◄ کامیون‌ های خودران پپسی‌ کو وارد فاز عملیاتی شدند/آیا رانندگان کنار می‌ روند؟

عبور از مرزهای سنتی حمل ونقل جاده ای و ورود به عصر «لجستیک بدون سرنشین»، دیگر یک فرضیه آزمایشگاهی نیست؛ بلکه به یک واقعیت عملیاتی در شریان های ترانزیتی ایالات متحده تبدیل شده است.

به گزارش تین نیوز، شرکت غول آسای «پپسی کو» (PepsiCo) در همکاری استراتژیک با شرکت فناوری «گاتیک» (Gatik)، اکنون ناوگانی متشکل از ۴۱ کامیون خودران را در ایالت های آریزونا، آرکانزاس و تگزاس به کار گرفته است که بدون حضور راننده ایمنی در کابین، وظیفه جابه جایی محصولات را بر عهده دارند. این پروژه که از ژوئن ۲۰۲۵ میلادی وارد فاز عملیاتی «بدون راننده» (Driver-out) شده، بر بخش حیاتی زنجیره تأمین یعنی «مایل میانی» (Middle Mile) تمرکز یافته است؛ جایی که کالاها بین مراکز تولیدی و نقاط توزیع کلان جابه جا می شوند.

داده های عملیاتی منتشر شده از سوی این کنسرسیوم، نشان دهنده کارایی خیره کننده فناوری خودران در مسیرهای تکراری و کوتاه برد است. طبق ادعای مدیران لجستیک پپسی کو، این ناوگان هوشمند توانسته است به نرخ موفقیت ۹۹ درصدی در تحویل به موقع کالا دست یابد، در حالی که آمار تصادفات جاده ای این کامیون ها در طول یک سال فعالیت مداوم در جاده های عمومی، عدد «صفر» را نشان می دهد. این موفقیت ها در جابه جایی محصولاتی نظیر چیپس های دوریتوس (Doritos) از کارخانه به انبارها، مدل اقتصادی جدیدی را ترسیم کرده است که در آن هزینه های عملیاتی به واسطه حذف خطای انسانی و بهینه سازی مصرف سوخت، به شکل معناداری کاهش می یابد.

با این حال، نفوذ هوش مصنوعی به کابین کامیون ها، زنگ خطر جدی را برای اتحادیه های کارگری و رانندگان حرفه ای به صدا درآورده است. با وجود اینکه در حال حاضر تمرکز این فناوری صرفاً بر مسیرهای کوتاه و «مایل میانی» است و جابه جایی های طولانی برد (Long-haul) همچنان نیازمند تصمیم گیری های آنی رانندگان انسانی در شرایط پیچیده جوی و ترافیکی است، اما سرمایه گذاری ۶۰۰ میلیون دلاری در این پروژه نشان از عزم جدی برای گسترش این الگو دارد. در حال حاضر، چالش های قانونی و نبود یک چارچوب فدرال واحد برای نظارت بر وسایل نقلیه کاملاً خودران، اصلی ترین مانع در برابر فراگیر شدن این فناوری در تمامی ایالت ها محسوب می شود.

از منظر تحلیلگران صنعت حمل ونقل، تجربه پپسی کو و گاتیک در واقع یک «پایلوت استراتژیک» برای بازتعریف نقش نیروی انسانی در زنجیره تأمین است. در این مدل، رانندگان از پشت فرمان به اتاق های کنترل منتقل می شوند تا به عنوان «ناظران از راه دور» بر عملکرد چندین کامیون به صورت همزمان نظارت کنند. این گذار پارادایمی، اگرچه ایمنی جاده ای را ارتقا می دهد، اما ضرورت بازآموزی نیروی کار و تدوین قوانین صلب ایمنی را به اولویت اول نهادهای حاکمیتی حمل ونقل تبدیل کرده است. آینده حمل ونقل جاده ای، بیش از آنکه در گرو قدرت موتورها باشد، در گرو دقت الگوریتم هایی است که اکنون در سکوت بزرگراه های تگزاس و آریزونا، در حال بازنویسی قواعد لجستیک جهانی هستند.