تورم ۸۹ درصدی خرداد امسال، بالاترین تورمی است که تا حالا داشته ایم
این که آینده تورم در ایران چه می شود، کسی نمی داند. با این حال برای قرار گرفتن در تورم خیلی بالا چند شرط لازم است؛ شرط نخست اینکه کمبود کامل در کشور پیش بیاید که شبیه همین محاصره دریایی است.
گزیده سخنان مسعود نیلی در نشست «اقتصاد و حکمرانی پس از توافق»
- ۲۳ ماه طول کشید تا تورم از ۳۰ به ۴۰ درصد برسد اما از ۵۰ تا ۶۰ درصد ۲ ماه طول کشید و حالا ۳۵ روزه به بالای ۸۰ درصد رسیده!
- پایان اسفند ۱۴۰۴، هیچ استانی تورم سه رقمی نداشت؛ در اردیبهشت، ۴ استان تورم ۳ رقمی داشتند و خرداد، استان های با تورم ۳ رقمی به ۱۱ استان افزایش یافت
- تورم تهران و البرز با فاصله نسبت به سایر استان ها پایین تر است که نشان می دهد برای جلوگیری از توزیع تورم به استان تهران توجه بیشتری می شود
- .. ابرتورم عملا به معنای فروپاشی اقتصادی است. ما هنوز وارد این روند نشده ایم ولی اگر ۳ سال تورم های بالای ۵۰ درصد داشته باشیم وارد ابرتورم می شویم البته این شاخص برای ۷ دهه قبل است که به بعد از جنگ جهانی برمی گردد ولی معیار داخلی این است که اگر پول ملی فاقد ارزش برای پس انداز شد، وارد ابرتورم می شویم که به آن اقتصاد دلاریزه می گویند.
- مرحله قبل از دلاریزه شدن اقتصاد، تورم سرطانی است. تورم ما از سال ۱۳۵۲ دو رقمی شد و تا ۱۳۹۶ به مدت ۴۴ سال تورم مزمن را داریم که طولانی ترین تورم مزمن در دنیاست و متوسط آن ۱۸.۳ درصد است.
- از سال ۱۳۹۷ به بعد دیگر نام تورم ما مزمن نیست. تا پایان دی ۱۴۰۳ گذار تورمی به تورم خیلی بالا را شاهد بودیم؛ البته نرخ تورم فعلی هم عملا ۳ رقمی است اما چون قیمت گذاری خدمات در اختیار دولت است، در عمل از سه رقمی شدن تورم عمومی که شامل کالا و خدمات است جلوگیری می کند؛ وگرنه تورم اصلی به کالا برمی گردد.
- در سال ۱۳۸۱ به صورت شوک درمانی نرخ ارز یکسان شد ولی تورم ایجاد نکرد چون در نظم ملی اقتصاد کلان دیده شده بود. از ۱۳۸۴ بازی اقتصاد کلان و سیاست گذاری اقتصادی در اقتصاد ما تغییر کرد، در دوره نوسان در فاصله ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۹ به تورم ۴۰ درصد رسیدیم که ۳ خیز تورمی داشتیم.
- بعد از آن تورم روی ریل کاهش به سمت تک رقمی رفت و کنترل رشد نقدینگی انجام شد و تورم به ۷ درصد رسید اما دوباره بازی تغییر کرد و مجددا به دامنه تورم بالای ۳۰ درصد رسیدیم. بنابراین به سمت یک گذار تورمی آمدیم.
- این که آینده تورم در ایران چه می شود، کسی نمی داند. با این حال برای قرار گرفتن در تورم خیلی بالا چند شرط لازم است؛ شرط نخست اینکه کمبود کامل در کشور پیش بیاید که شبیه همین محاصره دریایی است؛
- شرط دوم دسترسی پایین به ارز و شرط سوم رشد بالای نرخ ارز است که برای ما در حال حاضر همه این موارد محقق شده است.
- اَبَرتورم اقتصاد را از بین می برد و باعث بی اعتمادی عمومی می شود.
- باید پرسید چرا در شرایط نامساعد دی ماه دولت تصمیم به حذف ارز ترجیحی گرفت؟ پاسخ این بود که اصلا ارزی وجود نداشت که بخواهیم ارز ۲۸۵۰۰ تومان را تغییر بدهیم یا خیر؛ اگر در شرایط عادی بودیم، نرخ ارز به شدت به مراتب پایین تر از نرخ های فعلی بود لذا شرایط اقتصاد کلان است که سبب وقوع این وضعیت می شود.
- در سال ۹۳ که نرخ ارز افزایش یافته بود، دولت ۵۳ درصد نرخ حامل های انرژی را افزایش داد اما تورم در همان سال زیر ۲۰ درصد بود. بنابراین وقتی امکان صادرات نفت نیست، درآمد ارزی کاهش می یابد که درنتیجه تقاضای خرید ارز از سوی مردم افزایش می یابد و همین موضوع به تورم دامن می زند.
