◄ بوئینگ چرا زمان بندی وام ایرباس را زیر سؤال برد؟
بوئینگ از دولت آمریکا خواسته جزئیات این وام را به دقت بررسی کند؛ زیرا به باور این شرکت، زمان بندی پرداخت این تسهیلات می تواند نشانه ای از تداوم حمایت های بحث برانگیز از رقیب اروپایی اش باشد.
در حالی که تنش های قدیمی میان بوئینگ و ایرباس بر سر حمایت های مالی دولتی سال هاست به یکی از جدی ترین مناقشات صنعت هواپیماسازی جهان تبدیل شده، اکنون وام سه میلیارد یورویی بانک سرمایه گذاری اروپا به ایرباس بار دیگر این پرونده را به صدر توجه ها بازگردانده است. بوئینگ از دولت آمریکا خواسته جزئیات این وام را به دقت بررسی کند؛ زیرا به باور این شرکت، زمان بندی پرداخت این تسهیلات می تواند نشانه ای از تداوم حمایت های بحث برانگیز از رقیب اروپایی اش باشد.
به گزارش تین نیوز، بوئینگ در نامه ای به دفتر نماینده تجاری آمریکا (USTR) خواستار آن شده که از اتحادیه اروپا «شرح کاملی از شرایط این وام» درخواست شود و مشخص شود این کمک مالی چگونه با توافق آتش بس سال ۲۰۲۱ میان واشنگتن و بروکسل در موضوع یارانه های هواپیماسازی سازگار است.
بوئینگ تاکید کرده است که اعطای بزرگ ترین وام شرکتی تاریخ بانک سرمایه گذاری اروپا به ایرباس، تنها چهار روز پس از تمدید توافق ۲۰۲۱، پرسش های جدی درباره هدف و زمان بندی این حمایت مالی ایجاد می کند. از نگاه این شرکت، همزمانی این وام با اعلام برنامه های تازه ایرباس برای توسعه نسل جدید هواپیما، تردیدها را بیشتر کرده است.
جمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا نیز اعلام کرده واشنگتن این وام را با دقت بسیار زیر نظر دارد. او گفته است اگر مشخص شود اتحادیه اروپا وام هایی با شرایط غیرمنصفانه در اختیار ایرباس قرار داده، آمریکا این موضوع را پیگیری خواهد کرد؛ زیرا در آن صورت بوئینگ باید در بازار با رقیبی رقابت کند که احتمالاً از مزیت های مالی ویژه برخوردار است.
در مقابل، بانک سرمایه گذاری اروپا این ادعاها را رد کرده و گفته وام اعطایی به ایرباس، یک وام عادی با نرخ بهره متعارف بوده و در چارچوب فعالیت های معمول این بانک برای تامین مالی شرکت ها پرداخت شده است. ایرباس و بوئینگ نیز تاکنون از اظهارنظر مستقیم درباره جزئیات این پرونده خودداری کرده اند.
اهمیت این وام از آنجا بیشتر می شود که ایرباس هم اکنون در حال برنامه ریزی برای توسعه یک هواپیمای جدید است که قرار است از حدود سال ۲۰۳۰ وارد مرحله تازه ای از رقابت در بازار هوانوردی شود. گیوم فوری، مدیرعامل ایرباس، اعلام کرده این پروژه با نام «eAction» شناخته می شود و هدف آن، جانشینی برای خانواده A320neo است. بوئینگ معتقد است همزمانی وام سه میلیارد یورویی با اعلام رسمی این برنامه، این شائبه را ایجاد می کند که منابع مالی جدید ممکن است به طور غیرمستقیم در خدمت تقویت موقعیت رقابتی ایرباس در توسعه نسل بعدی هواپیماها قرار گیرد.
اما ریشه حساسیت بوئینگ به این موضوع، به یک اختلاف بسیار قدیمی تر بازمی گردد. مناقشه میان بوئینگ و ایرباس بر سر یارانه های دولتی، از حدود دو دهه پیش به یکی از بزرگ ترین پرونده های تجاری جهان تبدیل شد. آمریکا بارها اتحادیه اروپا را متهم کرده بود که از طریق وام های کم بهره و حمایت های دولتی، به ایرباس مزیت ناعادلانه داده است. در مقابل، اروپا نیز واشنگتن را متهم می کرد که بوئینگ از معافیت های مالیاتی، قراردادهای نظامی و حمایت های غیرمستقیم دولت آمریکا بهره مند شده است.
این اختلاف ها سرانجام به سازمان تجارت جهانی کشیده شد و هر دو طرف در مقاطع مختلف، یکدیگر را به دریافت یارانه های مغایر با قواعد رقابت متهم کردند. پس از سال ها کشمکش، آمریکا و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۱ به یک توافق آتش بس پنج ساله رسیدند تا اعمال تعرفه های تلافی جویانه را متوقف کنند و برای حل وفصل اختلافات، مسیر گفت وگو را در پیش بگیرند. هدف این توافق آن بود که یکی از طولانی ترین جنگ های تجاری صنعت هوانوردی موقتاً مهار شود.
با این حال، وام اخیر بانک سرمایه گذاری اروپا به ایرباس اکنون این نگرانی را در بوئینگ ایجاد کرده که شاید روح توافق ۲۰۲۱ در حال تضعیف شدن باشد. به همین دلیل، تمرکز اصلی اعتراض بوئینگ نه فقط اصل پرداخت وام، بلکه زمان اعطای آن است؛ زیرا این شرکت می گوید پرداخت چنین تسهیلات بزرگی درست چند روز پس از تمدید آتش بس یارانه ای، این تصور را به وجود می آورد که اروپا همزمان با حفظ ظاهر توافق، همچنان به حمایت مالی از ایرباس ادامه می دهد.
طبق گزارش رویترز، اگرچه بوئینگ پیش تر اعلام کرده بود شرایط بازار هنوز برای عرضه نسل جدید هواپیماهای مسافربری کاملاً مهیا نیست، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که هر دو غول هواپیماسازی جهان تا اواسط دهه جاری ناگزیر خواهند بود توسعه نسل بعدی محصولات خود را آغاز کنند. از همین رو، هر نوع حمایت مالی بزرگ در این مقطع، می تواند آثار تعیین کننده ای بر توازن رقابتی آینده بازار جهانی هواپیما داشته باشد.
در مجموع، اعتراض تازه بوئینگ نشان می دهد که رقابت این شرکت با ایرباس فقط محدود به فروش هواپیما نیست، بلکه به حوزه تامین مالی، سیاست گذاری صنعتی و قواعد تجارت بین الملل نیز کشیده شده است. به همین دلیل، وام سه میلیارد یورویی اخیر می تواند بیش از آنکه یک تصمیم بانکی معمولی تلقی شود، به جرقه ای برای احیای یکی از قدیمی ترین منازعات مالی صنعت هوانوردی جهان تبدیل شود.
