◄ توافق عملیاتی تهران-آنکارا برای رفع گلوگاه‌ های بازرگان

 این هماهنگی که با رصد میدانی و تشکیل کارگروه های مشترک همراه بوده، ظرفیت پذیرش کامیون ها را به بیش از ۳۵۰ دستگاه در شبانه روز رسانده و مسیر را برای دستیابی به هدف گذاری ۴۰۰ دستگاه هموار کرده است؛ حرکتی که نویدبخش کاهش هزینه های ترانزیت و روان سازی تجارت خارجی میان دو کشور است.

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز،  مرز بازرگان به عنوان یکی از اصلی ترین شریان های اقتصادی کشور، همواره با چالش های ترافیکی و گلوگاه های زیرساختی مواجه بوده است. با این حال، گزارش های میدانی از «نشست های مستمر گمرکی» میان مقامات ایران و ترکیه نشان می دهد که یک سازوکار عملیاتی جدید برای خروج از بن بستِ ترافیکی در این مرز تعریف شده است.

دیپلماسی گمرکی؛ از توافق تا رصد میدانی

فاطمه اعتماد مقدم، مدیرکل دفتر همکاری های بین الملل گمرک ایران، با اشاره به دستورات ویژه فرود عسگری (رئیس کل گمرک ایران) برای تسهیل تجارت، از ایجاد یک سازوکار مشترک خبر داد. در این مدل همکاری، نمایندگان گمرکات دو کشور و تشکل های بخش خصوصی از جمله ITCAI و UND (از ترکیه)، به صورت مستمر مسائل عملیاتی را پایش می کنند.

نکته قابل توجه در این اقدامات، خروج از مدل های صرفاً دیپلماتیک و حرکت به سمت «رصد میدانی» است. به گفته اعتماد مقدم، کارشناسان گمرک دو کشور در اقدامی کم سابقه، طی چند شب متوالی به صورت میدانی روند تردد کامیون ها را پایش کردند تا گلوگاه های واقعی را شناسایی و برای رفع آن ها چاره اندیشی کنند.

ثمرات عملیاتی؛ عبور از مرز ۳۵۰ کامیون

نتیجه ی این اقدامات میدانی در اعداد و ارقام به خوبی قابل مشاهده است. در حال حاضر، ظرفیت پذیرش و عبور کامیون ها از گمرک بازرگان به بیش از ۳۵۰ دستگاه در شبانه روز رسیده است. این در حالی است که با تداوم هماهنگی های عملیاتی و رفع موانعِ باقی مانده، هدف گذاریِ رسیدن به ۴۰۰ دستگاه در شبانه روز به عنوان گام بعدی ترسیم شده است.

اولویت های عملیاتی برای روان سازی

این توافقِ عملیاتی، صرفاً به افزایش تعداد عبور محدود نیست؛ بلکه «کیفیت تردد» را نیز هدف قرار داده است. موضوعات مورد توافق برای اجرایی سازی شامل موارد زیر است:

• مدیریت شیفت های کاری: همسان سازی زمان های فعالیت گمرکات طرفین برای جلوگیری از توقف.

• مدیریت هوشمند تردد: اولویت بندی بهتر برای کامیون های خالی و ترانزیتی.

• کاهش مداخلات: تسهیل فرآیندهای کنترلی و حذف توقف های غیرضروری در پروسه ارزیابی ها.

به نظر می رسد این رویکرد، در صورت تداوم، می تواند یکی از ریشه ای ترین گره های ترانزیتی در مرز بازرگان را باز کند. حمایت مقامات ارشد گمرکی دو کشور از این پروتکل های عملیاتی، نشان دهنده اراده ای جدی برای افزایش سرعت جابه جایی کالا در کریدور اصلی ترانزیتی ایران-ترکیه است؛ اقدامی که مستقیماً در کاهش هزینه های تمام شده ی تجارت و افزایش تاب آوری شبکه لجستیک کشور نقش خواهد داشت.