق های ریالی» به دارندگان خودروهای دوگانه سوز به ویژه در بخش عمومی است.

وی در تشریح این مدل پیشنهادی اظهار داشت: دولت می تواند معادل ارزش بنزین مصرف نشده را در قالبی مشابه سامانه کالابرگ، به صورت اعتبار ریالی برای رانندگانی که از CNG استفاده می کنند شارژ کند تا انگیزه درونی برای استفاده از سوخت پاک ایجاد شود.

سود ۳۰ سنتی دولت در هر لیتر کاهش مصرف بنزین

جان محمدی با توجیه پذیر خواندن این طرح از نظر محاسبات اقتصادی گفت: نرخ ارزش صادراتی هر مترمکعب CNG حدود ۳۰ سنت است، در حالی که هر لیتر بنزین صادراتی حدود ۶۰ سنت ارزش دارد. این شکاف قیمتی ۳۰ سنتی به دولت اجازه می دهد حتی با پرداخت مشوق های ریالی از منابع خود، همچنان منتفع اصلی باشد؛ چرا که با کاهش مصرف بنزین، فرصت ارزآوری قابل توجهی برای کشور ایجاد می شود.

وی یادآور شد: این طرح سال گذشته در نشست رسمی با حضور رئیس جمهور مطرح شد و مورد موافقت قرار گرفت، اما متأسفانه اجرای آن در مرحله صدور مصوبه توسط وزارت نفت متوقف مانده است.

مطالبات ۸ هزار میلیاردی و بحران زیان انباشته جایگاه داران

رئیس انجمن CNG در بخش دیگری از این گفتگو به چالش های سخت ساختاری در شبکه توزیع اشاره کرد و افزود: علی رغم سپری شدن ۷ ماه از سال، کارمزد جایگاه داران هنوز افزایش نیافته و مجموع مطالبات این صنف از دولت به حدود ۸ هزار میلیارد تومان رسیده است.

جان محمدی با اعلام اینکه ۹۵ درصد از مجموع ۲ هزار و ۲۵۶ جایگاه فعال CNG در کشور با سرمایه و هزینه شخصی بخش خصوصی اداره می شوند، هشدار داد:«تداوم زیان انباشته، توان مالی و عملیاتی جایگاه داران را سلب می کند. در حال حاضر نیز کمتر از ۲۰۰ جایگاه عرضه CNG در سراسر کشور تعطیل شده اند و در صورت عدم تسویه مطالبات و تعلل در تعدیل کارمزدها، استمرار این وضعیت کل شبکه توزیع سوخت را با بحرانی جدی مواجه خواهد ساخت.»