◄ ویژگی های قطارهای خودکشش IC3 دانمارک و مقایسه با لوکوموتیو واگن
هر قطار IC3 از ۳ واگن تشکیل شده و متناسب با نوع چینش صندلی ها گنجایش حدود ۱۴۰ تا ۱۸۰ نفر و هر قطار IC4 از ۴ واگن تشکیل شده و حدود ۱۹۰ تا ۲۳۰ صندلی دارد. حداکثر سرعت قطارهای IC3 حدود ۱۸۰ و حداکثر سرعت IC4 (به دلیل کاهش مقاومت هوای ویژه) ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت است
قطارهای خودکشش (MU=Multiple Units) در انواع اصلی دیزلی و برقی (DMU-EMU) که در سالهای اخیر دوگانه، هیبرید و ... نیز به آنها اضافه شده اند از مهمترین تحولات در صنعت حمل و نقل ریلی هستند. این قطارها به جای استفاده از لوکوموتیو جداگانه، مجهز به موتورهای خودکششی هستند که در هر واگن یا بخشی از قطار نصب شده اند. این طراحی باعث افزایش انعطاف پذیری، کاهش هزینه های عملیاتی و بهبود کارایی می شود.
در این متن، به تاریخچه، ویژگی ها و مقایسه قطارهای خودکشش با لوکوموتیو-واگن می پردازیم:
قطارهای خودکشش با وجود سابقه بیش از 100 سال و پیش از لوکوموتیوهای دیزلی، از دهه 80 میلادی و پس از بحران سوخت و افزایش قیمت آن به طور گسترده تر در اروپا، آسیا و سایر نقاط جهان مورد استفاده قرار گرفتند.
یکی از نمونه های موفق این قطارها، IC3 ساخت ABB بود (سپس بمباردیر و اکنون آلستوم) که در اوایل دهه هفتاد (به دلیل موتورهای دیزل پرکاربرد و در دسترس کامیون) برای جایگزینی توربوترن مورد توجه مدیریت راه آهن قرارگرفت (تین 259843).
این قطارها ابتدا در دانمارک و سپس در سایر کشورها مانند سوئد و ... مورد استفاده قرار گرفتند، تاریخ ساخت: قطارهای IC3 بین سال های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۸ تولید شدند.
تعداد تولید شده:در مجموع ۲۶۲ قطار IC3 ساخته شد که حدود ۲۰۰ قطار در دانمارک استفاده می شوند. مدل های جدیدتر: پس از IC3، مدل IC4 نیز توسط شرکت AnsaldoBreda (اکنون بخشی از هیتاچی ریل) بین سال های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳ تولید شد. تعداد ۸۳ قطار IC4 ساخته شد که همگی در دانمارک مورد استفاده قرار می گیرند و ظاهرا موفقیت آن مانند نوع IC3 نبود به ویژه در سیستم انتقال قدرت.
ظرفیت: هر قطار IC3 از ۳ واگن تشکیل شده و متناسب با نوع چینش صندلی ها گنجایش حدود ۱۴۰ تا ۱۸۰ نفر و هر قطار IC4 از ۴ واگن تشکیل شده و حدود ۱۹۰ تا ۲۳۰ صندلی دارد. حداکثر سرعت قطارهای IC3 حدود ۱۸۰ و حداکثر سرعت IC4 (به دلیل کاهش مقاومت هوای ویژه) ۲۰۰ کیلومتربرساعت است.
مقایسه قطارهای خودکشش با لوکوموتیو واگن (دو قطار IC3 با قطار 5 واگنه با یک لوکوموتیو با ظرفیت 300 نفر، البته با چینش غیر مشابه):
1) بر اساس جدول مقایسه ای در سال 1990 هزینه نیروی کار برای سیر 1000 کیلومتر خودکشش 480 دلار و برای قطار 930 دلار بود. 2) هزینه قطعات یدکی برای خودکشش 345 و برای قطار 725 دلار
3) هزینه سوخت خودکشش 560 و برای قطار 840 دلار بود که جمع هزینه نگهداری و بهره برداری خودکشش به 1385 و قطار به 2495 دلار بالغ گردید (نسبت 56%).
بهره وری انرژی قطارهای خودکشش (اهمیت بیشتر کنونی) : این قطارها به دلیل حذف لوکوموتیو، بوژی مشترک، بدنه آلومینیومی واگن و چینش صندلی متراکم، بازدهی انرژی بالاتر و مصرف سوخت کمتری دارند.
همانگونه که اشاره گردید هزینه سوخت با احتساب 23 سنت بر لیتر برای IC3 حدود ۵۶۰ دلار (برای دو ست) به ازای هر ۱۰۰۰ کیلومتر است، در حالی که این هزینه برای لوکوموتیوواگن حدود ۸۴۰ دلار است، بدین ترتیب سوخت مصرفی دو ترنست 2434 لیتر و برای لوکوموتیوواگن 5 واگنه 3652 لیتر در 1000 کیلومتر یا 3.7 لیتر بر قطارکیلومتر است و لذا مصرف ویژه برای هر صندلی کیلومتر ترنست 8 سی سی و برای قطار 12 (برای قطارهای 4 تخته مشهد 8 واگنه با یک لوکوموتیو زیمنس 19 و با دو لوکوموتیو و 11 واگن 18 سی سی).
نتیجه : قطارهای خودکشش مانند IC3 به دلیل طراحی پیشرفته، هزینه های عملیاتی پایین تر و انعطاف پذیری بیشتر، جایگزین مناسبی برای قطارهای سنتی بویژه کم واگن هستند. این قطارها نه تنها هزینه های نگهداری و مصرف سوخت را می توانند بکاهند، بلکه راحتی و رفاه مسافران را نیز افزایش می دهند (البته مشروط بر انتخاب منطقی و نگهداری صحیح، تین 249560 و 268538).
در ترنست زیمنس، فقدان سناریو تست کاری پرفشار، عدم استفاده از قابلیت رفت وبرگشت روزانه در دوران گارانتی، عدم استفاده از تجربه لوکوموتیوهای GE (تین 246781)، ورود با تاخیر و عجولانه و بدون اصلاح ناوگان، مشکلات را تشدید نمود (تین 249560).
