◄ خلاصه گزارش حمل و نقل کانتینری در راه آهن روسیه، شرکت اتکرنی
گزارش شرکت مشاور اتکرنی درباره حمل و نقل کانتینری در راه آهن روسیه به بررسی روندهای جهانی بازار کانتینر، وضعیت بازار روسیه و نقش راه آهن در توسعه این بخش می پردازد.
گزارش شرکت مشاور اتکرنی (A.T. Kearney) درباره حمل و نقل کانتینری در راه آهن روسیه به بررسی روندهای جهانی بازار کانتینر، وضعیت بازار روسیه و نقش راه آهن در توسعه این بخش می پردازد. نقطه شروع تحلیل، ارتباط نزدیک میان رشد اقتصادی جهان و رشد جابه جایی کانتینر است.
داده های ارائه شده در گزارش نشان می دهد که بین رشد تولید ناخالص داخلی جهانی (GDP) و حجم جابه جایی کانتینر در بنادر جهان همبستگی بسیار بالایی وجود دارد (ضریب تبیین حدود ۹۸%). این موضوع نشان می دهد که تجارت کانتینری به شدت به وضعیت اقتصاد جهانی وابسته است؛ در دوره های رونق اقتصادی، حجم کانتینر سریع تر از GDP رشد می کند و در دوره های رکود نیز کاهش آن شدیدتر است (بحران مالی جهانی در ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹).
با این حال، پیش بینی گزارش حاکی از آن است که پس از این بحران، بازار جهانی کانتینر دوباره وارد مسیر رشد خواهد شد و در دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ با نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۷ درصد افزایش می یابد و حجم جابه جایی جهانی از حدود ۱۴۵ میلیون TEU در سال ۲۰۱۰ به بیش از ۲۰۵ میلیون TEU در سال ۲۰۱۵ خواهد رسید.
در این چارچوب جهانی، گزارش به بررسی وضعیت روسیه می پردازد و نشان می دهد که بازار کانتینری این کشور هنوز به مرحله بلوغ کامل نرسیده است.
به بیان دیگر، اگرچه روسیه در سال های پیش از بحران رشد سریعی را تجربه کرده، اما سطح توسعه این بازار همچنان پایین تر از بسیاری از اقتصادهای پیشرفته و حتی برخی اقتصادهای نوظهور است.
حجم جابه جایی کانتینر در بنادر روسیه از حدود ۱٫۴ میلیون TEU در سال ۲۰۰۴ به ۳٫۴ میلیون TEU در ۲۰۰۸ افزایش یافت که نشان دهنده رشد بسیار سریع در این دوره است.
متوسط نرخ رشد سالانه در این سال ها حدود ۲۵% برآورد شده است. با این حال، بحران مالی جهانی باعث کاهش شدید تقاضا شد و در ۲۰۰۹ حجم کانتینر در بنادر روسیه به حدود ۲٫۱ میلیون TEU کاهش یافت که معادل افتی حدود ۳۸% است. با این وجود، برآوردها برای سال ۲۰۱۰ نشان دهنده بازگشت نسبی رشد و افزایش حجم به حدود ۲٫۷ میلیون TEU است.
گزارش تأکید می کند که با وجود این نوسانات کوتاه مدت، چشم انداز بلندمدت بازار کانتینر در روسیه مثبت ارزیابی می شود. یکی از دلایل اصلی این موضوع، رشد قابل توجه اقتصاد روسیه در دهه ۲۰۰۰ است. در فاصله سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، تولید ناخالص داخلی و تجارت خارجی این کشور به طور متوسط حدود ۷% در سال رشد کرده است.
در همین دوره، سهم روسیه از اقتصاد جهانی نیز افزایش یافته و از حدود ۲٫۶% در سال ۲۰۰۰ به بیش از ۳٫۲% در ۲۰۰۸ رسیده است. علاوه بر این، انتظار می رود در سال های آینده نیز تجارت خارجی روسیه به رشد خود ادامه دهد، به ویژه در بخش واردات. ساختار تجارت خارجی روسیه به گونه ای است که صادرات این کشور عمدتاً شامل مواد خام و کالاهای فله ای است که معمولاً به صورت غیرکانتینری حمل می شوند، در حالی که واردات بیشتر شامل کالاهای مصرفی و کالاهای با ارزش افزوده بالاتر است که عمدتاً در قالب کانتینر جابه جا می شوند. بنابراین رشد واردات می تواند به طور مستقیم موجب افزایش تقاضا برای حمل ونقل کانتینری شود.
یکی دیگر از نکات مهم گزارش، سطح نسبتاً پایین «کانتینری شدن» تجارت کالای عمومی در روسیه است.
در بسیاری از کشورهای توسعه یافته و اقتصادهای نوظهور مانند چین، برزیل و هند، بخش بزرگی از کالاهای عمومی در قالب کانتینر حمل می شوند.
در چین به دلیل حجم بالای صادرات کالاهای مصرفی، کانتینری شدن به سطح بسیار بالایی رسیده است. در برزیل و هند نیز به دلیل توسعه زیرساخت های بندری و تجهیزات مدرن تخلیه و بارگیری، سهم کانتینر در حمل از ۵۰% فراتر رفته است.
این شاخص در روسیه حدود ۳۵% برآورد شده است و در این میان، راه آهن روسیه نقش مهمی در توسعه حمل و نقل کانتینری دارد. وسعت جغرافیایی روسیه و فاصله زیاد میان بنادر و مراکز مصرف و تولید در داخل کشور باعث شده است که راه آهن به یکی از مهم ترین ابزارهای جابه جایی کانتینر در داخل کشور تبدیل شود.
گزارش پیش بینی می کند که حمل ریلی کانتینر در روسیه تا سال ۲۰۱۵ می تواند با نرخ رشد سالانه ای در حدود ۱۰% افزایش یابد.
با بررسی این گونه گزارشات، بهتر می توان روند نیازهای اقتصادی روسیه (با تاثیر بالا در کریدور شمال جنوب) را ارزیابی و رویکرد موثرتری برای ترانزیت اتخاذ نمود.
