◄ چرا واردات بندر آنتورپ از خلیج فارس نصف شد؟

بندر آنتورپ، یکی از مهم ترین هاب های لجستیکی اروپا و دروازه اصلی صنایع پتروشیمی و کانتینری این قاره، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با افت ۲.۴ درصدی حجم کل بار دریایی روبه رو شد و ۱۳۳.۹ میلیون تن کالا را جابه جا کرد. بر اساس گزارش های آماری منتشر شده مهم ترین عامل کاهش عملکرد، افت جابه جایی کانتینر و کاهش ورود برخی جریان های انرژی و پتروشیمی از خلیج فارس بوده است.

به گزارش تین نیوز، طبق داده های ارائه شده، حجم کانتینری بندر آنتورپ در این دوره هم از نظر وزنی و هم از نظر TEU کاهش یافته و به یکی از محرک های اصلی افت کل بار تبدیل شده است. در مقابل، بخش فله خشک رشد ملایمی را ثبت کرده، اما افت در فله مایع، محموله های عمومی متعارف و برخی جریان های انرژی، تصویر کلی عملکرد بندر را تحت فشار قرار داده است.

فشار بر زنجیره انرژی و پتروشیمی

در بخش انرژی، واردات از کشورهای خلیج فارس ۵۷ درصد کاهش یافته و محموله های LNG قطر نیز پس از ۲۳ مارس با افت ۶۶ درصدی مواجه شده اند. در همین حال، واردات LNG از روسیه پیش از اعمال ممنوعیت واردات اروپا در سال ۲۰۲۷، ۱۲.۵ درصد افزایش یافته است؛ روندی که نشان می دهد بازار انرژی اروپا در حال بازچینی مسیرهای تامین است، نه خروج از وابستگی به واردات دریایی.

افزون بر این، حجم LNG در کل بندر ۱.۳ درصد افزایش یافته و نفتا نیز با رشد ۳۱.۳ درصدی همراه بوده است؛ با این حال، این رشدها نتوانسته اند افت شدید برخی جریان های خاورمیانه ای را جبران کنند. در بخش فله مایع نیز کاهش ۱.۹ درصدی ثبت شده، در حالی که فله خشک ۲.۲ درصد رشد داشته است.

کانتینر؛ نقطه ضعف اصلی

بخش کانتینر، که ستون فقرات عملکرد بسیاری از بنادر بزرگ اروپاست، در آنتورپ-بروژ نیز با فشار مواجه شده است. بر اساس گزارش آماری منتشر شده از این بندر صادرات کانتینر پر ۵.۷ درصد کاهش یافته، در حالی که کانتینر خالی ۱۳.۷ درصد افزایش یافته است؛ نشانه ای از اختلال در توازن تجارت و بازگشت بار. در همین دوره، حجم کانتینر از نظر TEU نیز ۱.۵ درصد افت کرده و از نظر وزنی ۳.۶ درصد کاهش یافته است.

این ترکیب، از نگاه تحلیلی، معمولاً به معنای کاهش کارایی مسیرهای تجاری، نوسان در الگوی صادرات و واردات، یا انتقال بخشی از بار به مسیرهای جایگزین است.

تنگه هرمز؛ عامل ژئوپلیتیکی در پس زمینه

اگرچه در تحلیل های آماری منتشر شده افت شدید واردات از خلیج فارس و کاهش حمل LNG قطر در کنار افزایش واردات از روسیه، در عمل نشان می دهد که ریسک ژئوپلیتیکی در مسیرهای دریایی خاورمیانه می تواند به سرعت در الگوی تجارت بنادر اروپایی بازتاب پیدا کند. برای بنادری مانند آنتورپ-بروژ که به طور سنتی به جریان پایدار انرژی و خوراک پتروشیمی وابسته اند، هر تنش در مسیرهای حیاتی دریایی، از تنگه هرمز تا کانال سوئز، می تواند به تغییر مسیر تامین و جابه جایی هزینه ها منجر شود.

در بخش حمل خودرویی نیز جابه جایی ۱.۸ میلیون دستگاه خودرو ثبت شده که ۷.۲ درصد افزایش داشته است. با این حال، بخش کشتیرانی و مسافری بندر نشانه های افت را نشان می دهد؛ ۷۷ کشتی کروز با کاهش ۸.۳ درصدی و ۹۷۷۳ کشتی دریانورد با افت ۴.۴ درصدی ثبت شده اند.

آمار منتشرشده از بندر آنتورپ-بروژ نشان می دهد که عملکرد نیمه نخست ۲۰۲۶ این بندر، بیش از هر چیز تحت تاثیر سه عامل بوده است: افت کانتینر، کاهش جریان های انرژی از خلیج فارس و جابه جایی الگوی واردات به ویژه در LNG. در سطحی گسترده تر، این ارقام یادآور آن است که ژئوپلیتیک حمل ونقل دریایی دیگر فقط در خاورمیانه معنا ندارد، بلکه مستقیماً در بنادر کلیدی اروپا نیز قابل مشاهده است.

به گزارش تین نیوز، بندر آنتورپ دومین بندر بزرگ اروپا و یکی از مراکز مهم ترابری و تجارت در این قاره محسوب می شود. این بندر همچنین بزرگ ترین مجموعه یکپارچه پتروشیمی اروپا را در خود جای داده است. این بندر در انتهای بالایی رودخانه اسخلده قرار دارد. در پای رود حدود بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ شناور تردد می کند.