◄ بازار کانتینری در قبضه غول‌ ها/مرسک روی کیفیت شبکه شرط بست

بازار حمل ونقل کانتینری جهان در پایان سال ۲۰۲۵ شاهد بالاترین سطح تمرکز تاریخ خود است.

به گزارش تین نیوز، بر اساس داده های مؤسسه «آلفالاینر»، ظرفیت ناوگان جهانی از مرز ۳۳ میلیون TEU عبور کرده و ۱۰ شرکت برتر اکنون بیش از ۸۵ درصد ظرفیت جهان را در اختیار دارند؛ سهمی که نسبت به سال قبل با جهشی کم سابقه همراه بوده است. ویژگی اصلی این دوره، پیشی گرفتن رشد ظرفیت از تعداد کشتی هاست؛ به بیان دیگر، خطوط بزرگ به جای افزایش صرف تعداد شناورها، به سمت به کارگیری کشتی های بسیار بزرگ حرکت کرده اند؛ روندی که فضای رقابتی را برای بازیگران کوچک و متوسط به شدت محدود کرده است.

MSC معیار جدید «مقیاس» را تعریف می کند

در این میان، شرکت کشتیرانی MSC با اختلاف قابل توجهی جایگاه نخست بازار را تثبیت کرده است. این شرکت تنها در یک سال گذشته حدود ۰.۸۵ میلیون TEU به ظرفیت خود افزوده و با ناوگانی متشکل از حدود ۹۶۹ فروند کشتی، نزدیک به یک چهارم بازار جهانی را در اختیار دارد. آلفالاینر گزارش می دهد که MSC از مرز ۷ میلیون TEU عبور کرده و بخش عمده رشد خود را از طریق کشتی های ۱۴ تا ۱۶ هزار TEU و افزایش مالکیت ناوگان به دست آورده است؛ مسیری که باعث شده مقیاس، نه به عنوان مزیت رقابتی، بلکه به عنوان شرط بقا در بازار تعریف شود.

مرسک؛ تمرکز بر شبکه به جای مسابقه ظرفیت

در مقابل این رشد تهاجمی، کشتیرانی مرسک راهبرد متفاوتی را دنبال کرده است. مرسک برخلاف MSC وارد رقابت مستقیم بر سر حجم ظرفیت نشده و تمرکز خود را بر ارتقای قابلیت اطمینان شبکه، نظم زمانی سرویس ها و یکپارچگی زنجیره لجستیک قرار داده است. خروج از اتحاد 2M و حرکت به سمت همکاری «Gemini» با هاپاگ-لوید، بخشی از همین راهبرد است که هدف آن افزایش بهره وری عملیاتی و کیفیت خدمات به جای افزایش صرف TEU عنوان می شود. به باور تحلیلگران، مرسک بیش از آنکه یک خط کشتیرانی کلاسیک باشد، خود را به عنوان ارائه دهنده لجستیک یکپارچه از دریا تا مقصد نهایی کالا بازتعریف کرده است.

آینده رقابت؛ تثبیت قدرت یا بازی هوشمندانه؟

تحلیل مؤسسه Maritime Analytica نشان می دهد که بازار کانتینری تا سال ۲۰۲۵ وارد مرحله «تثبیت قدرت» شده و شرکت های متوسط ناچارند یا در شبکه سازی، مشارکت و قابلیت اطمینان برنده شوند یا وابستگی راهبردی را بپذیرند. در چنین فضایی، مرسک با تکیه بر درآمدهای غیرشیپینگی، لجستیک زمینی، انبارداری و قراردادهای بلندمدت، تلاش می کند ریسک نوسانات بازار حمل دریایی را کاهش دهد. اگرچه فاصله ظرفیت این شرکت با رقیبی مانند MSC افزایش یافته، اما استراتژی مرسک نشان می دهد که در بازار فوق متمرکز جهانی، همیشه «بزرگ تر بودن» تنها مسیر ماندگاری نیست؛ بلکه «هوشمندتر عمل کردن» می تواند مزیت پایدارتر بسازد.