◄ توسعه کریدور حمل و نقل بین المللی شمال جنوب از سوی اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران
اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران، توسعه کریدور حمل و نقل بین المللی شمال جنوب را تکمیل می کنند.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران توسعه کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب را تکمیل خواهند کرد.
1- اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران مسائل مربوط به توسعه کریدور حمل و نقل شمال-جنوب را حل خواهند کرد. این مسیر با توجه به مشکلات کانال سوئز و افزایش قیمت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. کارشناسان معتقدند که ITC در سال های 2027-2029 به ظرفیت کامل خود خواهد رسید. این امر مستلزم رفع همه موانع و تکمیل بخش راه آهن رشت-آستارا است. ترافیک بار در آینده می تواند، به 35 میلیون تن برسد و این کریدور به یکی از مسیرهای تجاری پیشرو در اوراسیا تبدیل خواهد شد.
2- در بحبوحه تشدید تحریم های غرب علیه روسیه، مسیرهای حمل و نقل جایگزین اهمیت فزاینده ای پیدا می کنند. یکی از این مسیرها، کریدور بین المللی حمل و نقل شمال-جنوب است که روسیه را از طریق ایران به بنادر اقیانوس هند متصل می کند. توسعه این کریدور با چالشهایی روبرو است. موانع اداری قابل توجهی مربوط به رویه های گمرکی، استانداردهای فنی و مقررات تجاری بین ایران و کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) باقی مانده است.
3- کانال سوئز در حال حاضر، مشکلات قابل توجهی را تجربه می کند و قیمت ها افزایش یافته است. بنابراین، کریدور شمال-جنوب یک مسئله حیاتی است و به توسعه خود ادامه خواهد داد. ایران قصد دارد، در آینده، به اتحادیه اقتصادی اوراسیا بپیوندد. تهران در حال حاضر، نقش ناظر را در این سازمان ایفا می کند. یک توافق نامه تجارت آزاد تمام عیار بین ایران و این اتحادیه در ماه مه به اجرا درآمد. این توافق نامه جایگزین یک توافق نامه موقت شد که از سال ۲۰۱۹ در حال اجرا بود.
4- حتی پس از اجرایی شدن توافق نامه تجارت آزاد، تنگناهایی مربوط به تفاوت در استانداردهای ملی، تکرار رویه های کنترل و فقدان یک سیستم یکپارچه ردیابی محموله دیجیتال همچنان وجود دارد. فرهاد ابراهیم اف، دانشمند علوم سیاسی و مدرس دانشکده اقتصاد دانشگاه دوستی مردم پاتریس لومومبا روسیه، گفت که این عوامل باعث کندی عبور از مرزها و جبران برخی از مزایای اقتصادی این کریدور می شوند.
5- این کریدور مزایای آشکاری دارد: بیشتر مسیر از طریق خشکی است و زیرساخت های توسعه یافته ای از قبل وجود دارد. حجم کل حمل و نقل از ۱۹ میلیون به ۲۲.۶ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ افزایش یافت و در سال ۲۰۲۴ به ۲۶.۹ میلیون تن رسید. قرار است، تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت این کریدور به ۳۲ تا ۳۵ میلیون تن افزایش یابد.
6- ایران به شدت به اجرای این پروژه با ظرفیت کامل علاقه مند است. با توجه به فشار مداوم کشورهای غربی بر تهران، مشارکت در مسیر لجستیک جهانی مقاومت این کشور را در برابر چالش های خارجی افزایش می دهد. با وجود این واقعیت که اختلافاتی بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران در مورد این پروژه وجود دارد، هم تهران و هم کشورهای اتحادیه علاقه مند به رفع موانع و ایجاد یک فضای اقتصادی اوراسیای گسترده هستند. لئونید تسوکانوف، شرق شناس و مشاور مرکز PIR ، معتقد است: با توجه به روند فعلی، می توان انتظار داشت که بیشتر مسائل ظرف سه تا چهار سال آینده حل شود.
7- به گفته فرهاد ابراهیم اف، کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب (INSTC) احتمالا در میان مدت - بین سال های 2027 تا 2029 - به ظرفیت کامل خود خواهد رسید. در این دوره است که زنجیره های لجستیک می توانند سریع، قابل پیش بینی و مقرون به صرفه شوند. کارهای تمام عیار در این راستا در حال انجام است. بررسی های مهندسی و زمین شناسی در بخش رشت-آستارا آغاز شده است. روسیه، ایران، آذربایجان و سایر شرکا در حال کار بر روی یک سیستم الکترونیکی یکپارچه برای تبادل اسناد و داده های کنترل گمرکی هستند که زمان عبور از مرز را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
8- ایده این کریدور از جستجوی کوتاه ترین مسیر از هند به اروپا از طریق ایران و روسیه نشات گرفت. سه مسیر اصلی به تدریج ایجاد شدند. مسیر غربی از طریق راه آهن و جاده از آذربایجان عبور می کند. مسیر ترانس خزر شامل حمل و نقل دریایی بین بنادر روسیه (آستاراخان، مخاچ قلعه) و ایران (انزلی، امیرآباد) است. مسیر شرقی از قزاقستان و ترکمنستان عبور می کند. یک خط ریلی مستقیم در سال ۲۰۱۴ افتتاح شد.
9- علاقه به کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب (INSTC) در سال ۲۰۲۲، زمانی که روسیه شروع به گسترش جریان های لجستیکی خود به شرق و جنوب کرد، به اوج خود رسید. در سال ۲۰۲۳، روسیه و ایران توافق نامه ای در مورد ساخت مشترک بخش ۱۶۰ کیلومتری از بزرگراه رشت-آستارا امضا کردند که برای دسترسی سراسری به بنادر خلیج فارس طراحی شده است.
10- سرگی لاوروف در دیدار با همتای ایرانی خود در ۱۷ دسامبر اظهار داشت که ساخت این بخش که با وام دولتی روسیه تامین مالی می شود، تحت کنترل اولویت دار روسای جمهور دو کشور است. فرهاد ابراهیم اف خاطر نشان می کند که اثربخشی مداوم کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب نه چندان به توافقات تجاری رسمی، بلکه به عمق ادغام نهادی و زیرساختی بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا بستگی دارد که این کریدور را از یک پروژه سیاسی و اقتصادی به یک سیستم لجستیکی کارآمد تبدیل می کند.
اداره کل رسانه های خارجی
ترجمه: شادی اصغری
