چالش شارژ تاکسی های برقی تهران/ مقصر ازدحام ایستگاه ها شهرداری است یا وزارت صمت؟
ورود تاکسی های برقی به تهران با چالش جدی کمبود ایستگاه شارژ، قطعی برق و افت درآمد رانندگان رو بهرو شده است. در حالی که شهرداری ازدحام را ناشی از استفاده خودروهای شخصی صمت میداند، بلاتکلیفی زیرساخت ها معیشت رانندگان و آینده طرح برقیسازی پایتخت را در هاله ای از ابهام برده است.
ورود تاکسی های برقی به ناوگان تهران با وعده کاهش آلودگی و نوسازی حمل ونقل عمومی آغاز شد اما حالا کمبود و ازدحام ایستگاه های شارژ به یکی از چالش های اصلی رانندگان تبدیل شده است در حالی که شهرداری تأکید دارد زیرساخت لازم برای تاکسی ها را فراهم کرده و مشکل از ورود خودروهای برقی شخصی بدون تأمین زیرساخت کافی از سوی وزارت صمت ناشی شده است به این ترتیب، پرسش اصلی اینجاست که در میانه این اختلاف، مسوولیت تأمین زیرساخت با شهرداری است یا وزارت صمت و سهم راننده از این معادله چیست؟
به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، مدیریت شهری تهران طی یکی ۲ سال گذشته با هدف نوسازی ناوگان فرسوده و کاهش آلایندگی، توسعه تاکسی ها و اتوبوس های برقی را در دستور کار قرار داده است؛ خودروهایی کم صدا و چشم نواز که حالا بخشی از خیابان های پایتخت را درنوردیده اند با این حال، تجربه ماه های گذشته نشان داده ورود این خودروها بدون توسعه همزمان زیرساخت های مورد نیاز به چالشی تازه برای رانندگان تبدیل شده و کمبود و نامناسب بودن ایستگاه های شارژ، صدای اعتراض آنها را بلند کرده است.
مدیریت شهری تهران برای عبور از ناوگان حمل و نقل عمومی فرسوده و آلاینده به تاکسی ها و اتوبوس های برقی رو آورده است و تلاش کرده تا کارنامه خود را با این تاکسی ها بروز سانی کند. خودروهایی چشم نواز و کم صدا که هم اینک تعداد زیادی از آنها در سطح شهر آرام، بی صدا در حال تردد هستند اما پس از گذشت ۲ سال گذشته و آزمون و خطای بزرگ، حال رانندگان درگیر چالش بزرگ همچون شارژ و نبود ایستگاه های مناسب هستند و از این موضوع به شهرداری گلایه دارند.
گلایه رانندگان تا به آنجا پیش رفته است که برخی از آنها از اینکه اقدام به تبدیل خودروی بنزینی خود به برقی کرده اند پشیمانند و همان خودوهای فرسوده را به تاکسی های لوکس و چشم نواز ترجیح می دهند. حال این سوال مطرح است آیا برقی شدن تاکسی ها پیش از آنکه زیرساخت های آن فراهم باشد نسخه ای معقول برای تهران است؟ آیا با این اقدام، مدیریت شهری را به اهداف متعالی تعریف شده از جمله دستیابی به هوای پاک و خودروهایی بدون آلاینده رسانده است؟
شاید در نگاه نخست این طور به نظر برسد که برقی شدن ناوگان تاکسیرانی پاسخی منطقی به مشکل قدیمی تهران یعنی آلودگی هوا و فرسودگی ناوگان است اما تجربه رانندگان نشان می دهد که تغییر سوخت تنها بخش کوچکی از این تحول است و اگر زیرساخت ها همزمان توسعه پیدا نکنند، مزیت خودروهای برقی همچون شرایط کنونی در میدان عمل با چالش مواجه خواهد شد.
ایستگاه شارژ نداریم
برای روشن شدن موضوع خبرنگار ایرنا با برخی رانندگان تاکسی های لوکس برقی به گفت وگو نشست تا از مزیت ها و معایب این تاکسی ها با خبرشود. همه آن ها با اشاره به کمبودهای زیرساختی به خبرنگار ایرنا می گویند: تاکسی برقی از لحاظ فنی خوب است اما ایستگاه شارژ به اندازه کافی در تهران وجود ندارد.
مشکل همه این رانندگان کمبود ایستگاه های شارژ و طولانی بودن زمان شارژ، قطعی برق و افت شدید درآمدی، هزینه های بالای نگهداری و تعمیرات و ابهام درباره وضعیت باطری این تاکسی های لوکس است.
این موضوع زمانی برای خبرنگاران ملموس تر شد که در مراسم تجلیل از خبرنگاران حوزه شهری که با حضور شهردار تهران برگزار شد، تعدادی از این تاکسی های برقی به جابجایی خبرنگاران اختصاص یافت و خبرنگار ایرنا در یک سفر نیم روزه رفت و برگشت تا محل برگزاری مراسم سفر با تاکسی برقی را تجربه کرد.
گپ و گفت با رانندگان تاکسی های برقی در مسیر نشان داد که گلایه اصلی آنان متوجه خود خودرو نیست؛ بلکه به شرایطی بازمی گردد که برای استفاده روزمره از آن با آن مواجه اند.
مهدی یکی از رانندگان تاکسی های برقی در گفت وگویی با خبرنگار ایرنا می گوید: خودروهای برقی بویژه «آیون » از نظر فنی مناسب و کیفیت سواری آنها مطلوب است اما مشکل ما فقط نبود ایستگاه شارژ است و همین موضوع سبب شده رانندگان با مشکل مواجه شوند.
احمد از دیگر رانندگان تاکسی برقی در پاسخ به این پرسش که مگر قرار نبود تاکسی های برقی بیشتر در بخش های تشریفاتی فعال شوند پس در شهر چه می کنید؟ می گوید: منظم نبودن پروازها و بعضا قطعی پروازهای هوایی و مشکلات ناشی از جنگ باعث شده تا نتوانیم در بخش های پیش بینی شده فعالیت کنیم و اکنون در این بخش مشغول به کار هستیم. درآمد ما به کمتر از نصف رسیده است و الان با فعالیت گردشی که داریم نیازهای ما و اقساط پرداختی خودرو پاسخگو نیست.
عباس هم دیگر راننده تاکسی برقی با ابراز پشیمانی از خرید این نوع خودرو می گوید: اخیرا مجبور شدم بخاطر نبود ایستگاه شارژ تا جاده اصفهان سفر کنم تا شارژ را در ایستگاهی خلوت انجام دهم.
حال این سوال مطرح است آیا برای راننده ای که درآمدش به تعداد ساعات حضور در خیابان و سفرهای روزانه وابسته است، زمان انتظار برای شارژ صرفاً یک مساله فنی است یا آنکه هر ساعت توقف خودرو به منزله کاهش زمان کار و در نتیجه کاهش درآمد است. مگر نه آن است که اگر ایستگاه شارژ در دسترس نباشد، راننده باید برای یافتن شارژ مسیر بیشتری طی کند و اگر برق قطع شود یا شارژ از مدار خارج شود، خودرو عملاً از چرخه فعالیت خارج خواهد شد. با این اوصاف چه باید کرد ؟ شهرداری برای حل این مشکل چه راهکاری ارایه می دهد؟ آیا وظیفه تامین زیرساخت ها را ندارد و فقط باید منتظر همدلی بیشتر دولت بماند؟ تکلیف رانندگان با این شرایط چیست؟
چمران: شهرداری نباید تاکسی برقی بخرد
«مهدی چمران» رئیس شورای اسلامی شهر تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار ایرنا در مورد مشکلات تاکسی های برقی گفت: پیشنهاد من خودروهای هیبریدی است تا مشکل شارژ تا حدودی برطرف شود. ورود تاکسی برقی ها به ناوگان اگر انجام شود، خیلی خوب است اما شهرداری و شورا اصولاً موافق خرید تاکسی توسط شهرداری نیستند و این کار باید توسط بخش خصوصی انجام گیرد.
وی افزود: آنچه هم تاکنون انجام شده صرفا برای کمک به تاکسیران ها بوده و کمک قابل توجهی محسوب می شده است اما اگر قرار باشد تاکسی های جدید وارد شوند، پیشنهاد استفاده از خودروهای هیبریدی است.
این سخنان رئیس شورای شهر موضوع تازه ای نیست و سال ها پیش نیز استفاده از تاکسی های هیبریدی (خودروهای ژاپنی) برای نوسازی ناوگان مطرح شد، اما آن پیشنهاد به دلایلی به نتیجه نرسید و در ادامه مسیر مدیریت شهری به سمت ورود خودروهای تمام برقی عمدتاً چینی گام برداشت حال چمران بار دیگر استفاده از خودروهای هیبریدی را به شهرداری پیشنهاد می دهد نسخه ای که پیش تر به مذاق برخی ها خوش نیامد. این پرسش دوباره مطرح می شود که آیا در شرایط فعلی، توسعه همزمان خودروهای برقی و هیبریدی می تواند انتخاب مناسب تری برای ناوگان تاکسیرانی باشد یا خیر؟
پاسخ به این پرسش تنها با مقایسه قیمت خودرو ممکن نیست؛ هزینه نگهداری، مصرف انرژی، آلایندگی، وضعیت شبکه برق، تعداد ایستگاه های شارژ و مهم تر از همه، اقتصاد راننده باید در این تصمیم دیده شود.
ایستگاه های شارژ تهران مخصوص تاکسیرانی است نه خودروهای شخصی
«محسن هرمزی» معاون حمل ونقل شهرداری تهران در گفت و گو با خبرنگار شهری ایرنا چالش شارژ تاکسی های برقی را ناشی از استفاده خودروهای شخصی از زیرساخت های شهرداری عنوان کرد و گفت: مهم ترین چالش فعلی ناوگان برقی و ترافیک ایستگاه های شارژ ناشی از ورود خودروهای برقی شخصی به این ایستگاه هاست.
وی تاکید کرد: شهرداری تهران به میزان ۲ برابر ظرفیت تاکسی های برقی وارد شده، ایستگاه شارژ احداث کرده است، در حال حاضر حدود ۱۷۵۲ دستگاه تاکسی آیون و ۱۵۰ دستگاه جک وارد شده که نزدیک به ۱۷۰۰ دستگاه آن فعال است. ۹۰ درصد ایستگاه های شارژ احداث شده نیز در مدار قرار دارند.
ورود خودروهای برقی شخصی بدون تامین زیرساخت
هرمزی تصریح کرد: ازدحام فعلی ایستگاه های شارژ به این دلیل است که وزارت صمت اقدام به واگذاری خودروهای برقی شخصی کرده بدون آنکه زیرساخت شارژ لازم برای آن ها را تأمین کند؛ در نتیجه دارندگان خودروهای شخصی از ایستگاه های اختصاصی تاکسی استفاده می کنند که این امر حق رانندگان تاکسی را تضییع کرده است.
معاون شهردار تهران همچنین با اشاره به پیگیری های صورت گرفته افزود: تعداد اندکی از تاکسی ها (کمتر از ۲۰۰ دستگاه) به دلیل آسیب های جزئی در حال تعمیر و آماده سازی برای واگذاری مجدد هستند که متقاضیان بسیاری نیز برای آن ها وجود دارد.
وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر دغدغه دارندگان تاکسیهای برقی درباره تعویض باطری این خودروها گفت: طبق قراردادهای امضا شده با صندوق نوآوری و موافقت رئیس جمهور، این مشکل پس از دوره ۵ ساله حل وفصل خواهد شد و نگرانی جدی درباره تعویض باطری وجود ندارد.
معاون حمل ونقل شهرداری تهران در پایان قول مساعد داد لیست دقیق و بروز ایستگاه های شارژ را برای بررسی های تکمیلی در اختیار خبرنگاران قرار دهد.
برقی سازی بدون زیرساخت، نیمه کاره است
پر واضح است که برقی شدن ناوگان تاکسیرانی تهران را صرفاً به دلیل مشکلات اجرایی امروز کنار گذاشت و پایتخت برای کاهش آلودگی هوا و نوسازی ناوگان به چنین تغییری نیاز دارد اما موفقیت این طرح نیز با تعداد خودروهای تحویل شده سنجیده نمی شود و باید هر چه سریعتر شهرداری برای تامین زیرساخت ها اقدام کند.
تجربه خبرنگاران در سفر با این خودروها و رانندگانی که به گفت وگو نشستند در کنار اظهارات چمران و معاون شهردار تهران یک واقعیت را برجسته می کند اینکه خودروهای برقی گرچه از نظر فنی رضایت رانندگان را جلب کرده است اما زیرساخت هنوز به اندازه ناوگان پیش نرفته است. اگر قرار است تاکسی های برقی سهم بیشتری از حمل ونقل عمومی پایتخت را بر عهده بگیرند باید پیش از افزایش تعداد آنها تکلیف شارژر، برق پایدار، خدمات پس از فروش و اقتصاد راننده روشن شود.
تاکسی برقی زمانی یک راه حل شهری است که راننده مجبور نباشد برای پیدا کردن شارژر از چرخه کار خارج شود بلکه باید در زمان قطعی برق، برنامه کاری او مختل نشود و فناوری جدید به جای تحمیل هزینه و فرسودگی بیشتر، کیفیت کار و زندگی او را ارتقا دهد از سوی دیگر تهران برای عبور از آلودگی به حمل ونقل پاک نیاز دارد اما این گذار زمانی موفق خواهد بود که زیرساخت، هم پای خودرو حرکت کند و راننده نیز در مرکز این تحول دیده شود.