◄ ترانزیت جاده‌ ای مازندران در مسیر جهش/ رشد ۷۴ درصدی واردات و رکورد ۲۱۱ درصدی ترانزیت خارجی

ورود بیش از یک میلیون و ۶۵۳ هزار تن کالا از بنادر مازندران تنها در چهار ماه نخست امسال، به خوبی نشان می دهد که جاده های این استان دیگر صرفاً مسیر عبور مسافران شمال نیستند؛ بلکه به شریان اصلی جابه جایی کالا در کریدور شمال کشور تبدیل شده اند. آماری که اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای مازندران منتشر کرده، از جهش ۷۴ درصدی واردات نسبت به مدت مشابه پارسال حکایت دارد و در کنار آن، ترانزیت خارجی با رشد ۲۱۱ درصدی، رکوردی کم سابقه را ثبت کرده است.

از واردات تا صادرات؛ ترکیب بار جاده های مازندران

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز، ناهید شهرامی نیا، رئیس اداره ترانزیت و حمل ونقل بین المللی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان، در تشریح این آمار اعلام کرد که در چهار ماهه امسال ۶۵۴ هزار و ۷۳۱ تن کالا از مبدأ مازندران به کشورهای اطراف صادر شده است. در کنار این رقم، حجم واردات از بنادر استان به یک میلیون و ۶۵۳ هزار تن رسیده که رشد ۷۴ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می دهد.

اما نقطه درخشان این گزارش، رقم ترانزیت خارجی است. شهرامی نیا میزان ترانزیت خارجی کالا در این بازه زمانی را ۱۰۸ هزار تن عنوان کرد که نسبت به سال گذشته ۲۱۱ درصد رشد داشته است. این جهش سه رقمی، مهم ترین سیگنال از تبدیل شدن مازندران به یک گلوگاه ترانزیتی در تجارت منطقه ای است.

چرا ترانزیت جاده ای مازندران اهمیت دارد؟

مازندران با سه بندر اصلی نوشهر، فریدون کنار و امیرآباد، یکی از معدود استان های کشور است که به طور مستقیم به دریای خزر و بازار کشورهای حاشیه آن متصل است. همین مزیت جغرافیایی، بنادر این استان را به دروازه ورود کالا از روسیه، قزاقستان و سایر کشورهای حوزه خزر تبدیل کرده است. وقتی کالایی در بندر امیرآباد تخلیه می شود، این ناوگان جاده ای است که باید آن را به مراکز مصرف در داخل کشور یا گذرگاه های مرزی منتقل کند.

رشد ۷۴ درصدی واردات، به معنای فشار مضاعف بر همین زنجیره حمل جاده ای است. رئیس اداره ترانزیت استان با تأکید بر نقش ناوگان جاده ای در جابه جایی کالا از بنادر، خاطرنشان کرده که توسعه و تسهیل فرآیندهای حمل ونقل، نقش مؤثری در پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی، تأمین کالا و رونق تجارت استان دارد.

ظرفیت هایی که باید به فرصت تبدیل شوند

مازندران از نظر زیرساخت ترانزیتی، ظرفیت های مغفولی دارد که در صورت بالفعل شدن، می تواند سهم استان را از تجارت منطقه ای به طور جدی افزایش دهد. نزدیکی به کریدور شمال–جنوب و امکان اتصال بنادر خزر به شبکه ریلی، مهم ترین این ظرفیت هاست. اتصال ریلی بندر امیرآباد به شبکه سراسری راه آهن، در صورت تکمیل و توسعه، می تواند بخشی از بار ترانزیتی را از دوش جاده ها بردارد و هزینه لجستیک را کاهش دهد.

از سوی دیگر، وجود پایانه های مرزی فعال و بازار مصرفی بزرگ استان های شمالی، تقاضای پایداری برای حمل کالا ایجاد کرده است. شهرامی نیا نیز با تأکید بر استمرار نظارت و برنامه ریزی برای ارائه خدمات مطلوب به صاحبان کالا، افزایش حجم واردات را عاملی برای تقویت جریان تأمین کالا و پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی استان دانسته است.

نقص ها و گلوگاه های پیش رو

با این همه، رشد پرشتاب ترانزیت، چالش هایی را نیز پیش روی این استان قرار داده است. نخستین چالش، تکیه بیش از حد بر ناوگان جاده ای است. در شرایطی که ترانزیت خارجی ۲۱۱ درصد رشد کرده، نبود توازن میان حمل جاده ای و ریلی، می تواند به فرسایش جاده ها، افزایش مصرف سوخت و بالا رفتن هزینه های نگهداری منجر شود.

چالش دوم، کمبود ناوگان تخصصی و رانندگان حرفه ای برای پاسخگویی به جهش تقاضاست. افزایش ناگهانی حجم بار، در صورت نبود برنامه ریزی، می تواند صف انتظار حمل کالا را طولانی و زمان رسوب بار در بنادر را افزایش دهد. شهرامی نیا با اشاره به همین موضوع، برنامه ریزی برای پاسخگویی مناسب به افزایش تقاضای حمل کالا را ضروری دانسته است.

چالش سوم نیز به زیرساخت های نرم افزاری برمی گردد؛ یعنی فرآیندهای گمرکی، اسناد حمل و هماهنگی میان دستگاه های مرتبط. تسهیل این فرآیندها، شرط لازم برای حفظ روند رو به رشد فعلی و جلوگیری از گریز ترانزیت به مسیرهای رقیب منطقه ای است.

آنچه آمار چهار ماهه مازندران نشان می دهد، ورود این استان به فاز جدیدی از فعالیت تجاری و ترانزیتی است. رشد ۷۴ درصدی واردات و جهش ۲۱۱ درصدی ترانزیت خارجی، اگرچه نویدبخش است، اما به معنای تعهدی جدی برای توسعه متوازن زیرساخت ها نیز هست. مازندران برای آنکه این فرصت را از دست ندهد، باید به موازات رشد بار، به سراغ تکمیل اتصالات ریلی، نوسازی ناوگان جاده ای و هوشمندسازی فرآیندهای لجستیکی برود؛ در غیر این صورت، گلوگاه های ترانزیتی، پیش از آنکه به فرصت تبدیل شوند، به مانعی برای توسعه استان بدل خواهند شد.