◄ تمرکز بر حمل ونقل هوایی و زمینی برای تأمین دارو
در حالی که محدودیت در برخی مسیرهای حمل ونقل به ویژه در بخش دریایی ایجاد شده، تأمین دارو در کشور از طریق مسیرهای جایگزین ادامه دارد و محموله های دارویی با استفاده از حمل ونقل هوایی، زمینی و ریلی وارد کشور می شوند.
حمل ونقل دارو یکی از حساس ترین بخش های زنجیره تأمین سلامت محسوب می شود؛ بخشی که هرگونه اختلال در آن می تواند دسترسی بیماران به داروهای مورد نیاز را تحت تأثیر قرار دهد. در ماه های اخیر، محدودیت در برخی مسیرهای واردات، به ویژه در حوزه دریایی، باعث شده تمرکز بیشتری بر فعال سازی مسیرهای جایگزین برای انتقال دارو و مواد اولیه دارویی صورت گیرد. در همین راستا، مسئولان حوزه سلامت از تداوم ورود محموله های دارویی از طریق مسیرهای هوایی، زمینی و ریلی خبر داده و بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه های مختلف برای حفظ پایداری زنجیره تأمین دارو تأکید کرده اند.
به گزارش تین نیوز، در پی ایجاد محدودیت در مسیرهای دریایی انتقال کالا، روند حمل ونقل دارو به کشور با تغییراتی همراه شده و مسئولان حوزه سلامت از فعال سازی مسیرهای جایگزین برای حفظ پایداری زنجیره تأمین دارو خبر می دهند. بر اساس اعلام سازمان غذا و دارو، در شرایط کنونی انتقال محموله های دارویی از طریق مسیرهای هوایی، زمینی و ریلی در حال انجام است و تلاش ها برای تسریع این روند ادامه دارد.
مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، در توضیح آخرین وضعیت واردات دارو اعلام کرده است که طی حدود ۴۰ تا ۵۰ روز گذشته حمل ونقل دریایی برای کشور انجام نشده و همین موضوع موجب شده تا تمرکز بیشتری بر مسیرهای جایگزین صورت گیرد. به گفته او، در این مدت تلاش هایی برای دور زدن محدودیت های ایجاد شده انجام شده که نتیجه آن ورود چند محموله دارویی از طریق حمل ونقل هوایی بوده است.
به گفته رئیس سازمان غذا و دارو، مسیر هوایی واردات دارو اکنون دوباره فعال شده و محموله ها از این طریق در حال ورود به کشور هستند. علاوه بر این، پیگیری های انجام شده در حوزه حمل ونقل ریلی نیز به نتیجه رسیده و امکان استفاده از این مسیر برای انتقال دارو فراهم شده است. این اقدام بخشی از راهکارهای دولت برای جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین دارو و مواد اولیه دارویی محسوب می شود.
در حوزه حمل ونقل زمینی نیز، به گفته پیرصالحی، انتقال دارو از طریق مرزهای زمینی در حال انجام است، هرچند در برخی مرزها به دلیل حجم بالای تردد کامیون ها صف های طولانی ایجاد شده است. به همین دلیل رایزنی هایی میان سازمان غذا و دارو و وزارت راه و شهرسازی انجام شده تا شرکت های دارویی بتوانند سریع تر از این صف ها عبور کنند. به گفته وی، وزارت راه نیز برای تسهیل این روند، مذاکره با کشورهای همسایه را در دستور کار قرار داده است.
در کنار مسائل حمل ونقل، موضوع تأمین منابع مالی و ارزی نیز از دیگر چالش های مهم زنجیره تأمین دارو در کشور به شمار می رود. بر اساس اعلام مسئولان حوزه سلامت، مجموع نیاز ارزی کشور برای تأمین دارو و تجهیزات پزشکی حدود ۵ میلیارد دلار برآورد می شود. از این میزان، حدود ۳ میلیارد دلار به صورت ارز ترجیحی برای دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافته و حدود ۲ میلیارد دلار نیز از محل ارز غیرترجیحی تأمین می شود.
در همین راستا، سازمان غذا و دارو از برگزاری جلساتی با بانک مرکزی برای تسهیل روند تأمین ارز و نقدینگی شرکت های دارویی خبر داده است. به گفته پیرصالحی، در این مذاکرات توافق هایی برای کمک به تأمین مالی شرکت ها حاصل شده و بانک مرکزی نیز با سازوکارهایی مانند خرید اعتباری ارز ترجیحی با دوره پرداخت سه ماهه موافقت کرده است. همچنین موضوع انتشار اوراق سپرده خاص برای کمک به نقدینگی شرکت های دارویی از دیگر راهکارهایی است که در این جلسات مطرح شده است.
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند که پایداری زنجیره تأمین دارو علاوه بر تأمین ارز، به کارآمدی شبکه حمل ونقل و لجستیک نیز وابسته است. دارو و مواد اولیه دارویی از جمله کالاهایی هستند که به دلیل حساسیت بالا و در برخی موارد نیاز به شرایط نگهداری خاص، باید در کوتاه ترین زمان ممکن به مقصد برسند. از این رو، ایجاد وقفه در مسیرهای حمل ونقل می تواند بر روند تأمین بازار تأثیر بگذارد.
در شرایط فعلی، فعال سازی هم زمان چند مسیر حمل ونقل به عنوان یک راهکار برای کاهش ریسک های تأمین دارو مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از حمل ونقل هوایی برای محموله های فوری، بهره گیری از خطوط ریلی برای انتقال پایدارتر و استفاده از مرزهای زمینی برای جابه جایی بخش دیگری از محموله ها، از جمله اقداماتی است که برای مدیریت شرایط کنونی در نظر گرفته شده است.
با وجود این تدابیر، مسئولان حوزه دارو تأکید می کنند که مدیریت کمبودهای احتمالی و تأمین پایدار دارو نیازمند هماهنگی مستمر میان دستگاه های مختلف از جمله سازمان غذا و دارو، وزارت راه و شهرسازی، بانک مرکزی و سایر نهادهای مرتبط است. بر همین اساس، نشست های مشترکی میان این دستگاه ها برگزار شده و قرار است این جلسات برای بررسی روند حمل ونقل و تأمین دارو ادامه یابد.
در مجموع، به نظر می رسد در شرایطی که بخشی از مسیرهای سنتی واردات دارو با محدودیت مواجه شده، سیاست تنوع بخشی به مسیرهای حمل ونقل و تقویت هماهنگی میان نهادهای مسئول به عنوان راهبرد اصلی برای حفظ پایداری تأمین دارو در کشور دنبال می شود؛ راهبردی که هدف آن جلوگیری از بروز اختلال در دسترسی بیماران به داروهای مورد نیاز است.
