◄ اثرات برنامه کار لوکوموتیورانان بر عملکرد هدایت قطار، گزارش FRA
عباس قربانعلی بیک: مطالعه شبیه ساز RALES نشان داد برنامه های کاری نامنظم و چرخش عقب روی نوبت ها، با ایجاد کمبود خواب تجمعی، هوشیاری و عملکرد لوکوموتیورانان را کاهش می دهد. این یافته ها ضرورت بازنگری در مقررات ایمنی ریلی برای جلوگیری از سوانح ناشی از خستگی را تأکید می کند.
در اواسط دهه ۱۹۹۰، نگرانی فزاینده ای درباره ایمنی عملیات ریلی و تأثیر برنامه های کاری بر خستگی لوکوموتیورانان شکل گرفته بود. مقررات فدرال ساعات کار، برگرفته از قانون ۱۹۰۷ و اصلاحات بعدی، به لوکوموتیورانان اجازه می داد تا دوازده ساعت پیوسته کار کنند و سپس تنها هشت ساعت استراحت داشته باشند. این هشت ساعت نه یک خواب کامل، بلکه شامل رفت و آمد، صرف غذا، بهداشت شخصی و اندکی استراحت بود. از سوی دیگر، رویه فراخوان خدمه معمولاً دو ساعت پیش از شروع نوبت انجام می شد؛ بنابراین حداکثر فرصت خواب پیوسته به شش یا هفت ساعت کاهش می یافت و در بسیاری موارد کمتر نیز می شد.
این الگو می توانست روزهای متوالی ادامه یابد و هرگز به یک ریتم شبانه روزی پایدار منجر نشود. پرسش بنیادین این بود که آیا چنین رویه هایی بار محرومیت از خواب، اختلال ریتم شبانه روزی و خستگی را به حدی می رسانند که عملکرد هدایت قطار و هوشیاری لوکوموتیورانان را کاهش داده و ایمنی راه آهن را به خطر بیندازند و شواهد علمی و میدانی، این نگرانی را تقویت می کرد.
مطالعات نشان داده بودند که کار نوبتی، به ویژه نوبت هایی که خلاف جهت طبیعی ریتم شبانه روزی حرکت می کنند، خواب را مختل کرده و خستگی مزمن ایجاد می نمایند. مطالعه سال ۱۹۹۲ روی ۱۲۴ لوکوموتیوران نشان داد که میانگین مدت نوبت حدود هشت ساعت است، اما نزدیک به 19% آنان نوبت های هشت تا ده ساعت و حدود 15% نوبت های ده تا دوازده ساعت داشتند. همچنین میانگین تغییر زمان شروع نوبت حدود چهار ساعت بود؛ یعنی بسیاری از لوکوموتیورانان در ساعات طولانی و نامنظم کار می کردند. مطالعه دیگری در سال ۱۹۹۶ نشان داد که نزدیک به 25% لوکوموتیورانان شش ساعت یا کمتر در شب می خوابیدند. این کمبود خواب ناشی از کار طولانی و نامنظم، به شکایت اتحادیه های کارگری نیز دامن زده بود. رئیس صنف لوکوموتیورانان، در سال ۱۹۹۱ در سنا اعلام کرد که خدمه قطار ده ساعت استراحت مقرر در قانون را دریافت نمی کنند، زیرا راه آهن از کارمند می خواهد در ساعت ۱۱ و ۵۹ دقیقه کار را ترک کند، در حالی که او در واقع زمان بیشتری را روی قطار می گذراند و آزاد نیست که محل را ترک کند. هیئت ایمنی حمل ونقل ملی نیز موارد متعددی از سوانح جدی را مستند کرده بود که علت آن ها خستگی لوکوموتیوران ناشی از خواب ناکافی و برنامه کاری طولانی و نامنظم بود. گزارش کمیته انرژی و تجارت مجلس نمایندگان در سال ۱۹۹۴ نیز بر اهمیت این موضوع تأکید داشت و به تشکیل یک کارگروه مشترک برای بررسی برنامه های کاری اشاره می کرد.
با این حال، آنچه در آن زمان کمبود داشت، شواهد مستقیم و تجربی درباره اثر این برنامه ها بر عملکرد شغلی لوکوموتیورانان بود. بسیاری از مطالعات به مشاغل دیگر مانند پرستاری، کارخانه ها و حمل ونقل جاده ای مربوط می شد و نمی توانست به سادگی به لوکوموتیورانان تعمیم یابد. از سوی دیگر، انجام یک مطالعه میدانی گسترده در دنیای واقعی بسیار پرخطر و پرهزینه بود، زیرا امکان کنترل متغیرها وجود نداشت و احتمال بروز حادثه می رفت. بنابراین، FRA و IIT تصمیم گرفتند از یک شبیه ساز استفاده کنند تا در محیطی ایمن و کنترل شده، تأثیر برنامه های کاری را بر خواب، هوشیاری و عملکرد شغلی لوکوموتیورانان بررسی نمایند.
هدف بررسی تجربی این فرضیه بود که برنامه های کاری دارای چرخش عقب روی شروع نوبت و خواب ناکافی، به کمبود خواب تجمعی، کاهش هوشیاری و افت عملکرد در وظایف حساس به ایمنی منجر می شوند. دو برنامه برای این مطالعه طراحی شد: برنامه «سریع» شروع نوبت ها را هر روز چهار ساعت زودتر می کرد و به طور میانگین تنها ۴.۶ ساعت خواب فرام می ساخت، در حالی که برنامه «کند» هر روز دو ساعت عقب روی داشت و ۶.۱ ساعت خواب را ممکن می کرد. 55 لوکوموتیوران در این مطالعه با شبیه ساز RALES شرکت کردند. معیارهای عملکرد شامل بوق زدن در گذرگاه ها، زمان پاسخ به هشدار پدال ایمنی و مصرف سوخت بود. همچنین خواب و بیداری با دستگاه Actigraph ثبت می شد و هوشیاری ذهنی با نشاط (Vigor) سنجیده می شد.
مطالعه نشان داد که برنامه های دارای چرخش عقب روی شروع نوبت و خواب ناکافی، به کاهش فزاینده هوشیاری، افزایش خطاها و افت عملکرد شغلی می انجامند. این یافته ها که در جولای ۱۹۹۷ منتشر شد، اهمیت بازنگری در مقررات ساعات کار را برجسته ساخت و نشان داد که مقررات جاری، به رغم مطابقت قانونی، می توانند به طور بالقوه ایمنی حمل ونقل ریلی را کاهش دهند.
