راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان؛ راهبردی و فراتر از یک پروژه زیرساختی

انتظار می رود پس از تکمیل، این راه آهن به یک دارایی راهبردی حیاتی در طرح کمربند و جاده چین (BRI) تبدیل شود.

از دیدگاه چین، پروژه CKU یک خط راهبردی است که کانال های تجاری آن را متنوع کرده و دسترسی زمینی به آسیای مرکزی و فراتر از آن را تقویت می کند، ساخت و ساز آن به طور رسمی در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۴ ( ۷ دی ۱۴۰۳) در قرقیزستان آغاز شد.

برای ازبکستان، این راه آهن می تواند به عنوان یک حلقه کلیدی برای تجارت و ترانزیت عمل کند. تاشکند قصد دارد خط چین-قرقیزستان-ازبکستان را با شبکه های حمل و نقل بین المللی موجود، از جمله اتصالات از طریق ایران و ترکیه، ادغام کند اما این پروژه برای قرقیزستان که طبق گزارش های اخیر، ۳۰۴ کیلومتر از این خط از آن عبور خواهد کرد، هم دارای اهمیت بسیار است.

به گفته نوربک ساتاروف، نماینده رئیس جمهور قرقیزستان در منطقه نارین، این پروژه برای کوهستانی ترین منطقه قرقیزستان حیاتی است، زیرا تقریباً ۹۰ درصد مسیر این کشور از نارین عبور خواهد کرد.

وی به تایمز آسیا میانه گفت: ساخت این پروژه با سرعت در حال انجام است و انتظار می رود این راه آهن با وجود سختی های بسیار و زمین چالش برانگیز و مشکلات فنی، بین سال های ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۰ تکمیل شود.

این پروژه شامل ساخت ۵۰ پل و ۲۹ تونل است که پیچیدگی های مهندسی قابل توجهی را در برمی گیرد اما در حالی که مقامات منطقه ای و ملی پیش بینی می کنند که این پروژه مزایای اقتصادی مستقیمی داشته باشد، منتقدان استدلال می کنند که قرقیزستان ممکن است در نهایت عمدتاً به عنوان یک کشور ترانزیتی عمل کند و سود محدودی برای اقتصاد محلی داشته باشد.

آنها همچنین پایداری مالی این پروژه را زیر سوال می برند و خاطرنشان می کنند که این پروژه با یک بسته وام بلندمدت تقریباً ۲.۳ میلیارد دلاری از بانک های چینی پشتیبانی می شود. تأمین مالی، که طی ۳۵ سال، قرقیزستان را در معرض بدهی های مرتبط با چین قرار می دهد و نگرانی هایی را در مورد تعهدات بازپرداخت آینده ایجاد کرده است.

با این حال، ادیل بایسالوف ، معاون نخست وزیر قرقیزستان، ادعا می کند که اجرای این طرح تأثیر مثبتی بر توسعه اقتصادی کشور خواهد داشت.

وی به روزنامه تایمز آسیای میانه گفت: این خط آهن عملاً قرقیزستان و نه فقط قرقیزستان، بلکه تمام آسیای مرکزی را متحول خواهد کرد .

بایسالف معتقد است که راه آهن چین - قرقیزستان - ازبکستان، پس از تکمیل، بخشی از یک راه آهن سراسری بزرگتر خواهد بود که زمان حمل و نقل را در مقایسه با مسیرهای شمالی راه آهن سراسری سیبری و حمل و نقل دریایی حداقل هفت روز کاهش می دهد.

خط CKU در واقع می تواند مسیرهای ریلی معمول شمال از طریق روسیه و قزاقستان را دور بزند و سهم قابل توجهی از بار این کشورها را به خود اختصاص دهد و درآمد ترانزیتی آنها را کاهش دهد از سوی دیگر، قرقیزستان امیدوار است که از این پروژه سود مستقیمی ببرد.

بایسالوف با اشاره به اینکه راه آهن CKU به قرقیزستان کمک می کند تا صادرات منابع طبیعی خود را افزایش دهد، تأکید کرد: حتی در بدبینانه ترین سناریوها، انتظار می رود بارهایی که از این مسیر عبور می کنند، حداقل ۳۰۰ میلیون دلار درآمد سالانه ایجاد کنند که به طور قابل توجهی به نفع کشور خواهد بود.

منطقه نارین قرقیزستان سرشار از زغال سنگ، آهن، آلومینیوم و عناصر خاکی کمیاب است، اما این منابع تا حد زیادی دست نخورده باقی مانده اند زیرا هیچ راه آهنی برای حمل و نقل کارآمد آنها وجود ندارد.

بایسالوف تأکید کرد: ذخایر معدنی قرقیزستان در سطح جهانی هستند در دوران شوروی، منابع معدنی قرقیزستان عمدتاً به نفع ذخایر سایر نقاط نادیده گرفته شد و آنها فقط بر اورانیوم در اینجا تمرکز داشتند و توسعه صنعتی در حداقل بود، در نتیجه، قرقیزستان به صورت کشاورزی باقی ماند و گوشت، پشم، پنبه و تنباکو تولید می کرد.